Çalışanların maaşları ağırlıklı olarak zorunlu ödemelere gitse de tüketicilerin yüzde 90'ı kendilerini mutlu edecek küçük alışverişlerden taviz vermiyor.
Hopi, tüketici davranışlarındaki değişimi izlemek amacıyla Hopi Pulse araştırma serisini başlattı. Ağustos 2026'da bin 500 kullanıcının katılımıyla yapılan ilk araştırma, maaşın harcanma ritmini inceledi. Araştırmaya katılanların yüzde 59'unu erkekler, yüzde 41'ini ise kadınlar oluşturdu.
Gelir gruplarının belirlenmesinde Türk-İş'in açıkladığı yoksulluk sınırı referans alındı. Araştırma sonuçlarına göre, her 100 kişiden 88'i gelirini doğrudan mevcut yükümlülüklere ayırıyor. Katılımcıların yüzde 71'i kira, fatura ve kredi ödemelerine odaklanıyor. Yüzde 17'lik kesim ise önceliği market alışverişine veriyor.
Maaşının bir kısmını birikim veya yatırıma ayırabilenlerin oranı yüzde 8 seviyesinde kalıyor. Genç kitlede de durum genel tabloyla büyük benzerlik gösteriyor. 18-25 yaş grubundaki gençlerin yüzde 70'i gelirini zorunlu ödemelere veya temel ihtiyaçlara harcıyor. Bu yaş grubunun yüzde 37'si düzenli ödemeleri, yüzde 33'ü ise market alışverişini ilk sıraya koyuyor.
Kadınların maaşı erkeklere kıyasla daha hızlı tükeniyor
Maaşın kullanım süresine bakıldığında katılımcılar arasında belirgin farklar göze çarpıyor. Katılımcıların yüzde 25'i maaşının ilk yedi günde bittiğini belirtiyor. Ay sonunda elinde harcanmamış para kalanların oranı ise yüzde 24 olarak hesaplanıyor.
Gelir seviyesi düştükçe maaşın yetme süresi de kısalıyor. Gelir -1 grubundaki katılımcıların yüzde 68'inin maaşı ilk üç haftada bitiyor. Bu grupta ay sonuna para ayırabilenlerin oranı yüzde 18'de kalıyor. Gelir -2 grubunda ise katılımcıların yüzde 32'si ay sonunda elinde para kaldığını belirtiyor.
Cinsiyet bazlı incelendiğinde kadınların maaşının daha erken tükendiği görülüyor. Maaşını ilk yedi günde harcayan kadınların oranı yüzde 31 iken, bu oran erkeklerde yüzde 21 seviyesinde bulunuyor. Ay sonunda elinde para kalan erkeklerin oranı yüzde 27, kadınların oranı ise yüzde 21 olarak ölçülüyor.
Fark özellikle 26-35 yaş aralığında çok daha belirgin hale geliyor. Bu gruptaki kadınların yüzde 40'ı maaşının ilk haftada bittiğini söylüyor. Aynı yaş grubundaki erkeklerde ise bu oran yüzde 24 seviyesinde kalıyor. Gelir -2 grubunda ay sonunda elinde para kalan erkeklerin oranı yüzde 38, kadınların oranı ise yüzde 24 olarak kaydediliyor.
Bütçe kısıtlamasında giyim harcamaları en çok korunan kalem oldu
Zorunlu harcamalar bütçeyi daraltsa da tüketiciler kendilerini mutlu eden alışverişleri sürdürüyor. Katılımcıların yüzde 90'ı küçük mutluluk alışverişleri yaptığını ifade ediyor. 18-25 yaş grubunun yüzde 52'si her maaş döneminde bu tür harcamalar gerçekleştiriyor. Gençler arasında "bu alışverişi hiç yapmam" diyen kimse bulunmuyor.
Zorunluluklardan arta kalan bütçede yüzde 49 ile giyim açık ara ilk sırayı alıyor. Dışarıda yemek yemek yüzde 13 ile ikinci sırada yer alırken, kozmetik ve seyahat de tercih edilen diğer alanlar oluyor. Katılımcıların yüzde 78'i vazgeçmekte zorlandığı harcama kalemleri olduğunu vurguluyor.
Giyim kategorisi yüzde 19 ile tüketicilerin bütçe kısarken en çok koruduğu alan olarak öne çıkıyor. Tüm kategorilerden kolayca kesinti yapabileceğini belirtenlerin oranı ise yüzde 22 seviyesinde kalıyor.
Araştırma verilerini yorumlayan Hopi CEO'su Elif Ateşok Şatıroğlu, tüketicinin sürekli değiştiğine dikkat çekerek, "Tüketici biz onu anlamaya çalışırken değişmeye devam ediyor. Yıllık ve dönemsel raporlar hâlâ çok değerli; ancak bugün değişimi yalnızca geriye bakarak okumak yeterli değil." dedi. Şatıroğlu, klasik anketlerin tüketicinin ne söylediğini, alışveriş verisinin ise ne yaptığını gösterdiğini belirterek, "Hopi Pulse’ı bu nedenle her seferinde tek bir sıcak meseleye odaklanan ve düzenli olarak devam eden bir araştırma serisi olarak kurguladık. Hopi’nin 21 milyon kullanıcı, 30 sektör ve 300’ü aşkın markadan oluşan ekosistemi sayesinde bu iki katmanı birlikte okuyabilme gücüne sahibiz. Hedefimiz, Hopi Pulse’ın tüketim eğilimleri konuşulurken güncel bir referans noktası olması." değerlendirmesini yaptı.
Araştırmanın yapısı hakkında bilgi veren Hopi Growth, Data ve Merchant Success’ten Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Mihrican Ünlü, "Hopi Pulse modelini davranış, beyan ve zaman olmak üzere üç katman üzerine kurduk. Kullanıcılarımızın bize ne söylediğini dinliyor, anonim ve istatistiksel düzeyde alışveriş davranışını analiz ediyor ve bu iki katmanı düzenli aralıklarla birlikte okuyarak değişimi zaman içinde izliyoruz." ifadesini kullandı. Ünlü ayrıca müşteri verilerinin markalarla paylaşılmadığını belirterek, "Bir araştırma bir kez yapıldığında haberdir; aynı soru tekrarlandığında trend olur. Tüm analizler anonim ve istatistiksel bazda yapılıyor; Hopi müşteri verisini markalarla paylaşmıyor." dedi.