California'nın Oakland kentindeki federal mahkemede görülen yüksek profilli davada jüri heyeti, teknoloji milyarderi Elon Musk'ın aleyhine karar verdi. Dokuz üyeli jüri, Musk'ın, OpenAI'ın kuruluş misyonuna ihanet ederek kar amacı gütmeyen bir yapıdan kar amacı güden bir işletmeye dönüştüğü yönündeki iddiaları için dava açmakta çok geç kaldığına hükmetti. Karara varmak için yaklaşık iki saat süren bir müzakere gerçekleştirildi.
ABD Bölge Yargıcı Yvonne Gonzalez Rogers jürinin kararını kabul etti. Yargıç Rogers, "Jürinin bulgularını destekleyecek önemli miktarda kanıt olduğunu düşünüyorum." ifadesini kullandı. Ayrıca Yargıç Rogers, zaman aşımı süresinin dolup dolmadığının olgusal bir mesele olması nedeniyle Musk'ın olası bir temyiz başvurusunda zorlu bir mücadeleyle karşılaşabileceğini belirtti.
Elon Musk'tan "tehlikeli emsal" çıkışı
Musk, davanın ardından Forbes'a verdiği özel röportajda kararı değerlendirdi. Kararın tehlikeli bir emsal teşkil ettiğini savunan Musk, "Bu, birinin kar amacı gütmeyen bir kuruluşu alıp kar amacı güden bir kuruluşa dönüştürebileceği anlamına gelir ki bu da Amerika'daki tüm hayırseverlik faaliyetlerinin altını oyar." şeklinde konuştu. Sosyal medya platformu X üzerinden de bir açıklama yapan Musk, Altman ve Başkan Greg Brockman'ın bir hayır kurumunu çalarak kendilerini zenginleştirdiklerini iddia ederek, "Tek soru bunu NE ZAMAN yaptıklarıdır!" dedi.
Musk'ın avukatlarından Marc Toberoff da karara tepki gösterdi. Toberoff, "Bu bana bu ülkenin tarihindeki önemli anları, Charleston Kuşatmasını, Bunker Hill Muharebesini hatırlatıyor. Bunlar Amerikalılar için büyük kayıplardı ama savaşı kim kazandı? Bu iş bitmedi." değerlendirmesini yaptı. Toberoff, bu kararın Silikon Vadisi için kar amacı gütmeyen bir kuruluş olarak başlayıp daha sonra para toplamak için şirketleşmeyi teşvik edecek yepyeni bir formül yarattığına dikkat çekti.
OpenAI ve Microsoft cephesinde memnuniyet
Karar, olası bir halka arza (IPO) hazırlanan OpenAI cephesinde büyük bir rahatlama yarattı. Zira Musk, davasında OpenAI'ın geçen yılki kar amacı güden kuruluş statüsüne geçişinin iptali de dahil olmak üzere dramatik değişiklikler talep ediyordu.
OpenAI'ın avukatı William Savitt gazetecilere yaptığı açıklamada, jürinin bulgusunun bu davanın bir rakibi sabote etmeye yönelik ikiyüzlü bir girişim olduğunu doğruladığını söyledi. Savitt, Musk'ın davasının "gerçeklikle hiçbir ilişkisi olmayan, sonradan uydurulmuş bir hile" olduğunu savundu. Wedbush Analisti Dan Ives ise kararın Altman ve OpenAI için, Altman'ın kişiliği ve liderliği üzerindeki çiziklere ve çürüklere rağmen büyük bir kazanç olduğunu belirtti. İves, kararın potansiyel bir OpenAI halka arzının önündeki önemli bir engeli kaldırdığını aktardı.
Dava sürecinde 2019'dan 2023'e kadar OpenAI'a 13 milyar dolar yatırım yaparak ihanete yardım ve yataklık etmekle suçlanan Microsoft da kararı memnuniyetle karşıladı. Bir şirket sözcüsü, "Bu davadaki gerçekler ve zaman çizelgesi uzun zamandır açıktı ve jürinin bu iddiaları zamansız bularak reddetme kararını memnuniyetle karşılıyoruz." açıklamasını yaptı.
