Bir yıl boyunca daha küçük barlar ve çikolata alternatiflerinden sonra bazı çikolata üreticileri kakaoyu yeniden ürünlerinde artırmaya başladı. Birçok şirketin de yakında aynı adımı takip etmesi bekleniyor. Bunun nedeni, 2024’ten bu yana kakao çekirdeği fiyatlarındaki düşüşün gerçek çikolatayı yeniden daha kârlı hale getirmesi.
2024 sonundaki rekor seviyelerden kakao vadeli işlemlerinde yaşanan yaklaşık yüzde 70’lik düşüşün tetiklediği bu değişim, tüketiciler için raf fiyatlarının düşmesini, kakao çiftçileri için talebin toparlanmasını ve çikolata sayılabilmek için yeterince kakao içermeyen alternatif ürünlerden kısmi bir geri dönüşü vaat ediyor. ABD merkezli şekerleme üreticisi Hershey, “çikolatalı şekerleme” olarak adlandırdığı çikolata alternatiflerinde kakao oranını artırma planlarını kamuoyuyla paylaştı. Reuters’ın haberine göre sektör temsilcileri ve bağımsız danışman Roger Bradshaw gibi uzmanlar, diğer şirketlerin de muhtemelen aynı yolu izleyeceğini söylüyor. Bradshaw, “Mevcut kakao fiyat seviyelerinde yeniden gerçek çikolataya dönmek kesinlikle mantıklı” dedi. Ferrero tariflerinin kısa vadeli girdi fiyat dalgalanmalarına göre şekillenmediğini söyledi ancak kakao kullanımındaki değişiklikler hakkında yorum yapmadı.
Kakao fiyatlarındaki düşüş
Olumsuz hava koşulları ve hastalıklar nedeniyle kakao fiyatları 2024’te neredeyse üç katına çıkarak ton başına 12 bin doların üzerine çıkınca, çikolata üreticileri bar boyutlarını küçültmeye, daha fazla gofret, meyve ve kuruyemiş eklemeye ve çikolata alternatifleri sunmaya başlamıştı.
Şirketler ayrıca kakao stoklarını azalttı, fiyatları yükseltti ve ayçiçeği çekirdeği ile yulaftan yapılan kakao içermeyen çikolata alternatifi ChoViva gibi ürünlere yatırımlarını artırdı. Alman girişimi Planet A Foods tarafından geliştirilen bu ürün, dünyanın en büyük çikolata üreticisi ve kakao işleyicisi Barry Callebaut ile yapılan ortaklık sayesinde satılıyor.
Uzmanlara göre bu durum, kakao talebinde keskin bir düşüşe yol açtı ve bunun sonucunda kakao çekirdeği fiyatları 2024 sonundaki zirvelerinden yüzde 70 geriledi. Kakao konusunda dünyanın önde gelen uzmanlarından ve deneyimli analist Steve Wateridge, eylül sonunda bitecek 12 aylık dönemde talebin son dokuz yılın en düşük seviyesine inebileceğini söyledi. Ancak ona göre kakao fiyatlarındaki düşüş, yılın ikinci yarısından itibaren talebin yeniden toparlanmasına yol açmalı. Wateridge, “Bizi bu düşük fiyat seviyelerine iten faktörlerin büyük olasılıkla tersine döneceğini düşünüyorum” dedi.
Daha fazla talep
Kakao fiyatlarındaki değişimlerin perakende çikolata fiyatlarına yansıması yaklaşık 10 ay sürebiliyor. Bunun nedeni, çikolata üreticilerinin satın alma fiyatlarını aylar öncesinden hedge ederek sabitlemeleri ve büyük stoklar tutmaları. Bu nedenle süpermarketler ve diğer alıcılar, yaklaşık 2025 ortalarından bu yana çikolata üreticilerine fiyatları düşürmeleri için baskı yapıyordu. Bazı şirketler buna boyun eğdi.
Mondelez geçen ay Avrupa’da bazı çikolata fiyatlarını düşürdüğünü ve satış hacimlerinde artış görmeye başladığını açıkladı. Reuters’ın şirketin ilk yarı sonuçlarına dayanarak yaptığı hesaplamalara göre dünyanın çikolatalarının dörtte birinde kullanılan içerikleri üreten Barry Callebaut, ağustosa kadar olan altı aylık dönemde satış hacminin geçen yıla göre yüzde 1 ila yüzde 5 arasında büyümesini bekliyor.
Nestlé’nin Kit Kat barları ve Magnum dondurmaları için çikolata sağlayan şirket, mevcut kakao fiyatlarında çikolata üretmenin, kakao yağı yerine bitkisel yağ kullanılan çikolata aromalı alternatifleri üretmekten daha ucuz olabileceğini söylüyor. Şirket CEO’su Hein Schumacher nisan ayında herhangi bir şirket ismi vermeden, “Bazı müşteriler yeniden çikolataya dönüyor” dedi.
Bazı bölgelerde kakaoya dönüşü hızlandıran yasal düzenlemeler de bulunuyor. Kişi başına çikolata tüketiminde dünyada altıncı sırada yer alan Brezilya’da, bu ayın başında imzalanan bir yasa bitter çikolata olarak etiketlenen ürünlerin en az yüzde 35 kakao maddesi içermesini zorunlu hale getirdi. Bu adım, kakao içeriği gerekliliklerini sıkılaştırarak Brezilya’yı Avrupa ve Kuzey Amerika gibi pazarlara daha yakın hale getiriyor.