Petrol taşımacılığında kullanılan bu yöntem, bir tankerdeki ham petrolün açık denizde başka bir tankere aktarılmasına imkan veriyor. Al Jazeera'nın haberine göre operasyonlar, gemilerin güvenlik tehdidinin daha yüksek olduğu liman ve bölgelerden uzak tutulmasına olanak sağlıyor.
İran'ın da ABD yaptırımlarını aşmak ve petrol ihracatını sürdürmek için geçmişte bu yöntemi kullandığı belirtiliyor. Körfez bölgesinden farklı ülkelere yönelik petrol sevkiyatında gemiden gemiye transferlerin son dönemde daha sık kullanıldığı aktarılıyor.
Al Jazeera için Mahmud el-Kan'ın hazırladığı haberde, Umman Körfezi'nde kıyıdan uzakta birbirine çok yakın seyreden tankerlerin uydu görüntülerine yer verildi. Gemilerin neredeyse yan yana durması, petrolün bir tankerden diğerine aktarılması amacıyla gerçekleştirilen operasyonlara işaret ediyor.
Limanlara uğramadan petrol aktarımı
Gemiden gemiye transfer yöntemi yalnızca yaptırımları aşmak için geliştirilmiş bir uygulama değil. Limanlardaki yoğunluk ve operasyonel nedenler de tankerlerin yüklerini açık denizde başka bir gemiye aktarmasını gerektirebiliyor.
Uygulamada petrol taşıyan bir tanker, başka bir tankerin yanına yanaşıyor ve yükünü doğrudan diğer gemiye aktarıyor. Böylece petrolün limana giriş yapılmadan farklı bir gemiyle taşınmasının önü açılıyor.
Yöntem özellikle ham petrol taşımacılığında kullanılıyor. Tankerin boyutundan bağımsız olarak yükün başka bir gemiye aktarılması mümkün olurken, operasyonun gerçekleştirileceği bölge ve güvenlik koşulları önem taşıyor.
İran kıyılarındaki tanker hareketliliği
İran'ın yaptırımlar nedeniyle başvurduğu bu yöntemin, bölgedeki mevcut güvenlik koşullarıyla birlikte farklı bir işlev kazandığı belirtiliyor.
Reuters'a konuşan uzmanlara göre, İran kıyılarının yaklaşık 150 kilometre açığında tankerlerin kümelendiği bölgeler bulunuyor. Bu alanlar, Hürmüz Boğazı'nın daha riskli kesimlerinden uzakta yer alırken gemilere askeri tehditlerden kaçınabilmek için daha geniş bir hareket alanı sağlıyor.
Hürmüz Boğazı'ndan geçişin taşıdığı riskler de bu noktaların önemini artırıyor. ABD'nin boğazdaki deniz trafiğinin güvenliğini sağlamak amacıyla insansız hava araçları, insansız deniz araçları, küçük gemiler ve savaş uçaklarını içeren bir program açıklaması, bölgedeki güvenlik ortamını daha kritik hale getiriyor.
Tankerler neden boğazın dışında yük aktarıyor?
Gemiden gemiye transferin tercih edilmesinde tankerlerin Hürmüz Boğazı'nda kat etmek zorunda olduğu mesafe de etkili oluyor. Habere göre tankerlerin toplandığı bazı noktalar boğazdan 400 kilometreden daha kısa mesafede bulunuyor.
Denizcilik şirketlerinin bir bölümü, gemilerinin hedef alınabileceği endişesiyle boğazdan geçiş konusunda daha temkinli davranıyor. Bazı şirketler ise riski üstlenerek tankerlerini boğazdan geçiriyor ve yüklerini daha güvenli kabul edilen bölgelerde bekleyen diğer gemilere aktarıyor.
Bu sistemde tanker, boğazdaki geçişini tamamladıktan sonra yolculuğun geri kalanını aynı gemiyle sürdürmek zorunda kalmıyor. Petrol, boğazın dışında bekleyen başka bir tankere aktarılıyor ve sevkiyat bu gemi üzerinden devam ediyor.
Küçük tankerler daha fazla kullanılıyor
Küçük tankerlerin kullanılması da taşımacılık şirketleri açısından güvenlik bakımından önem taşıyor. Büyük petrol tankerlerinin radar üzerindeki izleri daha belirgin olduğundan, bölgedeki olası saldırılarda tespit edilmeleri daha kolay olabiliyor.
Bu nedenle daha küçük tankerler, petrolün Hürmüz Boğazı'ndan geçirilmesinde alternatif bir araç olarak kullanılabiliyor. Yük daha sonra boğazın dışında bekleyen başka tankerlere aktarılıyor. Böylece büyük tankerlerin riskli bölgeden geçiş ihtiyacı azaltılırken petrol sevkiyatının tamamen durmasının da önüne geçilmeye çalışılıyor.
Gemiden gemiye transfer, iki gemi arasında sıvıların doğrudan aktarılabilmesi nedeniyle özellikle ham petrol taşımacılığında diğer yük türlerine kıyasla daha kolay uygulanıyor.
Konteyner, kuru yük ve gaz gibi taşımacılık türlerinde ise aynı yöntem daha karmaşık operasyonlar gerektiriyor. Bu yüklerin bir gemiden diğerine aktarılması, boşaltma ve yeniden yükleme işlemleri nedeniyle ham petrole kıyasla daha farklı ekipman ve süreçler gerektiriyor.