İran ve Umman, Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri izlemek üzere bir protokol taslağı üzerinde çalışıyor. Perşembe sabahı bir yetkiliye dayandırarak verilen habere göre, küresel petrol geçişi için kritik öneme sahip bu rotadaki tanker trafiğinin her iki ülke ile koordine edilmesi gerekiyor. İran'ın hukuki ve uluslararası işlerden sorumlu dışişleri bakan yardımcısı Kazem Gharibabadi, bu trafiğin denetlenmesi ve denetimin iki ülke ile iş birliği içinde yapılması gerektiğini belirtti.
Gharibabadi, IRNA raporunun çevirisine göre, bu gerekliliklerin kısıtlama anlamına gelmeyeceğini ifade etti. Aksine, güvenli geçişi kolaylaştırmak ve sağlamak niyetinde olduklarını dile getirdi. Bu rotayı kullanan gemilere daha iyi hizmet sunulmasının amaçlandığını değerlendirmesini yaptı. Bu haber, Hürmüz Boğazı'nın askeri güce gerek kalmadan bir şekilde yeniden açılabileceğine dair piyasalara umut verdi.
Ekonomik piyasaların protokole tepkisi
Donald Trump'ın İran savaşının haftalarca süreceğine dair ulusa seslenişi sonrası sert düşen ABD borsa endeksleri, IRNA'nın raporuyla aniden yükselişe geçti. Gece boyunca yükselişini sürdüren petrol fiyatları da Umman'dan gelen bu haberle günün zirve seviyelerinden geriledi. Dünyanın en önemli petrol damarlarından biri olan boğaz, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaştan bu yana fiilen kapalı bulunuyor. İran'ın bu ablukası, dünya genelinde geniş etkiler yaratan tarihi bir petrol fiyat artışına neden oldu.
Krizin başlangıcından bu yana söylemlerin ve kullanılan kelimelerin artık daha ciddi bir hal aldığı görülüyor. Petrol fiyatlarındaki bu tarihi artış, dünya genelinde katlanarak büyüyen bir krize dönüştü. Umman haberi, Hürmüz Boğazı'nın askeri müdahaleye gerek kalmadan işlevsel hale gelmesi konusunda iyimser bir hava yarattı. Yatırımcılar, bu protokolün küresel enerji arzı üzerindeki baskıyı azaltabileceğini öngörüyor.
Trump'ın açıklamaları ve ABD benzin fiyatları
ABD Başkanı Trump, ABD'nin boğaz üzerinden nispeten az petrol ithal etmesi nedeniyle bu kapanıştan etkilenmediğini savunmaya devam ediyor. Çarşamba gecesi yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, "Ona ihtiyacımız olmadı ve ihtiyacımız da yok" ifadesini kullanmıştı. Ancak veriler, Trump'ın açıklamalarının aksine bir tabloya işaret ediyor.
ABD'deki ortalama benzin fiyatları bir ay içinde yüzde 30'dan fazla artış gösterdi. Fiyatlar yıllar sonra ilk kez galon başına 4 dolar seviyesini aşarak rekor kırdı. Bu durum, Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın küresel piyasalar üzerinden ABD iç ekonomisini de doğrudan vurduğunu gösteriyor.