Basın toplantısında SASA’nın finansal yapısı, yatırımın finansmanı ve Yumurtalık’taki sanayi bölgesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdemoğlu, şirketin borçluluk oranının 2026 sonunda yaklaşık 4 seviyesine indirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
SASA'nın borçluluk hedefi
Erdemoğlu, Yumurtalık’taki rafineri yatırımına hazırlanabilmek için şirketin finansal yapısının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
SASA’nın kaldıraç oranının 2026 sonunda yaklaşık 4 seviyesine ulaşmasının beklendiğini belirten Erdemoğlu, 2027’de ise bu oranın daha düşük seviyelere çekilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Türkiye için Çin'e alternatif üretim modeli
Türkiye’nin yıllık petrokimya ürünleri ithalatının yaklaşık 23 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu belirten Erdemoğlu, küresel ticarette Çin’e alternatif üretim merkezlerinin önem kazanabileceğini söyledi.
Erdemoğlu, Rusya, Avrupa, Balkanlar, İran ve Mısır’ın mevcut koşulları dikkate alındığında Türkiye’nin bölgesel bir üretim merkezi olma potansiyelinin öne çıktığını savundu. Ancak bu değerlendirmenin şirketin kendi öngörüsü olduğunu da belirterek, jeopolitik gelişmelerin bu süreçte belirleyici olacağını ifade etti.
Planlanan modelde Türkiye’nin tek başına üretim yapan bir ülke olmaktan ziyade Suriye, Irak, Ürdün ve Mısır gibi ülkelerin dahil olduğu daha geniş bir bölgesel tedarik ağının merkezinde yer alması öngörülüyor.
Yumurtalık ve Ceyhan'ın lojistik avantajı
Erdemoğlu, yatırımın Yumurtalık’ta planlanmasının temel nedenlerinden birinin bölgenin Doğu Akdeniz ve çevre pazarlara erişim imkanları olduğunu belirtti.
Gelecek yıllarda üretim maliyetlerinde lojistik giderlerinin daha fazla önem kazanacağını ifade eden Erdemoğlu, Yumurtalık’ın Suriye, Irak ve Mısır gibi pazarlara yakınlığının avantaj sağlayabileceğini söyledi.
Ceyhan’ın petrol ve hidrokarbon taşımacılığındaki mevcut konumuna da dikkat çeken Erdemoğlu, Doğu Akdeniz’deki enerji kaynaklarının Türkiye üzerinden taşınmasının bölgenin önemini artırabileceğini belirtti.
33 milyon metrekarelik sanayi bölgesi
Yumurtalık’ta yaklaşık 33 milyon metrekarelik özel ihtisas kimya endüstri bölgesi oluşturulduğunu aktaran Erdemoğlu, SASA’nın bu alanın yaklaşık 10 milyon metrekarelik bölümünde yatırım yapmayı talep ettiğini açıkladı.
Erdemoğlu, bölgede daha önce yeterli yatırımcı ilgisinin oluşmadığını ancak petrokimya tesislerinin faaliyete geçmesi halinde kimya sektöründeki diğer şirketlerin de bölgeye yönelmesinin mümkün olduğunu söyledi.
Türkiye’nin petrokimya ürünleri ithalatının bugün yaklaşık 23 milyar dolar olduğunu belirten Erdemoğlu, bölgesel üretim kapasitesinin gelişmesi halinde toplam ihtiyacın gelecekte 70-80 milyar dolar seviyelerine ulaşabileceği tahmininde bulundu.
Bu nedenle Yumurtalık’taki yatırımın yalnızca SASA’nın tesislerinden oluşan bir proje olarak değil, farklı şirketlerin de dahil olacağı bir sanayi ekosistemi olarak ele alınması gerektiğini ifade etti.
Entegre üretim modeli hedefleniyor
Erdemoğlu, rafineri, petrokimya tesisleri ve liman altyapısının aynı bölgede konumlandırılmasının üretim ve taşıma maliyetlerini azaltabileceğini belirtti.
Petrolün Ceyhan’a ulaştırılması, burada rafine edilmesi ve elde edilen hammaddelerin yine aynı bölgede kimyasal ürünlere dönüştürülmesinin planlanan modelin temel unsurlarından olduğunu söyledi. Ürünlerin liman üzerinden doğrudan ihraç edilmesinin de lojistik maliyetleri açısından avantaj sağlayabileceğini ifade etti.
Erdemoğlu ayrıca, uluslararası pazarlarda rekabet edebilmek için yalnızca üretim maliyetlerinin değil, üretim ölçeğinin de kritik olduğunu vurguladı.
Yabancı yatırımcılarla görüşmeler sürüyor
Yatırımın finansmanı konusunda yabancı şirketlerle görüşmelerin sürdüğünü belirten Erdemoğlu, geçen yıl Vitol ile bir anlaşma yapıldığını açıkladı.
Erdemoğlu, Katar tarafının daha önce projeye ilgi gösterdiğini, Suudi Arabistan ve Aramco ile de görüşmeler yapıldığını ancak bölgedeki gelişmelerin bu süreçleri etkilediğini söyledi.
Projeye yeni ortakların dahil olması halinde yatırım takviminin öne çekilebileceğini belirten Erdemoğlu, yaklaşık 20-25 milyar dolarlık yatırımın master planı, teknoloji seçimi, üretim planı ve arazi çalışmalarının büyük ölçüde hazır olduğunu ifade etti.
Buna karşın mevcut ekonomik koşullar nedeniyle projenin ortaklık yapısı ve finansman koşulları netleşmeden yatırımın başlatılmayacağını kaydetti.
Bölgesel üretim zinciri hedefleniyor
Erdemoğlu, Yumurtalık yatırımının yalnızca rafineri ve petrokimya kapasitesi oluşturma amacı taşımadığını, çevre ülkelerin de dahil olduğu bir üretim zincirinin kurulmasının hedeflendiğini belirtti.
Bu model kapsamında Suriye, Irak, Ürdün ve Mısır’ın tekstil gibi daha düşük ve orta teknoloji gerektiren üretim alanlarında rol üstlenebileceğini, Türkiye’nin ise zamanla daha yüksek katma değerli üretime yönelmesinin mümkün olduğunu söyledi.
Erdemoğlu, bölgesel üretim kapasitesinin gelişebilmesi için gerekli hammaddelerin de aynı coğrafyada üretilmesi gerektiğini belirterek, Yumurtalık yatırımının bu zincirin önemli parçalarından biri olabileceğini ifade etti.