İnsan beyninin gelişimi ilk üç yılda yüzde 90 tamamlanıyor. İlk altı yılda tamamlanan gelişim ise yüzde 95. Nobel ödüllü ekonomist James Heckman'ın analizine göre ise, ilk 6 yılda çocuğa yapılan her 1 birimlik yatırım, yaklaşık 7 kat artarak geri dönüyor. Yaş ilerledikçe aynı yatırımın getirisi hızla düşüyor. Yetişkinlerde bu oran bire kadar geriliyor.
Yapı Kredi’nin Cumhuriyet’in 100’üncü yılına özel 2023 yılında hayata geçirdiği Yarınlara Kartopu projesi bu veriler üzerine inşaa edilmiş. Erken çocukluk döneminde fırsat eşitliğini desteklemek amacıyla başlatılan projenin hedef kitlesi 0-6 yaş çocuklar ve ebeveynleri olmuş.
Projenin mimarı New York Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Selçuk Şirin Şirin’e göre, çocukların eğitimi için yedi yaş çok geç. Çocuk doğar doğmaz ona kitap okumak çok önemli. “Uyarılan bağlantılar güçlenir, uyarılmayanlar budanır. Bebeğin duyduğu sesler, gördüğü nesneler, kurduğu her diyalog beyninin mimarisini inşa eder. Güvenli bağlanmanın temeli de aynı yıllarda atılır” diyor Şirin. Projenin temel amacını ise küçük yaşta verilen eğitimlerle, eğitimde fırsat eşitliğini yakalamak.
Bu amaçla yola çıkılan ve üç yıldır sürdürülen Yarınlara Kartopu sosyal fayda projesiyle bugüne kadar yaklaşık 620 bin kullanıcıya ulaşıldı, 320 bine yakın çocuk ve ebeveyn ise birebir eğitim aldı. Etkinliklerde, erken çocukluk döneminde çocukların bilişsel, sosyal ve duygusal gelişimini destekleyen uygulamaların yanı sıra; ebeveynlerin çocuklarının gelişim yolculuğundaki rolü, oyun temelli öğrenme yaklaşımı ve günlük yaşamda kolaylıkla uygulanabilecek gelişim destekleyici yöntemlere yer veriliyor.
Projenin en önemli ayağı ise dijital platformun yanı sıra Türkiye çapında saha uygulamalarıyla da desteklenmesi. Aynı zamanda Yapı Kredi’nin şubeleri ve bugüne kadar bini aşkın Yapı Kredi Gönüllüleri de aktif biçimde yer alıyor.
32 saat vakit ayırdılar
Bugüne kadar yaklaşık 620 bin kullanıcı platforma üye olurken, aileler eğitim içeriklerinde toplam 13 bin 824 gün, yani yaklaşık 38 yıl geçirdi. Her bir kullanıcı, çocuğunun gelişimini desteklemek amacıyla platformda ortalama 32 saat yer aldı. Bu süreçte uzman akademisyenler tarafından hazırlanan, toplam süresi 18 saati aşan 212 eğitim videosu, podcastler ve eğitim materyalleri ücretsiz olarak ailelerin kullanımına sunuldu. Ücretsiz eğitim setleri bugüne kadar 110 bine yakın aileye ulaştı. Eğitimler kapsamında 200’ü aşkın atölye gerçekleştirildi; farklı şehirlerde çocuklar ve ebeveynlerle yüz yüze buluşma yapıldı.
Yarınlara Kartopu projesi kapsamında Kars’ta düzenlenen etkinliğe katılan Prof. Dr. Selçuk Şirin ve Yapı Kredi Kurumsal İletişim Müdürü Arda Öztaşkın, basın mensuplarıyla üç yıldır sürdürülen projeye dair bilgi paylaştı.
Çocukların yaşamın ilk yıllarında eşit fırsatlara erişmesinin toplumun geleceği açısından kritik önem taşıdığına dikkat çeken Arda Öztaşkın, Yarınlara Kartopu projesinin çıkış noktasını da böyle özetledi: “Güçlü bir toplumun temeli, çocukların hayata eşit fırsatlarla başlayabilmesinden geçiyor. Bugün Yarınlara Kartopu, yüz binlerce aileye ulaşan, bilimsel bilgiye erişimi kolaylaştıran ve sahadaki uygulamalarla desteklenen güçlü bir sosyal etki platformuna dönüştü. Platformumuzda sunulan içeriklerin milyonlarca dakikalık öğrenme deneyimine dönüşmesi, ailelerin çocuklarının gelişimi için ortalama 32 saat ayırması ve Yapı Kredi Gönüllülerimizin katkısıyla bu bilginin Türkiye’nin dört bir yanına taşınması, projenin yalnızca ulaştığı kişi sayısını değil, ailelerin hayatında yarattığı gerçek etkiyi de ortaya koyuyor.”
"Çocuklar ilk yıllarda şekilleniyor"
Bir toplumun temelini oluşturan çocukların geleceğinin hayatın ilk yıllarında şekillendiğini söyleyen Selçuk Şirin ise 0-6 yaş çocukları hedeflemelerinin nedenini şöyle özetliyor;
“Bilimsel araştırmalar bize çok net bir gerçeği gösteriyor: Beynimizin gelişiminin büyük bölümü yaşamın ilk altı yılında tamamlanıyor. Dil gelişiminden problem çözme becerilerine, sosyal ve duygusal gelişimden öğrenme kapasitesine kadar yaşam boyu kullanacağımız pek çok yetkinliğin temeli bu dönemde atılıyor. Bu nedenle erken çocukluk dönemine yapılan yatırım, hem çocukların yaşamı hem de toplumların geleceği açısından en yüksek getiriyi sağlayan yatırımlardan biri.
Ancak bu, yalnız çocuklara yatırım yapmak anlamına gelmiyor. Çocukların ilk ve en önemli öğretmenleri ebeveynleridir. İşte Yarınlara Kartopu’nu bu nedenle çok kıymetli buluyorum.”
Kendisi de Karslı olan ve üniversiteye kadar olan eğitim dönemini Kars’ta tamamladığını söyleyen Şirin, en büyük hayalinin eğitimde fırsat eşitliği olduğunu belirtiyor. “Eğitimci olarak en büyük hayalim Türkiye’de doğan her çocuğun okula başladığı gün kendini rahatça ifade edebilmesi, öğretmenini anlayabilmesi ve potansiyelini gerçekleştirebilecek güçlü bir başlangıç yapabilmesi. Bunun yolu, çocuk kadar aileyi de güçlendirmekten geçiyor. Aileyi güçlendiren her yatırımın, çocuğun geleceğine yapılan yatırım olduğuna inanıyorum” diyor Selçuk Şirin.
Yarınlara Kartopu kapsamında ücretsiz sunulan eğitim videoları, podcastler, gelişim materyalleri ve proje hakkında detaylı bilgiye www.yarinlarakartopu.com adresinden ulaşılabiliyor.