Küresel finans sistemi 2008 krizinden bu yana en radikal yapısal dönüşümlerinden birini yaşıyor. Basel III ve IV regülasyonlarının dayattığı sıkı sermaye yeterlilik oranları bankaları belirli kredi segmentlerinden çekilmeye zorlarken yatırımcıların daha yüksek getiri arayışı bu boşluğu bugün hacmi 2 trilyon doları aşan private credit (özel kredi) piyasasının hızla büyümesine katkı sağladı. Ancak geçen mart ayında dünyanın en büyük varlık yöneticisi BlackRock’ın yaklaşık 26 milyar dolarlık HPS Corporate Lending Fund (HLEND) fonu bünyesinde itfa taleplerini kısıtlamak zorunda kalması, piyasada uzun süredir halı altına süpürülen bir gerçeği görünür hale getirdi: Likidite illüzyonu.
Finans tarihi bize riskin sistemden asla kaybolmadığını, sadece form ve el değiştirdiğini defalarca gösterdi. 2010 yılında yaklaşık 150 milyar dolar büyüklüğünde olan bu niş piyasa, bugün kurumsal portföylerin ve aile ofislerinin vazgeçilmez bir varlık sınıfı haline geldi. Bankalar bilançolarını korumak adına riskli buldukları şirket kredilerinden uzaklaştıkça emeklilik fonları ve sigorta şirketleri daha yüksek getiri arayışıyla bu alternatif yatırımlara yöneldi. Ancak bu yüksek getiri vaadi, yatırımcının karşısına “likidite primi” adı verilen yapısal bir maliyetle çıkıyor. BlackRock örneğinde yatırımcıların geri ödeme taleplerinin fonun çeyreklik sınırı olan yüzde 5’i aşarak yaklaşık yüzde 9’a ulaşması, her an çıkış yapılabileceği algısının aslında ne kadar kırılgan bir varsayım olduğunu kanıtladı. Fonların uyguladığı itfa kısıtlamaları (gate), her ne kadar piyasanın ani bir çöküşe sürüklenmesini engelleyen bir mekanizma olsa da yatırımcı güveninde derin çatlaklar oluşturuyor.