Colette Kress, yapay zeka dönüşümü ile en önemli şirketlerden biri haline gelen Nvidia’yı Wall Street’e anlatan kişi olarak 13 yıl geçirdi. Şimdi ise CEO’luk koltuğunda oturuyor. Nvidia 12 Kasım’da kurucu ortağı ve 33 yıllık tarihinde görev yapan tek CEO’su Jensen Huang’ın, başkanlık, CEO’luk ve yönetim kurulu üyeliği görevlerinden istifa ettiğini duyurdu. Bu karar, Huang’ın evlilik dışı ilişkiler yaşadığına haberlerin ardından geldi. Bu ilişkilerden biri, ABD hükümetinin Çin istihbaratı adına faaliyet gösterdiğine inandığı Megaspeed yöneticisi Alice Huang ile, diğeri ise doğrudan kendisine bağlı çalışan bir Nvidia yöneticisiyle yaşanmıştı. Kress bundan böyle geçici CEO ve CFO olarak görev yapacak. Eski Synopsys CEO’su Harvey Jones ise Nvidia’nın ilk yönetim kurulu başkanı olacak.
Yönetim kurulunun şimdi şirket içinden ve dışından adayları değerlendirerek uzun vadede en doğru lideri seçmesi gerekiyor. Huang’ın, halefiyet planlamasına açıkça karşı çıkması nedeniyle bu süreci zorlaştırdığı bir sır değil. Bunun sonucunda, yaklaşık 4 trilyon dolar değerindeki şirketin adı açıklanmış bir halefi bulunmuyor. Kurucusu sahnede boy gösterirken 10 yıl boyunca şirketin mali işlerini yürüten bir kadına liderlik görevi verilmiş durumda.
Colette Kress’in kariyeri
Kress’in özgeçmişi gösterişten uzak bir kariyerin izlerini taşıyor. Texas Instruments’ta finans alanında sekiz yıl çalıştı. Ardından Microsoft’ta 13 yıl görev yaptı ve bu sürenin dört yılında şirketin Sunucu ve Araçlar bölümünün CFO’luğunu üstlendi. Bu, daha sonra Satya Nadella’yı da yetiştiren Microsoft bölümüydü. Cisco’da ise üç yıl finans yöneticiliği yaptı. Huang, Nvidia’nın en çok oyun ekran kartlarıyla tanındığı 2013 yılında, iki yıl süren CFO arayışının ardından Kress’i işe aldı. Kress kripto para patlamasını, ardından gelen çöküşü ve yapay zeka yükselişini şirketle birlikte yaşadı. Her seferinde yatırımcılara giderek genişleyen bu pazar fırsatlarını anlatan kişi oydu.
Onun görevi, iyi sonuçlar kadar kötü sonuçlarla da şirketin vizyonunu rakamlarla desteklemekti. Nvidia’nın Arm’ı 40 milyar dolara satın alma girişimi 2022’de yasal baskılar nedeniyle başarısız olduğunda Huang, şirketin elinden gelenin en iyisini yaptığını söyledi. Ancak 1,36 milyar dolarlık zarar kaydını yatırımcılara açıklayan kişi Kress’ti. Washington yönetimi 2025’te Nvidia’nın H20 çipinin Çin’e satışını durdurduğunda ise analistlere 4,5 milyar dolarlık gideri ve bir sonraki çeyreğin gelirlerinde oluşacak 8 milyar dolarlık açığı anlatan yine oydu. Aradaki her çeyrekte Wall Street’in alım satım kararlarını şekillendiren finansal beklentileri de o açıkladı.
Gösterinin arkasındaki isim
Çok az şirket, Nvidia kadar güçlü bir vizyon satmayı başardı. Şirket, dünyanın daha önce çoğu insanın hiç duymadığı bir kavramı benimsemesini sağladı: hızlandırılmış hesaplama. Ardından bu alanın varsayılan tedarikçisi haline geldi. Bunun büyük bölümü Huang’ın eseriydi: deri ceketi, stadyumları dolduran açılış konuşmaları, yapay zeka fabrikaları ve bir sonraki sanayi devrimi hakkındaki akılda kalıcı sözleri... Huang, teknoloji dünyasının en iyi pazarlamacısı olarak görüldü. Uzun süre boyunca şirketle kurucusunu birbirinden ayırmak neredeyse imkansızdı. Ancak her gösteri insanının, rakamların tutmasını sağlayacak birine ihtiyacı vardır. Nvidia’da bu kişi Kress’ti. Bu çalışmalar onu hem milyarder hem de teknoloji dünyasının en etkili kadınlarından biri yaptı. Ona şöhret kazandırmadı ama şirketin tüm bu süre boyunca perde arkasındaki gösterişsiz işlerini yürüten yöneticinin kim olduğunu ortaya koydu.
