Kripto yeniden dipte. Bitcoin 70 bin doların altında. Ekim ayındaki zirvesinden yaklaşık yüzde 50 düşmüş durumda ve acı en çok, 2025 boyunca kendilerini kripto biriktiricisi olarak yeniden konumlandıran yeni bir halka açık şirket sınıfında hissediliyor: Dijital varlık hazineleri (DAT). 2025 sonu itibarıyla bu şirketlerden 200’den fazla vardı ve topluca yaklaşık 150 milyar dolarlık kripto varlığa sahiptiler. Bu yapı, küçük ve unutulmuş bir yazılım şirketiyken kendisini bilançosuna bitcoin eklemenin kurumsal şampiyonuna dönüştüren, 44 milyar dolar piyasa değerine sahip dev bitcoin alıcısı Michael Saylor’ın Strategy modeli örnek alınarak oluşturulmuş başlı başına bir mini endüstri haline gelmişti.
Ancak son düşüş dalgasından önce bile birçok DAT, sahip oldukları kriptonun piyasa değerine göre iskontolu işlem görüyordu. Şimdi token’lar yeniden gerilerken bu hisseler, tuttukları varlıklardan daha hızlı düşüyor; kağıt üzerinde zararlar birikiyor ve Saylor’ın sürekli kripto alımı üzerine kurulu oyun planını sürdürmek zorlaşıyor.
20 milyar dolardan fazla değer kaybettiler
Veri sağlayıcısı Artemis’e göre DAT’ler toplamda 20 milyar dolardan fazla değer kaybetti. Strategy tek başına 2025’in dördüncü çeyreğinde 17,4 milyar dolar faaliyet zararı açıkladı ve hissesi son altı ayda yaklaşık yüzde 70 düştü. Las Vegas merkezli ve Ethereum hazinesi benzeri bir şirket olan BitMine Immersion Technologies ise 8,1 milyar dolarlık gerçekleşmemiş zararla karşı karşıya; hissesi de benzer şekilde yüzde 66 geriledi.
Bu şirketler, temel kripto varlıklarına göre prim/iskontoyu gösteren piyasa değeri/net aktif değeri oranlarını 1,0 civarında ya da biraz üzerinde tutmayı başarmış olsalar da düzinelerce küçük DAT derin iskontolara geriledi. Bu durum yalnızca yeni sermaye toplamayı zorlaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda varlık nedenlerini de sorgulatıyor.
Satış baskısı
Sui kripto parasına odaklanan bir dijital varlık hazinesi olan Sui Group Holdings’in yönetim kurulu başkanı Marius Barnett’e göre bu hazine şirketlerinin birçoğunun aslında gerçek bir stratejisi yoktu, daha çok fırsatçı işlemlerdi. Teoride, daha düşük fiyatlar bitcoin, ether, solana gibi hangi kripto paraya odaklanıyorsanız, bunları daha ucuza almak için mükemmel bir fırsat olmalı. Gerçekte ise bu şirketlerin çoğu yüklü alım yaptı, nakit yönetiminde temkinli davranmadı ve artık alımlara devam edecek esnekliğe sahip değil.
Bu da kaçınılmaz olarak satış baskısına yol açıyor. Yeterince DAT pozisyonlarını çözmeye başlarsa, token fiyatlarının daha da düşmesi ve yeni zararların ortaya çıkması zor bir senaryo değil. Yakın örneklerden birinde, Palm Beach merkezli bir ether hazinesi olan ETHZilla, şirkete göre 139 milyon dolarlık ETH varlığının bir kısmını 12,2 milyon dolara iki uçak motoru almak için sattı ve bu motorları ismi açıklanmayan büyük bir havayoluna aylık yaklaşık 90 bin dolara kiraladı. Ancak CEO McAndrew Rudisill, oynaklığın kendisini rahatsız etmediğini söylüyor.
Bugün birçok DAT, sahip oldukları kriptonun dolar başına 13 sente kadar düşmüş gibi görünmesi nedeniyle çok cazip fırsatlar gibi duruyor. Ayrıca Strategy ve Metaplanet gibi daha büyük isimlerin çoğu, yükümlülüklerini karşılamak için hazinelerindeki kriptoyu satmak zorunda kalmamak adına varlıklarını teminat göstermekten kaçındı. Kripto yeniden büyük bir yükselişe geçip DAT momentumu geri dönmedikçe bu fark yakın zamanda kapanmayacaktır. Birçok kişi kurumsal kripto sahipleri arasında bir konsolidasyon dalgası öngörüyor. Ancak dijital varlık hazinesi birleşme ve satın almaları zor.
Bazı DAT’ler tamamen yön değiştiriyor gibi görünüyor. Anthony Pompliano’nun bitcoin hazinesi ProCap Financial 5.007 bitcoin’e sahip, değeri 343 milyon dolar ancak piyasa değeri yalnızca 214 milyon dolar. Nasdaq’ta işlem gören hisseleri son bir yılda yüzde 75 düştü. Geçen hafta Pompliano, ProCap’in diğer şirketi olan ve varlıklarınızı takip eden bir kişisel finans platformu CFO Silvia’yı satın alacağını açıkladı ve birleşik yapıyı “bağımsız yatırımcıların para kazanmasına yardımcı olma” misyonuyla “halka açık ilk ajantik finans şirketi” olarak tanıttı.
Pompliano, anlaşmanın düşen piyasa değeri ya da düşük kripto varlıkları nedeniyle yapılmadığını savunuyor; Silvia’nın ProCap’ten önce, Mayıs 2025’te kurulduğunu ve ProCap’in bitcoin hazinesi olmak üzere bir SPAC birleşmesini duyurmasından bir ay önce faaliyete geçtiğini belirtiyor. ProCap Financial henüz çok yeni olduğundan, Pompliano’yu borsanın son gözdesi olan ajantik yapay zekaya hızlı yönelişi nedeniyle eleştirmek zor.
DAT yatırımcıları için bu düşüş döngüsünün asıl testi, ProCap gibi şirketlerin kripto varlıklarından değer yaratmaya yönelik uygulanabilir bir planı olup olmadığı ya da yalnızca birer bilanço tuzağı olup olmadıkları. Bitcoin yükselirken bu fark çok da önemli değildi. 68 bin dolar seviyesinde ve düşüşteyken ise fazlasıyla önemli.