Tayvan’ın güvenliği üzerine Japonya ile Çin arasında yaşanan diplomatik anlaşmazlık, Çinli turistlere büyük ölçüde bağımlı olan Japon ekonomisini olumsuz etkiliyor. Çin, kasım ayında Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin Pekin’i kızdıran bir açıklamasına misilleme olarak vatandaşlarına Japonya’ya seyahat etmekten kaçınmaları çağrısında bulundu. Takaichi, Çin’in kendi toprağı olarak gördüğü Tayvan’a yönelik olası bir Çin işgali durumunda Japonya’nın Tayvan’ı savunmaya geleceğini ima etmişti.
Japonya’ya gelen yabancı turistler ve turizm harcamaları açısından en büyük kaynak olan Çinli gezginler keskin bir şekilde geri çekildi. Aralık ayında varışlar bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 45 düştü. Japon hükümeti tarafından açıklanan veriler, geçen yılın son üç ayında ülkeye gelen turistlerin harcamalarının yüzde 2,8 azalarak 45,6 milyar dolara gerilediğini ortaya koydu. Bu, dört yıldan uzun bir süredir yıllık bazda görülen ilk düşüş oldu. Rapora göre Japonya ekonomisi aynı çeyrekte yüzde 0,2 büyüdü.
Resmi verilere göre Çin, son yıllarda Japonya’ya gelen tüm yabancı ziyaretçilerin yaklaşık dörtte birini oluşturdu. Japonya Ulusal Turizm Örgütü, Çinli turistlerin geçen yıl diğer ziyaretçilere kıyasla yaklaşık dörtte bir oranında daha fazla harcama yaptığını bildirdi. Japonya’da Çinli turistler, vergisiz kıyafet ve kozmetik ürünler satın aldıkları büyük mağazalar gibi yerlerde önemli harcamalar yapıyor. Bu mağazalardan altısı, şubat ayına kadar olan üç aylık dönem için faaliyet kârlarında yıllık bazda çift haneli düşüşler öngördüklerini açıkladı.
Çin ile yaşanan bu karmaşa, Takaichi’nin Japon ekonomisini canlandırmak için yoğun çaba sarf ettiği bir döneme denk geliyor. Partisi geçen hafta yapılan seçimlerde ezici bir zafer kazanan Japonya başbakanı, yarı iletkenler gibi önemli sektörlerde devlet öncülüğünde büyük yatırımlar yapılmasını ve enflasyondan yorgun düşmüş hane halklarını desteklemek amacıyla bazı tüketim vergilerinin askıya alınmasını önerdi.
"Açıklamalarını geri çekmeli"
8 Şubat’taki seçim zaferinin ardından Pekin, Takachi'nin “barışçıl bir yol izlemesi” ve Tayvan hakkındaki açıklamalarını geri çekmesi gerektiğini söyledi. Yeni bir kamuoyu desteğiyle güçlenen Takaichi’nin kısa vadede taviz vermesi beklenmiyor; bu da Japonya için daha fazla ekonomik sıkıntı anlamına gelebilir. Çin Dışişleri Bakanlığı, Ay Yeni Yılı tatili öncesinde Japonya’ya seyahat edilmemesi yönündeki çağrısını yineledi. Bakanlık, ocak ayında sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda Japonya’daki kamu güvenliğinin “istikrarsız” olduğunu öne sürdü.
Japonya ayrıca Çin’in, elektrikli araç motorlarından füze sistemlerine kadar çeşitli cihazlarda kullanılan nadir toprak elementleri ihracatını kısıtlamaya başlamasından endişe ediyor. Japonya yıllardır bu bağımlılığı azaltmaya çalışsa da birçok metal türünde Çin’e büyük ölçüde bağımlı olmaya devam ediyor.
2-3 aydan fazla sürmesi etkileri büyütür
Japonya’daki Barclays’in baş ekonomisti Naohiko Baba, bankanın nisan ayında başlayacak mali yıl için Japon ekonomisinde yüzde 1,2 büyüme öngördüğünü söyledi. Baba, bu oranın yaklaşık 0,2 ila 0,3 puanlık kısmının Takaichi hükümetinin harcama politikalarından kaynaklandığını belirtti. Bununla birlikte Baba, Çin riskinin “henüz nicelendirilemediğini” ifade etti. Japonya ile Çin arasında son büyük gerilim 2012’de Doğu Çin Denizi’ndeki bir dizi ada üzerindeki anlaşmazlık sırasında yaşanmış ve Çin’den gelen yıllık ziyaretçi sayısı yüzde 25 düşmüştü. Benzer bir senaryonun tekrarlanması halinde, 2026 mali yılı büyüme oranından 0,1 puandan fazla düşüş yaşanabileceğini söyledi.
Baba’ya göre daha da endişe verici olan ise nadir toprak elementlerine yönelik olası ihracat kısıtlamaları. Japonya’nın 60 ila 180 gün yetecek stokları bulunduğunu belirten Baba, “mevcut gerilim iki ila üç ay sürerse, üretim süreçlerinde önemli bir etki görebiliriz” dedi.