Milyarder Jensen Huang’ın Nvidia’dan piyasaları sarsan istifası, onu ilişki skandalları nedeniyle kariyerleri sarsılan diğer yüksek profilli teknoloji devlerinin arasına sokuyor. Ancak iddia edilen Çinli bir casusla yaşadığı yakın ilişki istihbarat soruşturmalarını, ABD Senatosu’nun incelemelerini ve şirketin piyasa değerinde tarihi bir hisse düşüşünü tetiklemesi bakımından diğerlerinden ayrılıyor.
Öne çıkanlar
• Huang’ın 30 yılı aşkın süredir yönettiği şirketten ayrılmasının ardından Nvidia, yaklaşık 500 milyar dolarlık piyasa değeri kaybetti. Huang, ABD hükümetinin Çin için çalıştığına inandığı ve bir dönem teknoloji sektöründe yönetici olan bir kadınla ilişki yaşadığını kabul etmişti.
• Huang’ın, kendisine bağlı hiyerarşik yapıda çalışan bir Nvidia yöneticisiyle ikinci bir ilişki yaşadığına dair iddiaların gündeme gelmesiyle piyasa değerindeki düşüş devam etti. Huang, bunun üzerine CEO’luk görevinden istifa etti. Reuters, daha sonra üçüncü bir ilişki iddiası olduğunu yazdı.
• Huang’ın ABD’nin yapay zeka patlamasının yüzü konumunda olması ve iddia edilen Çinli bir ajanla yaşadığı ilişki, bu skandalı büyük şirketlerin CEO’ları arasında kamuoyuna yansıyan en önemli ilişki skandallarından biri haline getirdi. Ancak bir şirketin gidişatını rayından çıkaran ilk ilişki skandalı bu değil.
• Brian Krzanich bir astıyla evlilik dışı bir ilişki yaşadığı ve bunun şirketin yöneticiler arasındaki romantik ilişkilere yönelik politikasını ihlal ettiği gerekçesiyle 2018 yılında görevinden ayrılana kadar beş yıl boyunca Intel CEO’luğu yaptı. Bu yönetim değişikliği, şirketin yıllarca stratejik yönünü kaybetmesine neden oldu ve nihayetinde AMD ile Nvidia gibi rakiplerin, bir zamanların yarı iletken sektöründeki kralını geride bırakmasının önünü açtı.
• Hewlett-Packard’ın (HP) eski CEO’su Mark Hurd, eski bir taşeron çalışanının cinsel taciz iddiası üzerine şirket içinde soruşturmaya tabi tutuldu. Her iki taraf da cinsel ilişki yaşandığını reddetti ve soruşturmada herhangi bir taciz bulgusuna rastlanmadı. Ancak olayla bağlantılı şirket etik kurallarının ihlal edildiğinin ortaya çıkması, Hurd’ün istifasını tetikledi. HP hisseleri yaklaşık yüzde 10 değer kaybederek milyarlarca dolarlık piyasa değerinin silinmesine yol açtı. Ardından şirket, sonunda iki ayrı şirkete bölünmesine kadar uzanan, CEO'ların sık sık değiştiği çalkantılı bir döneme girdi.
• Boeing'in eski başkanı ve CEO'su Harry Stonecipher 2005 yılında, şirketin sunucuları üzerinden gönderdiği müstehcen e-postalar aracılığıyla bir Boeing yöneticisiyle evlilik dışı ilişki yaşadığının kimliği açıklanmayan bir ihbarcı tarafından ortaya çıkarılmasının ardından istifa etmek zorunda kaldı. Harvard Business School analistleri daha sonra Boeing'in 737 MAX modelindeki sorunları Stonecipher ile halefi Jim McNerney arasındaki liderlik geçişinin yarattığı yönetim kargaşasına bağladı.
• Zayıf seyreden satışları tersine çevirmek amacıyla Nestle'nin başına getirilen Laurent Freixe, doğrudan kendisine bağlı bir çalışanla ilişki yaşadığını gizlediğinin bir soruşturmayla ortaya çıkmasının ardından görevden alındı. Ayrılığı şirketi istikrarsızlığa sürükledi. Altı hafta içinde göreve gelen yeni CEO, yatırımcı güvenini yeniden tesis etmek amacıyla Reuters'ın “yeniden yapılanma operasyonunda işten çıkarma dalgası” olarak nitelendirdiği süreç kapsamında 16 bin kişiyi işten çıkarma planını açıkladı. Freixe şu anda ikramiyesi ve henüz hak etmediği hisse senetleri nedeniyle Nestlé ile hukuki mücadele içinde. Avukatı Bloomberg'e yaptığı açıklamada, Freixe'in “hem görevden alınma gerekçelerine hem de görevden alınma biçimine itiraz ettiğini” söyledi.
