Yunanistan’ın borsası, 2015 yılında sermaye kontrollerinin ülkeyi sıkı şekilde kavradığı ve bankaların borç krizi altında sarsıldığı dönemde beş hafta boyunca kapalı kaldığında, gelişmiş piyasa statüsüne geri dönüş oldukça uzak görünüyordu. Yunan bankalarının hisseleri o yıl yüzde 94 düştü ve likidite buharlaştı. Bu da piyasayı Mısır ya da Fas’tan daha küçük hale getirdi. Aradan geçen on yılın ardından Yunanistan yeniden gelişmiş dünyaya yaklaşmaya başladı. Finans şirketi MSCI’ın ülkeyi gelişmekte olan piyasa statüsünden yükseltmeye her zamankinden daha yakın olmasıyla birlikte, şirketler Yunan hisselerinin ekonominin euro bölgesinin en büyük toparlanma hikayesi olarak öne çıkmasıyla küresel sermaye için rekabet etmeye iyi konumlandığını söylüyor.
Ülkenin dört sistemik bankasından biri olan Alpha Bank’*ın yatırımcı ilişkileri başkanı Iason Kepaptsoglou, “Yunanistan Avrupa’dan daha hızlı büyüyor, bankacılık sektörü daha yoğunlaşmış durumda ve Yunan kredi kuruluşları güçlü kârlılığa sahip” dedi. MSCI, Yunanistan’ı gelişmiş bir hisse senedi piyasası olarak yeniden sınıflandırmayı değerlendiriyor ve kararını 31 Mart’a kadar açıklayacak. Kurum, Yunanistan’ı 2013 yılında egemen borç krizinin zirvesinde gelişmekte olan piyasa statüsüne düşürmüştü. Bu karar gelişmiş bir ülkenin ilk kez bu şekilde notunun düşürülmesiydi. Bir noktada ülke, Jamaika veya Botsvana gibi küçük ya da erişimi zor piyasalar için ayrılmış MSCI’nin “bağımsız” kategorisine itilme riskiyle bile karşı karşıya kaldı.
MSCI hisse senedi endekslerini takip eden fonların toplam değeri yaklaşık 18,3 trilyon dolar. Ülke sınıflandırmaları, küresel portföy dağılımları üzerinde büyük etkiye sahip ve bu yılın başlarında Endonezya’da görüldüğü gibi finansal yetkililer üzerinde baskı oluşturabiliyor. Rakip endeks sağlayıcıları FTSE Russell ve S&P Global Ratings ise Yunanistan’ı zaten gelişmiş olarak sınıflandırıyor.
Yatırımcı kitlesi genişleyebilir
MSCI sözcüsüne göre piyasa katılımcılarının Yunanistan’ın yükseltilmesi konusunda geri bildirim sunmaları için 16 Mart’a kadar süreleri vardı. Halihazırda uluslararası yatırımcıları cezbetmeye çalışan Yunan şirketleri için bu adım, yatırımcı kitlesini genişletebilir. Şehrin eski havalimanını Avrupa’nın en büyük akıllı kentine (The Ellinikon adlı proje) dönüştüren Lamda Development, yeniden sınıflandırmanın piyasaya daha derin kurumsal sermaye havuzları getireceğini söylüyor.
Lamda’nın strateji ve yatırımcı ilişkileri sorumlusu Apostolos Zafolias, “Orta ve uzun vadede Yunanistan için iyi bir gelişme olacak. Çok daha büyük ve daha kaliteli bir sermaye havuzuna erişiminiz olacak” diyor. Buna rağmen, daha küçük bir endekste öne çıkmanın mı yoksa daha geniş portföylerde yer alıp daha az önemli olmanın mı daha iyi olduğu konusunda tartışmalar sürüyor. Yunanistan’ın dört sistemik bankası hala nispeten küçük. En büyüğü olan Eurobank’ın değeri yaklaşık 12,4 milyar euro (14,4 milyar dolar) ile çoğu Avrupa rakibinden daha düşük.
Küçük şirketler kayıp yaşayabilir
Gelişmekte olan piyasalardan çıkış, başlangıçta bu piyasaya odaklı fonlardan çıkışlara yol açacaktır. Goldman Sachs’ta gelişmekte olan piyasalar hisse stratejisi başkanı Sunil Koul’a göre bu çıkışların zamanla gelişmiş piyasa dahil edilmesiyle dengelenmesi bekleniyor olsa da etkiler şirketler arasında eşit dağılmayacak ve özellikle küçük şirketler kayıp yaşayacak.
Yunanistan, sekiz bileşenle MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi’nin yaklaşık yüzde 0,5’ini oluşturuyor. JPMorgan Chase analistlerine göre yükseltilmesi durumunda, gelişmiş piyasa ölçütlerindeki ağırlığı önemli ölçüde daha küçük olacak ve pasif fonlardan genel etkinin hafif negatif (yaklaşık 300 milyon dolarlık çıkış) olması bekleniyor.
İsrail’in 2009’daki yükseltilmesi, tarihten nadir örneklerden biri olarak gösteriliyor. Ana endeksi, MSCI’nin ilk duyurusunun ardından gelişmekte olan piyasa yatırımcılarının satış yapmasıyla düştü. Ancak değişiklik Mayıs 2010’da yürürlüğe girdiğinde, yaklaşık 2,2 milyar dolarlık çıkış, yaklaşık 3 milyar dolarlık girişle dengelendi.
Krizin en derin döneminde sermaye kontrollerinin Atina piyasasını kapatmasından on yıl sonra, yatırımcılar artık temelde farklı bir Yunanistan görecek. MSCI’den bu ay gelebilecek olası bir yükseltme, bu değişimi pekiştirecektir. Yunan aracı kurum Pantelakis Securities’den Thanassis Drogossis, “Yunanistan bir hayatta kalma hikayesinden, göreli değer ve piyasa yapısı hikayesine dönüştü. Yükseltme ise yatırım tezinin kendisinden çok bir katalizör görevi görüyor. Piyasa artık bir kriz vakası olarak değil, yeniden portföy dağılımı yapılacak bir hedef olarak tartışılıyor” dedi.