Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, ticari petrol stoklarının hızla tükendiğini duyurdu. Birol, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı'nın gemiciliğe kapanması nedeniyle stoklarda yalnızca birkaç haftalık petrol kaldığını belirtti.
Paris'te düzenlenen G7 maliye liderleri toplantısına katılan Birol, gazetecilere önemli açıklamalarda bulundu. Stratejik petrol rezervlerinin piyasaya sürülmesinin pazara günlük 2,5 milyon varil petrol eklediğini söyleyen Birol, bu rezervlerin sonsuz olmadığını dile getirdi. G7 toplantısındaki sözleri sorulduğunda Birol, petrol için fiziksel piyasalar ile finansal piyasalar arasında bir algı boşluğu olduğunu aktardı.
Birol, brent petrol başta olmak üzere ticari stoklarının durumu hakkında endişelerini dile getirdi. "Bunun çok hızlı tükendiğini düşünüyorum." dedi. Stokların birkaç hafta dayanabileceğini belirten IEA Başkanı, "Hızla düştüğü gerçeğinin farkında olmalıyız." ifadesini kullandı.
Tarım ve seyahat sezonu talebi artırıyor
Birol, kuzey yarımkürede ilkbahar ekim ve yaz seyahat sezonlarının başlamasının stokları daha hızlı tüketeceğini vurguladı. Bu dönemde dizel, gübre, jet yakıtı ve benzin talebinin artacağına dikkat çekti. Gübre ve dizel fiyatlarındaki artışın seyahat ve ekim sezonunun başında geldiğinin altını çizdi.
Bu durumun küresel ekonomiye olası etkilerini de değerlendirdi. "Bu durum gıda fiyatları üzerinde büyük etkilere sahip olabilir ve daha yüksek enerji fiyatlarıyla birlikte enflasyon rakamlarına büyük bir itici güç sağlayabilir." değerlendirmesini yaptı.
Stratejik rezervler ve rekor düşüş
Birol, ABD ve İsrail'in şubat ayı sonunda İran'a saldırılar düzenlemesinden önce petrol piyasalarında büyük bir fazla olduğunu hatırlattı. O dönemde ticari stokların çok yüksek olduğunu ancak savaş nedeniyle durumun hızla değiştiğini söyledi.
Geçen hafta IEA, küresel petrol arzının bu yıl toplam talebin altında kalacağını açıklamıştı. Ajans, İran çatışmasının Orta Doğu petrol üretiminde yıkıma yol açtığını ve stokların benzeri görülmemiş bir hızla tükendiğini bildirmişti. Kurum daha önce bu yıl için piyasada bir üretim fazlası öngörüyordu.
IEA'nın son aylık petrol piyasası raporunda, küresel gözlemlenen petrol stoklarının rekor bir hızla azaldığı kaydedildi. Stoklar, mart ve nisan aylarında 246 milyon varil düşüş yaşadı.
Gelecek beklentileri ve fransa'dan açıklama
32 üyeli IEA, piyasaları sakinleştirmek amacıyla mart ayında stratejik rezervlerden bugüne kadarki en büyük stok salınımını koordine etti. Kurum, 400 milyon varil petrol çekmeyi kabul etti. Ajansın verilerine göre 8 Mayıs itibarıyla yaklaşık 164 milyon varil petrol piyasaya sürüldü.
Ajans, savaş nedeniyle genel küresel petrol arzının 2026 yılı boyunca günde yaklaşık 3,9 milyon varil düşeceğini bildirdi. Kurum, daha önce 1,5 milyon varillik bir düşüş öngören tahminini bu şekilde aşağı yönlü revize etti.
G7 toplantılarına ev sahipliği yapan Fransa Maliye Bakanı Roland Lescure de pazartesi günü erken saatlerde Bloomberg Televizyonu'ndan Oliver Crook'a konuştu. Lescure, birkaç ay önce stratejik bir rezerv salınımı yapıldığını hatırlatarak, "Gerekirse gelecekte bunu tekrar yapacağız." dedi.