• Bernard Looney, çalışma arkadaşlarıyla geçmişte yaşadığı romantik ilişkiler konusunda şirket yönetim kurulunu yanıltmasının ardından 2023 yılında BP CEO'luğundan istifa etti. Ayrılığı, şirketin piyasa değerinden anında 3 milyar dolar silinmesine ve daha geniş çaplı bir yönetim krizi yaşanmasına neden oldu.
• HP, Intel ve BP, yöneticilerinin istifasının ardından Nvidia ile aynı yolu izledi: Kalıcı bir halef bulana kadar şirketlerin mali işler müdürlerini (CFO) geçici CEO olarak atadılar. Bir yıl sonra bu şirketlerin tamamı, S&P 500 endeksinin çift haneli oranlarda gerisinde kalmıştı.
Zıt örnekler
Bazı büyük teknoloji şirketleri, kurucularının ilişki skandallarının ardından herhangi bir ciddi sorun yaşamadan yollarına devam etti. Microsoft'un kurucusu Bill Gates, bir Microsoft mühendisinin kendisiyle yıllar boyunca cinsel ilişki yaşadığını iddia etmesi üzerine şirketin bağımsız bir hukuk bürosuyla soruşturma başlatmasının ardından 2020 yılında şirketin yönetim kurulundan aniden istifa etti. Gates, istifasının soruşturmayla bağlantılı olmadığını savundu. Ayrıca CEO'luk görevinden onlarca yıl önce ayrılmış olduğu için Microsoft'un günlük faaliyetleri ve hisse performansı olayın olumsuz etkilerinden büyük ölçüde korundu.
Amazon'un kurucusu Jeff Bezos ise kendisi henüz MacKenzie Scott ile evliyken, bugün eşi olan Lauren Sanchez'e gönderdiği özel mesajların bir magazin gazetesi tarafından yayımlanmasının ardından karşı saldırıya geçti. National Enquirer'ın sahibi American Media’ya şantaj tehditleri karşısında şirketin yönetim kurulu Bezos'a destek verdi. Böylece Bezos görevini koruyabildi ve CEO'luk görevinden ayrılmadan önce iki yıl daha şirketin başında kaldı.
Android'in yaratıcısı Andy Rubin, Google'da çalıştığı dönemde kendisine bağlı bir çalışanla evlilik dışı ilişki yaşadı. Bu ilişki, Rubin'in söz konusu kadını cinsel eylemlerde bulunmaya zorladığı iddiasını içeren bir cinsel suistimal suçlamasıyla sonuçlandı. Google, iddiayı kamuoyuna açıklamak yerine Rubin'in şirketten ayrılmasına izin verdi ve 90 milyon dolarlık bir ayrılık paketi sundu. Gizli ödeme yıllar sonra ortaya çıktı ve çalışanların tarihi bir toplu iş bırakma eylemi gerçekleştirmesine, ayrıca hissedarların açtığı türev davaların sonuçlandırılması için 310 milyon dolar ödenmesine neden oldu. Ancak olayın şirketin hisse fiyatı ve temel finansal performansı üzerindeki etkisi kısa sürdü. Rubin'in ekibi ilişkiyi kabul etti ancak uygunsuz davranış iddialarını reddetti. Ayrıca eski eşini, itibarına zarar vermek amacıyla yürütülen koordineli bir çabanın parçası olarak iddiaları uydurmaya yardımcı olmakla suçladı. Rubin hakkında hiçbir zaman cezai suçlama yöneltilmedi.
Arka plan
Huang'ın durumu, istihbarat topluluğuyla bağlantıları nedeniyle geçmişteki teknoloji CEO'larının ilişki skandallarından önemli ölçüde farklı. Huang'ın ilk kez ortaya çıkan ve kendisinin kabul ettiği tek ilişkisi, Çin için çalışan bir casus olduğuna inanılan Singapurlu bir teknoloji şirketinin yöneticisi Alice Huang ile yaşadığı ilişkiydi. Alice Huang'ın, ABD'nin Çin'e gelişmiş yapay zeka çipleri ihracatına yönelik düzenlemelerini aşmak amacıyla faaliyet gösterdiği öne sürülüyor.
New York Times'ın haberine göre Alice Huang, Megaspeed adlı şirketini paravan bir şirket olarak kurdu. Şirket aracılığıyla yapay zeka çiplerini biriktirmeye ve Çinli şirketlerin bu teknolojiye erişimini sağlamaya çalıştı. ABD'li istihbarat yetkilileri ve hükümet belgeleri, Alice Huang'ın Pekin yönetimi adına bir istihbarat unsuru olarak hareket ettiğini öne sürüyor. Ancak Çin Dışişleri Bakanlığı bu iddiaları dayanaksız olarak nitelendirerek reddetti. Milletvekilleri, söz konusu ilişkinin ulusal güvenliği tehlikeye atıp atmadığının araştırılması çağrısında bulundu. Huang da milletvekillerine kapalı kapılar ardında bilgi vermeyi kabul etti. ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick ise skandalla bağlantılı ulusal güvenlik endişeleri nedeniyle Kongre önünde ifade vermeyi kabul etti.