Davanın arka planı ve mahkeme süreci
Yaklaşık üç hafta süren duruşmalarda Musk, Altman, Brockman ve diğer önemli isimler ifade verdi. Jüri, ChatGPT üreticisinin 11 yıllık iç işleyişine ışık tutan yüzlerce özel mesajlaşma, günlük kaydı ve kurumsal belgeyi inceledi.
Musk'ın avukatları, Altman ve Brockman'ın şirketi yeniden yapılandırma kararı aldıklarında "bir hayır kurumunu çaldıklarını" savundu. Ayrıca, OpenAI'ın başarısının kurucular ve ilk yatırımcılar için yarattığı devasa servetlere dikkat çektiler. Brockman kendi hissesinin 30 milyar dolara yakın olduğunu, eski baş bilim insanı Ilya Sutskever ise hissesinin yaklaşık 7 milyar dolar değerinde olduğunu doğruladı. Microsoft CEO'su Satya Nadella da şirketin yatırımından 92 milyar dolar getiri hedeflediğini ifade etti.
OpenAI cephesi ise Musk'ı, kurucu ortakların kendisine şirketin geleceği üzerinde tam kontrol vermeyi reddetmesi üzerine ayrılan ve kendi rakip şirketi xAI'ı kuran "kıskanç bir rakip" olarak resmetti. Şirket avukatları, kar amacı gütmeyen bir yapıdan ticari bir işletmeye geçişin, yapay genel zeka (AGI) yaratma misyonlarını gerçekleştirmek için gereken muazzam finansmanı güvence altına almak için kritik olduğunu savundu. Altman ve Brockman, Musk'ın liderlik konusundaki "ya hep ya hiç" görüşünden duydukları endişeleri dile getirdi. Hatta Brockman, Musk'ın yapay zeka teknolojisine dair anlayışını küçümseyerek, "Roketleri biliyor, elektrikli arabaları biliyor. Yapay zekayı bilmiyordu ve inanıyorum ki hala da bilmiyor." dedi.
Musk'ın OpenAI ile olan yasal mücadelesi bununla sınırlı değil. Musk, OpenAI ve Microsoft'u tekel yaratmakla ve yatırımcıları xAI gibi rakip şirketleri finanse etmekten caydırmakla suçluyor. Yargıç Rogers, bu iddiaları içeren ana davanın bu bölümlerini ayrı aşamalara ayırma kararı almıştı. Ayrıca Musk'ın xAI şirketi, OpenAI'a karşı ticari sır hırsızlığı ve antitröst iddialarıyla ayrı davalar da yürütüyor.
Musk'ın gelecek vizyonu ve SpaceX halka arzı
Forbes röportajında davanın ötesine de geçen Musk, yapay zeka ve robot teknolojisinin geleceğine dair iddialı öngörülerde bulundu. Musk, "Beş yıl içinde dijital zeka, tüm insan zekasının toplamını aşacak. Beş yıl içinde en az 100 milyon insansı robot olabilir, ama belki de bir milyar." dedi. Musk ekonominin de muhtemelen beş veya altı yıl içinde bugünkü büyüklüğünün iki katına çıkacağını öngördüğünü sözlerine ekledi. Musk en sevdiği girişimciler olarak Nikola Tesla ve Nvidia kurucusu Jensen Huang'ı saydı. Gelişen teknolojiler için tünel şirketleri ve elektrikli uçakları işaret eden Musk, kendisinin 250 yıl sonra "medeniyetin ilerlemesinde yararlı bir rol oynadı" şeklinde hatırlanmak istediğini belirtti.
Röportajda Musk'a, çarşamba günü tarihin en büyük halka arzı için başvuru yapması beklenen SpaceX de soruldu. Şirketin, uzay ve Starlink uydu operasyonlarını Musk'ın şubat ayında satın aldığı yapay zeka şirketi xAI ile birleştirerek, 2 trilyon doların üzerinde bir değerlemeyle 75 milyar dolara kadar gelir elde etmeyi hedeflediği belirtiliyor. NASDAQ'ta SPCX kısaltmasıyla işlem görecek hisselerle ilgili sorulara Musk yorum yapmaktan kaçındı. SpaceX'in bu hamlesi, OpenAI'ın planlanan halka arzını boyut olarak geride bırakma potansiyeli taşıyor.