Samsung Electronics ile en büyük işçi sendikası arasındaki görüşmeler çöktü ve bu durum, küresel çip tedarikini aksatabilecek ve Güney Kore ekonomisinin önemli büyüme motorlarından birini sekteye uğratabilecek bir grev ihtimalini gündeme getirdi. Sendika lideri Choi Seung-ho gazetecilere yaptığı açıklamada, şirket yönetiminin hükümet arabulucularının sendika tarafından kabul edilen teklifini reddetmesinin ardından genel iş bırakma eyleminin perşembe günü başlayacağını söyledi. Kararın açıklanmasının ardından Samsung hisseleri yüzde 4,4’e kadar düştü.
Bu yıl dünyanın en kârlı şirketlerinden biri olabilir
Müzakerelerin çökmesi, küresel teknoloji tedarik zincirini riske atıyor çünkü Samsung, veri merkezi sunucularından akıllı telefonlara ve elektrikli araçlara kadar pek çok cihazda kullanılan çiplerin dünyanın en büyük tedarikçisi konumunda. Samsung bu yıl dünyanın en kârlı şirketlerinden biri olma yolunda ilerliyor. Küresel yapay zeka altyapısı yatırımları, Güney Koreli şirketleri daha önce görülmemiş ölçekte zenginleştirirken, Samsung’un yarı iletken birimi mart çeyreğinde kârını 48 kat artırdı.
Daha fazla Koreli çalışan, bu kazançlardan daha büyük pay talep ediyor. Çünkü SK Hynix geçen yıl yıllık faaliyet kârının yüzde 10’unu performans primi havuzuna ayırmayı kabul etmişti. Samsung’daki uzun süredir devam eden işçi anlaşmazlığı diğer firmalar tarafından da yakından takip ediliyor. Çarşamba günü, Koreli internet şirketi Kakao bünyesindeki bir sendikanın da başarısız maaş görüşmelerinin ardından bazı üyelerinin greve gitmeyi kabul ettiği bildirildi.
Samsung, şirketin ikramiyelerle ilgili olanlar da dahil olmak üzere sendikanın taleplerinin büyük çoğunluğunu kabul etmesine rağmen görüşmelerin başarısız olduğunu ve bunun nedeninin “aşırı” talepler olduğunu açıkladı. Şirket açıklamasında, sendikanın zarar eden bölümlerde çalışan personel için bile ücret artışı talebinden geri adım atmadığı ve bunun şirket politikasını ihlal ettiği belirtildi. Açıklamada, “Bu ilkeden vazgeçilmesi yalnızca şirketimizi değil, diğer işletmeler ve sektörler üzerinde de olumsuz zincirleme etkiler yaratacaktır” denildi.
"Sendikanın talepleri sürdürülebilir değil"
Sendika mevcut prim üst sınırının kaldırılmasını, faaliyet kârının yüzde 15’inin çalışan primlerine ayrılmasını ve bu şartların iş sözleşmelerine resmi olarak eklenmesini istiyor. Samsung ise faaliyet kârının yüzde 10’unun prim olarak ayrılmasını ve sektör standartlarının üzerinde tek seferlik özel bir tazminat paketi sunmayı önermişti. Samsung yöneticileri, sendikanın taleplerinin uzun vadede sürdürülebilir olmayacağını savundu. Buna rağmen Samsung, iş bırakma eylemini önlemek amacıyla görüşmeler yoluyla çözüm aramayı sürdüreceğini açıkladı.
Seul’deki Sejong University Business School profesörlerinden Kim Dae Jong, “Arabuluculuk görüşmeleri başarısız olmuş olsa da hala anlaşma için bir fırsat penceresi var. Grev yarın başlasa bile, konunun ciddiyeti nedeniyle hükümetin iş bırakmayı durdurmak için acil iş yasalarını devreye sokarak müdahale edeceğini düşünüyorum" dedi. Hükümet daha önce tarafların anlaşmaya varamaması halinde grevi önlemek amacıyla nadiren kullanılan acil yetkilere başvurabileceğinin sinyalini vermişti. Güney Kore, 1969’dan bu yana acil tahkim mekanizmasını yalnızca dört kez kullandı. Son kullanım ise 2005 yılında, Korean Air pilotlarının greve gitmesi sırasında olmuştu.
Grev Güney Kore ekonomisini etkileyebilir
Yerel medyaya göre Bank of Korea grevin bu yıl Kore’nin GSYH büyümesinde 0,5 puana kadar düşüşe yol açabileceğini öngördü. Bu anlaşmazlık, daha güçlü işçi koruması vaatleriyle iktidara gelen ve daha büyük kamu yararı adına işçi haklarının sınırlandırılabileceğine işaret eden Devlet Başkanı Lee Jae Myung için de özellikle hassas bir sınav niteliğinde. Cumhurbaşkanlığı sözcüsü, “Kore ekonomisi üzerindeki potansiyel etkiler göz önünde bulundurularak tarafların işçi-işveren anlaşmasına varmak için ellerinden geleni yapmalarını rica ediyoruz” dedi. Ülkenin Çalışma Bakanlığı yetkililerinden biri ise görüşmelerin çökmesinden duyduğu üzüntüyü dile getirerek hükümetin “formatı ne olursa olsun” müzakereleri desteklemeye devam edeceğini söyledi. Yetkiliye, hükümetin acil tahkim yetkilerini kullanmayı düşünüp düşünmediği sorulduğunda ise, “Hala zaman var" yanıtını verdi.