Otomobil dünyasında 120 yıl kadar süren benzinli motor hükümranlığı, Avrupa pazarlarında ve Türkiye’de dizel motorlarla sarsılmaya başlamıştı. Ancak başta hava kirliliği ve iklim değişikliğine ilişkin endişeler nedeniyle gittikçe sıkılaşan emisyon normları içten yanmalı motor konusunda üreticileri zorlamaya başlamıştı. Yakıt tüketimini ve dolayısıyla egzoz emisyonlarını azaltmaya yönelik hayata geçirilen ilk farklı çözüm 1997 yılında Toyota’dan gelmişti. Tam hibrit motora sahip Prius modeli yeni bir çağın başlangıcı olarak kabul edilebilir. Elektrik ve benzinli motorların bir araya geldiği tam hibrit sistemle özellikle şehir içi yakıt tüketimi ciddi oranda azaltılarak egzoz emisyonlarının düşürülmesi yönünde önemli bir adım atıldı. Zaten 1973 petrol krizi sonrası otomobil markalarının temel hedeflerinden biri yakıt tüketimini düşürmekti.
2000 yılında yollara çıkan Honda Insight ile mild hibrit dönemi de başladı. BYD’nin 2008 yılında Çin’de satışa sunduğu şarj edilebilir ilk hibrit (PHEV) otomobil de ayrı bir yol açtı. Markalar tarihten ilham almış olsa gerek, elektrikli otomobil geliştirmek için 1960’lı yıllardan itibaren araştırmalara başlamış ama hem teknolojik yetersizlikler hem de talep eksikliği nedeniyle fazla ilerleme kaydedememişlerdi. 2008 yılında ilk seri üretim elektrikli otomobil olarak kabul edilen Nissan Leaf yollara çıktı. Leaf’in başarısı diğer markaları da cesaretlendirdi. Toyota, bir kez daha sektörde adından söz ettirecek adımı 2015 yılında hidrojen yakıt hücreli (Fuel Cell) Mirai modeliyle attı. Tüm bu teknolojilerin iki hedefi var: Emisyon kısıtlamalarını karşılamak ve farklı tüketici beklentilerine karşılık verebilmek.
Markaların uyguladığı farklı stratejiler bulunuyor. Örneğin Mercedes-Benz, elektrikli ve içten yanmalı modellerinde farklı tasarımlar da kullanmayı tercih eden markalardan biri. E Serisi ile EQE ya da S Serisi ile EQS tamamen farklı tasarımlara sahip. Benzer şekilde Kia da elektrikli model ailesinin isimlendirmesini tamamen farklı yapıyor. Kia modellerinde içten yanmalı modeller Rio, Ceed, Sportage, Sorento gibi isimler taşırken elektrikli modeller EV3, EV6, EV9 şeklinde isimlendiriliyor. Bu arada Kia, Türkiye pazarında da elektrikli otomobil satışlarında en başarılı markalardan biri.
Özellikle EV3 modeliyle önemli bir atak yapan Kia, ilk dokuz aylık elektrikli otomobil satışlarında dördüncü sırada yer alıyor. EV3’ün WLTP karma kullanım verisine göre 604 km menzile ulaşabilen Long Range versiyonu pazardaki gözde modellerden biri. EV6 modelinin sportif tasarımıyla ilgi çeken Kia’nın devasa elektrikli SUV’u EV9 kalabalık aileleri hedefliyor. Kia’nın elektrikli otomobil atağının bir sonraki adımı 2026’nın ilk çeyreğinde satışa sunulacak olan EV2 ve üçüncü çeyrekte gelmesi beklenen EV4 adlı model olacak. EV4’ün sedan ve hatchback gövde tipleri, standart ve uzun menzil versiyonları bulunuyor. Ancak ilk etapta hatchback versiyon satışa sunulacak. Kia, mild hibrit ve tam hibrit teknolojilerini geleneksel modellerinde sunuyor. Yani, Kia showroomuna giren bir tüketici, farklı segmentlerde, benzinli, mild hibrit benzinli, tam hibrit ya da tam elektrikli modeller arasından seçim yapabiliyor.
Bazı markalar aynı gövdede farklı teknolojiler sunuyor. Örneğin BYD’de Seal U modelinin şarj edilebilir hibrit (PHEV) ve tam elektrikli versiyonları bulunuyor. Benzer bir durum Ford için de geçerli. Elektrikli otomobil pazarına Mustang Mach-E’nin ardından üç yeni modelle giriş yapan Ford’un B SUV modeli Puma’nın benzinli motora sahip versiyonu ile elektrikli versiyonu arasında küçük tasarım farklılıkları bulunsa da temel tasarım aynı. 43 kWh bataryaya sahip Puma Gen-E, WLTP karma tüketimde 343 km menzile ulaşıyor. Ford, kendine özgü elektrikli modellere de sahip ve bu modellerde bilindik isimler kullanılıyor. 1970’li yılların sportif coupe modeli olarak efsane haline gelen Capri, uzun bir aradan sonra geçmişle bağlantı kuran detaylara sahip bir crossover olarak döndü. 52 kWh’lik bataryasıyla 373 km karma kullanım menzili vadeden Capri, yüzde 10 - 80 şarjını 25 dakikada tamamlamasıyla dikkat çekiyor. 1990’lı yıllarda Türkiye’de de satılan SUV model Explorer da elektrikli olarak yollara çıktı. Explorer’da da 52 kWh’lik batarya bulunuyor ve menzili 356 km olarak açıklanıyor.
Ford gibi hem kendine özgü tasarıma sahip hem de ortak tasarım kullanan başka markalar da var. Buna iyi örneklerden biri olan BMW’nin i4, i5 ve i7 gibi modelleri 4 Serisi, 5 Serisi, 7 Serisi ile temel olarak aynı tasarımla yollara çıkarken, iX ve yeni iX3 gibi kendine özgü tasarıma sahip modeller de bulunuyor. Tüketicilerin tasarım ve teknoloji tercihleri, otomobil markalarının model ailelerinde sadeleşmeye yol açacak; ancak bunun ne kadar sürede gerçekleşeceğini tahmin etmek zor. Tabii, markaların da Ar-Ge ve üretim maliyetlerini daha iyi kontrol edebilecekleri bir ürün ailesini tercih edeceklerini söylemek de yanlış olmaz.
Türkiye otomobil pazarında model çeşitliliği gittikçe artarken geleneksel içten yanmalı motorların yanı sıra farklı hibrit teknolojileri ve elektrikli modellerin ağırlığı hissediliyor. Görünen o ki, çok da uzak olmayan bir gelecekte hibrit ve elektrikli modeller piyasanın tamamına hakim olacak. Tabii, hibrit ve elektrikli otomobillerin pazar payı savaşı şiddetlenerek devam edecek.
Mercedes-Benz'in katkılarıyla: Sürdürülebilir Mobilite Evreni
Togg ve Tesla liderliğinde elektrikli araç pazarı yüzde 17,8’e ulaştı / Haber Detay - Tıkla Oku
Elektrikli ve hibrit araç sigortasında yeni dönem: Riskler ve fırsatlar / Haber Detay - Tıkla Oku
Otomotivde dijital finansman ve tüketici beklentileri / Haber Detay - Tıkla Oku