Forbes'un tahminlerine göre Colette Kress'in net serveti 1,2 milyar dolar.
Görevde bir yıl olacağı tahmin ediliyor
Kress’in ilk haftası son derece zorlu geçecek. Göreve başlamasından beş gün sonra 17 Kasım’da Nvidia’nın bilanço değerlendirme toplantısına liderlik etmesi bekleniyor. Analist Dan Ives, Kress’in yaklaşık bir yıl görevde kalacağını ve kalıcı CEO’nun şirket dışından geleceğini öngörüyor. Bu durum, camdan uçurum (glass cliff) olarak adlandırılıyor: Kadınlara, şirketler zaten kriz içindeyken, başarısızlık olasılığının en yüksek ve suçlamanın en kolay olduğu dönemlerde liderlik pozisyonları veriliyor. Geçici yöneticilik görevleri ise bu durumun en riskli örnekleri arasında yer alıyor. Reddit’in 2014 yılında geçici CEO’luğunu üstlenen Ellen Pao, görevinde yalnızca sekiz ay kalabilmişti.
Kress yaptığı açıklamada, “Jensen’ın oluşturduğu olağanüstü temelin üzerine inşa etmeye kararlıyım” dedi. Bu, zarif bir ifadeydi. Ancak aynı zamanda geçtiğimiz haftanın açıkça ortaya koyduğu bir gerçeği de dışarıda bıraktı: Nvidia hiçbir zaman yalnızca Jensen Huang’dan ibaret olmadı. 13 yıl boyunca şirketin bir parçası da rakamları yatırımcılara okuyan kadındı. Artık o rakamlar Kress’e ait.
X’ten HP’ye kriz dönemlerinde terfi eden kadınlar
2023 yılında Elon Musk sosyal medya platformu X CEO’su olarak Linda Yaccarino’yu seçtiğinde de “camdan uçurum” örneği gündeme gelmişti. Yaccarino’nun yanı sıra Reddit’te Ellen Pao’nun, GM’de Mary Barra’nın, HP’de Carly Fiorina’nın ve Yahoo’da Marissa Mayer’in göreve getirilmesi, mali sıkıntı yaşayan şirketlerde üst düzey yönetime terfi ettirilen kadınlara sıkça verilen örnekler.
Bazı yakın tarihli araştırmalar erkeklerin de zor durumdaki şirketlerin başına getirilme olasılığının kadınlar ve azınlıklarla aynı düzeyde olduğunu gösteriyor ancak bununla birlikte, çeşitli araştırmalar camdan uçurum fikrini destekleyen bulgular da ortaya koyuyor. Bu çalışmalardan biri, Fortune 500 listesinde yer alan şirketlerin 15 yıl boyunca gerçekleştirdiği CEO atamalarını incelemiş ve kuruluşlar zor durumdayken kadınların CEO olarak atanma olasılığının daha yüksek olduğunu tespit etti.
Camdan uçurum terimi ilk olarak 2004 yılında Birleşik Krallık’taki Exeter Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından ortaya atıldı. Araştırmacılar, 100 şirket üzerinde yaptıkları çalışmada, kriz dönemlerinde liderlik pozisyonlarına terfi ettirilen kadınların ciddi zorluklarla karşılaşabileceğini ortaya koydu. Ancak bu kadınlar çoğu zaman, yangınları söndürmede başarısız olduklarında şirket için bir nevi günah keçisi görevi görebilecekleri düşüncesiyle bu pozisyonlara getiriliyorlar; oysa bu yangınlar Nvidia örneğinde olduğu gibi bir önceki erkek yönetici tarafından başlatılmış oluyor.
Investopedia’ya göre Pinsight’ın CEO’su Martin Lanik, bu tür durumlarda yeni kadın liderlerin aslında erkekleri suçlamalardan koruyabileceğini söyledi. Lanik, “Kriz dönemlerinde şirketler, en değerli ve yüksek potansiyelli yetenekleri olarak gördükleri erkekleri kaybetme riskini almak istemezler. Zor zamanlarda ise daha az değerli ve daha kolay vazgeçilebilir olarak algıladıkları çalışanları yani kadınları ve etnik azınlıkları feda etme eğilimindedirler” dedi.