ABD'nin Tennessee eyaletine bağlı Memphis'teki bir deponun hemen dışında bekleyen tren, gece karanlığında harekete geçen hırsızların hedefi oldu. Siyah bir araçtan inen üç kişi, CSX şirketine ait vagonların üzerine tırmandı.
Konteyner kilitlerini kıran şüpheliler; kadın giysileri, oyuncaklar ve alkolsüz şaraplardan oluşan 20 bin doların üzerinde eşya çaldı. Hırsızlar araçlarını doldurduktan sonra kalan eşyaları daha sonra almak üzere yakındaki ormanlık bir alana sakladı.
Kasım ayında yaşanan bu soygun, demir yolu sahalarında son yıllarda defalarca görülen türdendi. Ancak bu kez soygunu izlemek için yapay zeka destekli kameralar kullanılıyordu. Demir yolu suçlarına odaklanan bir görev gücü anında harekete geçti.
Polis kayıtlarına göre, yerel ve federal kurumların desteğiyle bir uçak havalandı ve aracı 20 kilometre boyunca takip etti. Saatler sonra çalınan malları boşaltan faillerden biri yakalandı. Diğer iki şüpheli de ilerleyen günlerde gözaltına alındı.
Vahşi Batı filmlerini andıran bu modern tren soygunları, büyük ölçüde pandeminin bir ürünü olarak ortaya çıktı. Hırsızlık olayları 2020 öncesi seviyelere göre dört katına ulaştı.
Kapanmalar başladığında uyuşturucu ticaretine bel bağlayan çeteler, tedarik zincirleri bozulunca nakliye hatlarına yöneldi. Çeteler özellikle Chicago, Los Angeles ve Memphis'teki demir yolu merkezlerini hedef aldı.
Yılda 200 milyon dolarlık vurgun
Demir yolu endüstrisi grubunun verilerine göre 2025 yılında ABD yük treni ağlarındaki 75 bin hırsızlık olayında 200 milyon dolardan fazla mal çalındı. Geçen yılın ocak ayında Phoenix'te bir trenden 440 bin dolar değerinde piyasaya sürülmemiş bin 985 çift Nike ayakkabı çalınmıştı.
Los Angeles polisi düzenlediği bir baskında 1,5 milyon dolarlık çalıntı kargo ele geçirdi. CSX sözcüsü, 2023'ün başından bu yana kendi ağlarındaki trenlerden sadece lastik hırsızlığının 900 bin doları aştığını belirtti.
Buna karşılık büyük nakliye şirketleri polis ve kurumsal güvenlik ekipleriyle güçlerini birleştiriyor. Şirketler; izleme teknolojilerine, dronlara ve dikenli tellere milyonlarca dolar yatırım yapıyor.
CSX Polis Şefi Sean Douris, "Bu çeteler dakikalar içinde on binlerce dolar değerinde mal çalabiliyor, trenlere verilebilecek hasardan bahsetmiyorum bile." dedi.
Silahlı soygunlardan ziyade depo hırsızlıklarına benzeyen bu olaylar, trenlerin 5 kilometreye kadar uzaması ve sadece iki mürettebatla çalışması nedeniyle kolaylaşıyor. Suçlular trenlerin depolara yaklaşırken yaptığı uzun duraklamaları fırsat biliyor.
CSX'e göre Memphis çevresinde çalışan çeteler öncelikle Gangster Disciples, Crips ve Almighty Vice Lords gibi gruplardan oluşuyor. Arizona'da açılan bir davada, Güneybatı'daki soygunların arkasında Meksika'nın Sinaloa merkezli suç ağlarının olduğu iddia edildi. Chicago'daki failler ise genellikle sokak çetelerine bağlı daha karmaşık ağlardan oluşuyor.
