Milyarder yatırımcı Vinod Khosla, yapay zekanın çok sayıda işi insanların elinden alacağı yaklaşmasıyla birlikte gelecekte 125 milyona kadar insanın gelir vergisi ödemekten muaf tutulması gerektiğini öne sürdü ve kaybedilen vergi gelirinin sermaye kazancı vergisine daha fazla dayanılarak telafi edilmesini önerdi.
Öne çıkanlar
• Khosla, X platformunda yaptığı paylaşımda yapay zeka patlamasının “kapitalizm ve eşitlik anlayışının yeniden düşünülmesini” gerektireceğini yazdı ve sermaye kazancı vergilerinin artırılmasının hükümete “en alt 125 milyon vergi mükellefini vergi sisteminden çıkarmaya” imkan tanıyacağını öne sürdü.
• Ayrıca, gerçekleşmemiş kazançlara karşı vergisiz borçlanma gibi bazı vergi avantajlarının kaldırılmasının da bütçe açığını kapatmaya yardımcı olacağını ifade etti.
• ABD’de yalnızca yaklaşık 160 milyon vergi ödeyen kişi bulunuyor ve Khosla’nın planı bunların neredeyse yüzde 80’ini gelir vergisinden muaf tutmayı öngörüyor.
• Khosla geçen yıl, yapay zeka otomasyonu nedeniyle işlerini kaybeden düşük gelirli Amerikalılar için evrensel temel gelir uygulamasının gerekli olabileceğini de öne sürmüş ve işlerin yüzde 80’inin yakında yapay zeka tarafından yürütüleceğini tahmin etmişti.
• Khosla’nın bu hafta paylaştığı bir video, girişim sermayesi şirketinin portföyünde yer alan ve yapay zeka tarafından ikame edilen onlarca işi öne çıkardı; bunlar arasında kişisel asistanlar, finansal analistler, doktorlar, muhasebeciler, müşteri hizmetleri temsilcileri ve daha fazlası yer alıyor.
• Dünya Ekonomik Forumu’nun 2025 İşlerin Geleceği Raporu’na göre 2030 yılına kadar yapay zeka nedeniyle 92 milyon iş kaybedilecek.
Arka plan
Ekonomi uzmanları yıllardır yapay zeka otomasyonu nedeniyle yaşanacak iş kayıpları konusunda uyarılarda bulunuyor. Kariyer hizmetleri şirketi Challenger, Gray & Christmas’a göre 2025 yılında 50 binden fazla işten çıkarma yapay zekaya bağlandı; 2023 ve 2024 yıllarında ise buna ek olarak 20 bin iş kaybı yaşandı. LinkedIn’in baş ekonomi yetkilisi Aneesh Raman New York Times’ta yayımlanan bir görüş yazısında yapay zekanın kariyer basamağının en alt kademelerini yok ettiğini, giriş seviyesi işleri ortadan kaldırdığını ve yeni mezunların işe alımını ciddi ölçüde azalttığını söyledi. Elon Musk ve Bill Gates gibi teknoloji milyarderleri ile Microsoft AI CEO’su Mustafa Süleyman gibi liderler, yapay zekanın beyaz yakalı işlerin önemli bir bölümünü otomatikleştirme yolunda olduğunu ve bazı senaryolarda geleneksel işlere duyulan ihtiyacı tamamen ortadan kaldırabileceğini dile getirdi. Geçen mayıs ayında Anthropic CEO’su Dario Amodei, yapay zekanın gelecek beş yıl içinde işsizliği yüzde 10 ila yüzde 20 artırabileceğini öngördü. Kadınların ve beyaz olmayan toplulukların yapay zeka kaynaklı iş otomasyonundan orantısız biçimde etkilenmesi bekleniyor.