Avrupa Birliği (AB), Orta Doğu'daki çatışmaların tetiklediği enerji şokuna karşı tüm olasılıkları inceliyor. AB Enerji Komiseri Dan Jørgensen, yakıtların kotalı dağıtımı (karneleme) ve acil durum rezervlerinden petrol salınımı gibi adımların masada olduğunu açıkladı. Komiser, blokun "uzun süreli" bir krizle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu.
Fiyatlar uzun süre yüksek seyredecek
Jørgensen, Financial Times'a verdiği demeçte "Bu uzun bir kriz olacak ve enerji fiyatları çok uzun süre yüksek kalacak." dedi. Bazı kritik ürünler için önümüzdeki haftalarda durumun daha da kötüleşmesini beklediklerini vurguladı. Komiser, ülkelerin ihtiyaç duydukları kaynaklara sahip olduklarından emin olmaları gerektiğini belirtti.
ABD ve İsrail'in İran saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'nın kapanma noktasına gelmesi küresel enerji piyasalarında kaos yarattı. Körfez'deki enerji altyapılarına yönelik saldırılar fiyatların hızla yükselmesine yol açtı. Brent petrol 110 doların üzerinde seyrediyor. Bu durum, piyasalarda uzun vadeli tedarik endişelerini tetikledi. Özellikle havayolu şirketleri jet yakıtı tedariki konusunda ciddi kaygılar taşıdığını paylaştı.
Kotalı dağıtım ve stratejik rezervler gündemde
Komiser Jørgensen, "Kullandığımız söylem ve kelimeler artık krizin başındakinden daha ciddi." ifadesini kullandı. AB'nin henüz bir arz güvenliği krizi içinde olmadığını ancak yapısal etkiler için plan yaptıklarını söyledi. Brüksel'in krizin "uzun süreli etkilerine" karşı hazırlandığını dile getirdi.
Jørgensen, "En kötü senaryolara hazırlanıyoruz." değerlendirmesini yaptı. Jet yakıtı veya dizel için kotalı dağıtım uygulamasına (karneleme) henüz ihtiyaç duyulmadığını ekledi. Ancak durumun ciddiyetine dikkat çekerek "Üzgün olmaktansa hazırlıklı olmak daha iyidir." dedi. Yasama araçlarını kullanma olasılığının durumun ciddiyetine bağlı olduğunu belirtti.
AB ve ABD arasındaki jet yakıtı standart farkları da masaya yatırıldı. AB'de jet yakıtı donma noktası eksi 47 derece iken ABD'de bu değer eksi 40 derece olarak uygulanıyor. Jørgensen, durum ciddileşirse stratejik rezervlerden yeni bir salınım yapılmasını dışlamayacağını belirtti. Geçen ay fiyatları düşürmek için tarihin en büyük petrol rezervi salınımı yapılmıştı.
Yeni bir salınım kararının "tam doğru zamanda ve orantılı" olması gerektiğini savundu. Öte yandan Rusya'dan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatını bu yıl sonlandırmak için yasal bir değişiklik planlanmadığını yineledi. ABD gibi ortakların serbest piyasada ek tedarik sağlamasının yeterli olduğunu sözlerine ekledi.