Şirketler güvenliğe milyonlarca dolar harcıyor
Hırsızlar araba gibi büyük eşyaları çalmaya çalışsalar da çoğunlukla elektronik eşyalar, lüks giysiler ve alkol gibi ürünleri hedef alıyor. Otomobil lastiklerinin de kazançlı bir alan olduğu ve bağımsız bayiler üzerinden elden çıkarıldığı belirtiliyor.
Nakliye şirketleri bu sorunu çözmek için ciddi yatırımlar yapıyor. Union Pacific, Ocak 2023'ten bu yana güvenlik projelerine 30 milyon dolardan fazla harcadı. Bu bütçe dronlar, yapay zeka destekli kameralar, uzun duvarlar ve dikenli telleri kapsıyor.
BNSF şirketi de 200 kişilik polis gücünün yanı sıra elektrikli çitlere ve bariyerlere yatırım yapıyor. CSX şirketinin Memphis'teki deponun güvenliği için 7,5 milyon dolardan fazla harcama yaptığı biliniyor. Tesiste yapay zeka yazılımı kullanan 30 güvenlik kamerası bulunuyor.
Yaptıkları yatırımlar sayesinde suçlulara yetiştiklerini belirten Douris, "Yapay zeka kameraları ve diğer kurumlarla ortaklıklarımız, daha önce yakalama umudumuz olmayan kişileri tutuklamamızı sağladı." ifadesini kullandı.
Karteller insan kaçakçılığı mağdurlarını kullanıyor
Şirketlerin güvenlik çabaları Memphis bölgesindeki demir yolu hırsızlıklarını yıllık bazda yüzde 80 oranında düşürdü. Ancak çeteler de bunlara karşı taktiklerini değiştiriyor. Hırsızlar cep telefonu yerine telsiz kullanmaya başlarken, şehrin dışındaki trenlere odaklanıyor.
Chicago'da kentin güney ve batı yakalarındaki devasa demir yolu sahaları başlıca hedefler arasında yer alıyor. Ağustos 2024'te hırsızlar, Chicago'nun batısında duran bir trene baskın düzenledi. Ekipler gelmesine rağmen hırsızlar televizyonları ve elektronik eşyaları bekleyen araçlara yükledi.
California'daki müfettişler, eyaletteki hırsızlıkların uluslararası çetelerle bağlantılı olduğunu söylüyor. BNSF emniyet müdür yardımcısı Rich Daniel, sınır güvenliğinin artmasıyla insan kaçakçılığı azalan kartellerin tren soygunlarını artırdığını belirtti.
Geçen yılki bir konferansta konuşan Daniel, kartellerin bazen ABD'deki kaçakçılık mağdurlarını soygunlara yardım etmeye zorladığını anlattı. Gelişmiş çetelerin trenleri mahsur bırakmak için rayları sabote ettiğini belirten Daniel, "Bunun avantajı, trenleri durdurmak istedikleri yerde durdurabilmeleri." değerlendirmesini yaptı.
ABD Kongresi de artan hırsızlık olaylarına karşı harekete geçti. Temsilciler Meclisi mayıs ayında Organize Perakende Suçlarıyla Mücadele Yasası'nı partiler üstü bir destekle kabul etti.
Cumhuriyetçi Kongre Üyesi David Valadao, yasa tasarısının kolluk kuvvetlerini daha güçlü yasal araçlarla donattığını dile getirdi. Tasarı, çalıntı malların müsadere edilmesine ve hırsızlık değerlerinin birleştirilerek daha ağır suçlamalar yöneltilmesine olanak tanıyor.
Valadao yasanın onaylanması hakkında umutlu konuşarak, "Partiler üstü bir destek var ve liderlikle yaptığımız baskılardan biri de bu desteğe sahip konulara odaklanmak. Bu yüzden ilerlemesini umuyoruz." dedi.
Memphis'teki kasım ayı soygununun failleri ise ağır hırsızlık suçlamasıyla karşı karşıya kaldı. Çalınan malların değeri 10 bin doları aştığı için sanıklardan en az biri 15 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanıyor.