Bir animasyon projesiyle çocukluğunuzu yeniden yaşatabilir misiniz? Rafadan Tayfa Yapımcısı ve Yönetmeni İsmail Fidan bunu başaranlardan. “Rafadan Tayfa” adındaki arkadaş grubunun yaşadığı maceraları ve 1990’lı yılların mahalle hayatını, samimi insan ilişkilerini yansıtan animasyon serisi, sadece çocukların değil ailelerin de gönlünde taht kurdu. Bugün milyonlarca izleyiciye ulaşan bu hikayenin ardında, çocukluk yıllarında inşaat ustası babasına yardım ederek sorumluluk duygusu geliştiren, bir bisikletçide çalışırken hayal gücünü besleyen ve her zorluğun üstesinden gelmeye kararlı bir girişimci var.
1984 Ankara doğumlu İsmail Fidan’ın animasyona olan tutkusu, üniversite yıllarında filizlendi. Babasının lise döneminde aldığı bir fotoğraf makinesiyle başlayan yaratıcı serüveni, kısa sürede fotoğrafçılık, tasarım ve grafik gibi alanlara yönelmesiyle devam etti. Fidan, “Birçok insanın dikkat etmediği detayları fotoğraflandırmak benim için oldukça heyecan verici bir serüvenin de başlangıcı oldu. Benim gördüğüm kadrajı insanlara gösterme isteğim ilk olarak fotoğrafçılıkla başladı” diyor.
Karadeniz Teknik Üniversitesi İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri bölümü mezunu olan Fidan, o yıllarda öğrenci kulübünün faaliyetlerinin aktarıldığı bir dergide genel yayın yönetmenliğini yaparken derginin hem fotoğraflarını çektiğini hem de tasarımını yaptığını söylüyor. Fidan, grafik alanındaki çalışmalarına da ilk olarak bu şekilde başlamış. Ancak yazılım dersleri Fidan için gerçek bir dönüm noktası olmuş. O yıllarda bir arkadaşının, “Bu dersi geçemezsin” şeklindeki meydan okuması, Fidan’ı hırslandırarak harekete geçirmiş.
Fidan, kendini animasyonun teknik detaylarında bir uzmana dönüştürecek hikayeyi şöyle anlatıyor: “Üniversitenin dördüncü yılındaydık. Canan adında bir arkadaşım vardı. O üç yıldır yazılım tarafıyla ilgileniyordu. Ben ise üç yılda matematik, fotoğrafçılık ve tasarım gibi konulara odaklanmıştım. ‘İsmail bu yazılım dersi tasarıma benzemez. Bu dersten kalırsın’ dediğinde çok hırslanarak ‘emin ol yılın sonunda senden daha iyisini yaparak bu dersi geçeceğim’ dedim.”
Sonrasında eksikliklerini özel derslerle kapatırken animasyon yazılımlarından Autodesk 3DS Max ile tanıştı. Kariyerinde mihenk taşı olan bu deneyim, bitirme tezine kadar taşındı ve “karakter modelleme ve canlandırma” üzerine yaptığı çalışma, 100 tam puan alarak bir başarı öyküsüne dönüştü.
Büyük hayaller
Mezuniyet sonrası profesyonel hayata atılan Fidan, 2007 yılında TRT Keloğlan Masalları projesiyle ilk animasyon deneyimini yaşadı. Ancak Fidan, bu deneyimin bir başlangıç olduğunun farkındaydı. Bu süreçte birçok projede serbest çalışarak kendi yeteneklerini geliştirdiğini de ekliyor: “Ekranda izlediğiniz ve 3DS Max programında yapılan Keloğlan Masalları, Köstebekgiller, Kuzucuk ve Dede Korkut Hikayeleri gibi pek çok projenin iskelet sistemlerini kendim hazırladım.”
2012 yılında hayalini bir adım ileriye taşıyarak “İSF Studios” adında bir yapım şirketi kurdu. Çocukluğunu ve geçmişini yansıttığı Rafadan Tayfa ile Türk animasyon tarihine adını altın harflerle yazdırmak için kolları sıvadı. TRT Çocuk ile iş birliği yaparak 2014’te ekranlara taşıdığı Rafadan Tayfa çizgi dizisi kısa sürede çocuklar arasında bir fenomen haline geldi.
Ancak bu başarı bir gecede gelmedi. Fidan, projeye dair anılarını şu sözlerle anlatıyor: “İlk pilot bölümü hazırlamamız tam yedi ay sürdü. O süreçte neredeyse hiç eve gitmedim. Ofiste yatıp kalkıyorduk, çünkü bu proje benim çocuğum gibiydi.” TRT Çocuk kanalına projeyi sunduğunda yapım koordinatörünün şu sözleri Fidan’ı motive etti: “Eğer bu kaliteyi devam ettirirsen Türkiye’de animasyon tarihini değiştireceksin.” Ve gerçekten de öyle oldu.
Fidan, projenin ilk aşamalarında yaşadıklarını şu sözlerle anlatıyor: “Projenin başlangıçta ismi ‘Yukarı Mahalle’ydi. Ankara Keçiören’de, doğduğum Esertepe Mahallesi’nden esinlenmiştim. Bu projenin büyük bir marka olacağını daha o zamanlarda hayal etmiştik. Bu yüzden hikayenin marka şehir İstanbul’da geçmesini tercih ettik.”
TRT Çocuk kanalına projeyi bir buçuk yıla yakın bir sürede kabul ettirebilen Fidan, projeyi ilk sunduğunda vasat puanlar almış. Yılmadıklarını, eleştiriler üzerine projeyi geliştirerek tekrar sunduklarını ve bu kez onay aldıklarını dile getiren Fidan, “TRT’ye başlangıçtan itibaren bir psikolojik danışmanla çalışma önerisinde bulunduk. Bu fikir ilgiyle karşılandı, sonrasında TRT’deki tüm programlarda psikolojik danışman raporları zorunlu hale geldi” diyor.
Bir sinema fenomeni
2018 yılında sinemaya taşınan Rafadan Tayfa, “Dehliz Macerası” filmiyle 1,8 milyon izleyiciye ulaşarak büyük bir başarı yakaladı. Bu başlangıç, Fidan’ın hayallerinin gerçekleşmeye başladığı anlardan biriydi. 2023 yılında vizyona giren “Galaktik Tayfa” ve 2024 yapımı “Hayrimatör” ile Fidan gişe şampiyonluğu kazandı. Özellikle 3 milyon 445 bin kişinin izlediği “Göbeklitepe”, Türkiye’de animasyon türünün potansiyelini yeniden tanımlayarak en çok izlenen animasyon rekorunu kırdı. Bu dört film gişe hasılatından toplam 553 milyon lirayı aşkın gelir elde etti. Tabii bu gelirin İSF’ye ve TRT’ye yüzde 45’i kaldığı unutulmamalı. 27 Aralık 2024’te vizyona giren son film Rafadan Tayfa Kapadokya ise ilk dört haftada 1,4 milyonun üzerinde izlenmeyle gişe yarışında şampiyonluğa aday…
Fidan, başarısını temel olarak “pre-production” yani ön hazırlık aşamasına verdiği öneme bağlıyor: “Bir animasyonun kağıt üzerindeki tasarımı, dili ve senaryosu işin en kritik kısmı. Biz bu aşamaya çok zaman ayırdık ve kaliteyi hep bir adım ileri taşımaya odaklandık.”
Rig ustası
Fidan, animasyonun teknik detaylarında da uzman. Rig (iskelet sistemleri) alanında Türkiye’nin en iyilerinden biri. İskelet sistemlerine özel yazılım eklentileri geliştiren Fidan, “Rafadan Tayfa karakterlerinin suratında mimik hareketlerini yapabilmesini sağlayan tam 236 kemik var. Diş eti dahil tüm hareketler karaktere derinlik ve gerçeklik katıyor. Bu alandaki eksiklikleri kapatmak için yıllarımı verdim ve hâlâ yeni karakterler eklerken geceleri uyumuyorum” diyor.
İSF ekosistemi
Fidan’ın hikayesi yalnızca bir animasyon serisinden ibaret değil. Rafadan Tayfa’nın arkasında 150 kişilik bir ekip yer alırken İSF Studios bünyesinde ise toplamda 400’e yakın çalışan var. Bu ekosistem, İSF Studios’u sadece animasyonun değil çok boyutlu bir marka dünyasının merkezi haline getiriyor.
İSF Studios, animasyonun ötesinde dijital platformlardan kitaplara, mağazacılık ürünlerinden oyuncaklara, müzikallerden beyaz perdeye kadar birçok farklı alanda faaliyet gösteriyor. Fidan bu çeşitliliği, “Biz İSF dünyasını inşa ederken her alanı birer temel ayak olarak kurguladık” diyerek özetliyor. İSF Studios, çizgi film ve dizi prodüksiyonlarının merkezi. Antalya’daki teknokentte yer alan İSF Yazılım ise filmlerin teknik işlerini üstleniyor.
Yaratıcı endüstriler
İSF Studios’un diğer bir önemli ayağı ise İSF Sanat. Burada Rafadan Tayfa müzikallerinden uluslararası sanatçıların sahne almasına kadar geniş bir yelpazede etkinlik düzenleniyor. Bu çeşitlilik, İSF Yayınları ile de destekleniyor. Kendi yayınevini kurarak kitaplarını ve dergilerini bizzat yayımlayan Fidan, lisanslı oyuncak ve ürünlerle de markayı çocukların günlük yaşamlarının bir parçası haline getirmek niyetinde. Rafadan Tayfa’nın tüm müzik sözlerini kendi yazan Fidan, İSF Müzik ile de Türkiye’nin en büyük müzik stüdyolarından birini kurmuş. Girişimciliği, hayallerini gerçekleştirme azmi ve adanmışlığı, tüm bu başarıların temel taşı. Kendi ifadesiyle “Rafadan Tayfa, benim ilk çocuğum.”
İSF Studios’un projeleri arasında yer alan “Yade Yade” ise okul öncesi çocuklara matematiği sevdirmeyi hedefliyor. Bu özel animasyon dizisinin ismi Fidan’ın kızından geliyor. Fidan, “Yade Yade, hem eğlenceli hem de eğitici bir içerik sunarak çocukların matematikle olan bağını güçlendirecek bir proje. Bu da benim kişisel olarak önem verdiğim işlerden biri” diyor.
1980’ler ruhu
Askerlik ertelemek için Atılım Üniversitesi’nde Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimleri alanında yüksek lisansa başlayan İsmail Fidan, yüksek lisans eğitimi sırasında aldığı tarih dersleri ile özellikle 1980’li yıllara dair tarih kitaplarında darbeden başka bir not bulunmamasından etkilenmiş. Doğup büyüdüğü bu dönemi çocukluk anılarıyla harmanlama fikri burada doğmuş: “O dönem çocuk olmanın farklı bir anlamı vardı. Komşuluk ilişkileri, sokak oyunları, mahalle arkadaşlıkları… Bugün bunlar neredeyse yok. Bu yüzden olmayan güzellikleri yansıtmak ve sadece darbe yıllarıyla anılmasın diye Rafadan Tayfa’yı yapmaya karar verdim.”
Türk animasyonu yabancı yapımlara rakip oluyor / Haber Detay - Tıkla Oku