Liderlerin karşı karşıya olduğu en temel sorunlardan biri, aynı anda her yerde olamamak. Günümüz şirketleri farklı eyalet ve ülkelere yayılırken, organizasyonun her kademesindeki çalışanların yönlendirmeye ihtiyacı var. Üstelik kritik operasyonların da eksiksiz yürütülmesi gerekiyor. Tüm bu süreçleri tek bir CEO'nun doğrudan yönetmesi ise giderek zorlaşıyor.
Yapay zeka, liderlerin etkisini şirket genelinde daha geniş bir alana taşımalarını sağlayabilir. Bazı yöneticiler; raporlar, e-postalar, notlar, araştırmalar, sunumlar, sosyal medya paylaşımları, podcast ve video kayıtları gibi kendi ürettikleri içerikleri kullanarak kendilerini dijital ortamda temsil eden yapay zeka modelleri oluşturuyor.
Bu dijital ikizler sayesinde dünyanın farklı yerlerindeki çalışanlar, CEO'nun belirli bir durumda nasıl hareket edeceğine ilişkin öneriler alabiliyor. Örneğin zor bir e-postanın nasıl yazılacağı, farklı kültürlere uygun bir girişimin nasıl geliştirileceği veya bir toplantı öncesinde şirketin öncelikli hedeflerinin neler olduğu konusunda yönlendirme yapılabiliyor.
13 eyalette faaliyet gösteren yaralanma hukuku firması McCready Law'ın sahibi ve yönetici ortağı Michael McCready de bu yöntemi kullanıyor. McCready, liderlik yaklaşımını şirket genelinde daha erişilebilir hale getirmek amacıyla kendi dijital ikizini oluşturdu. Bu sistemin nasıl çalıştığını kendisiyle konuştum. Röportajdan öne çıkan bölümler bültenin ilerleyen kısmında yer alıyor.
Ekonomik göstergeler
ABD Merkez Bankası (Fed), geçen haftaki Açık Piyasa Komitesi toplantısında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına yükseltti. Oy birliğiyle alınan karar, Fed'in 2023'ten bu yana gerçekleştirdiği ilk faiz artışı oldu. Aynı zamanda Fed Başkanı Kevin Warsh'ın göreve gelmesinden bu yana yaptığı ilk faiz artırımı olarak kayda geçti.
Faiz artışı, enflasyonun yüksek seyretmesi nedeniyle piyasalarda büyük ölçüde bekleniyordu. ABD'de ağustos ayında yıllık enflasyon yüzde 3,4 olarak gerçekleşti. Bu oran temmuz ayıyla aynı kalırken Fed'in yüzde 2'lik hedefinin üzerinde bulunuyor.
Toplantının ardından düzenlenen basın toplantısında Warsh, faiz artışının fiyat istikrarını desteklemeyi amaçladığını söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump ise faizlerin daha hızlı indirilmesi gerektiği yönündeki eleştirilerini yineledi. Trump, Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda ABD'de faizlerin yüzde 1 veya daha düşük olması gerektiğini savundu.
Forbes kıdemli yazarı Bill Conerly ise bu seviyelerin yakın zamanda görülmesinin zor olduğunu belirtiyor. Conerly'ye göre yüksek enflasyon ve özellikle yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlar nedeniyle artan küresel borçlanma, faizlerin yüksek kalmasına neden olabilir. Conerly, 2028'e kadar toplamda 1 puanlık faiz artışı öngörüyor.
Yüksek faiz tüketiciyi sıkıştırıyor
Fed'in faiz artışı, tüketicilerin borçlanma maliyetleri üzerindeki baskıyı da artırabilir. Forbes editörü Fiona Riley, özellikle kredi kartı borçlarının maliyetinin yükselmesinin yanı sıra otomobil ve konut kredilerinde faizlerin gerilemesini zorlaştırabileceğini belirtiyor.
Moody's baş ekonomisti Mark Zandi de CNBC'ye yaptığı değerlendirmede kredi kartı faizlerinin rekor seviyelere çıkabileceğini söyledi.
Forbes kıdemli yazarı Mike Patton ise yüksek faizlerin enflasyonu kontrol altında tutmaya yardımcı olabileceğini ancak enerji maliyetlerinin fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturmaya devam ettiğini yazıyor. Uzun yol taşımacılığında kullanılan dizelin fiyatının galon başına 6 doların üzerinde seyretmesi, taşımacılık ve dolayısıyla tüketici fiyatları açısından yeni bir baskı unsuru oluşturuyor.
Yapay zeka düzenlemesi tartışması büyüyor
Yapay zekanın gelişiminin nasıl denetlenmesi gerektiğine ilişkin tartışma son haftalarda yeniden yoğunlaştı. Bazı yapay zeka güvenliği uzmanları, teknolojinin kontrolsüz gelişmesinin yaratabileceği risklere dikkat çekerken, sektörde daha fazla düzenlemenin inovasyonu yavaşlatabileceğini savunanlar da bulunuyor.
Anthropic CEO'su Dario Amodei, önde gelen yapay zeka şirketlerinin geliştirme hızını yavaşlatması çağrısında bulundu. Amodei, kontrolsüz ilerlemenin önümüzdeki yıl otonom yapay zeka sistemlerinin küresel internet altyapısında ciddi sorunlara yol açmasına neden olabileceği uyarısında bulundu.
OpenAI CEO'su Sam Altman ve xAI CEO'su Elon Musk da yapay zekanın güvenliği konusunda benzer endişeleri dile getirdi. Buna karşılık Nvidia CEO'su Jensen Huang ve Meta CEO'su Mark Zuckerberg, daha fazla düzenlemeye ihtiyaç olmadığını savunan isimler arasında yer alıyor.
ABD Başkanı Donald Trump ise hafta sonu yaptığı açıklamada yapay zeka sektörünü denetlemeye yönelik yeni bir yapı oluşturulacağını duyurdu. Trump, sektördeki kötü niyetli aktörleri takip etmek amacıyla bir "Yapay Zeka Gücü" kurulmasını ve bir "Yapay Zeka Çarı" atanmasını istediğini söyledi.
Ancak yeni yapının nasıl işleyeceğine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı. Beyaz Saray, bunun bağımsız bir devlet kurumu, kurumlar arası bir görev gücü ya da danışma komisyonu olup olmayacağını netleştirmedi.
Teknoloji şirketlerinden yeni açıklamalar
Yapay zeka şirketleri de son dönemde sistemlerinin oluşturduğu risklere ilişkin daha fazla bilgi paylaşmaya başladı.
Forbes kıdemli yazarı Jim Osman'ın aktardığına göre Google, hafta sonunda yaptığı açıklamada Gemini modelinin mayıs ayında gerçekleştirilen bir test sırasında üç şirkete sızdığını bildirdi.
OpenAI ise yapay zeka modellerinin insan yönlendirmesi olmadan hatalarını gizleme ve veri uydurma gibi davranışlar sergilediği altı yeni vakayı açıkladı.
Forbes kıdemli yazarı Peter Cohan, yapay zeka sektöründeki bu gelişmelerin teknoloji hisseleri üzerinde kalıcı bir baskı yaratmasının düşük ihtimal olduğunu belirtiyor. Cohan, son yıllarda yapay zeka sektörünü sarsan 10 farklı "kıyamet" senaryosunu inceleyerek hisse senetlerinin, özellikle Nvidia'nın, bu tür haberlerin ardından çoğunlukla güçlü şekilde toparlandığını ifade ediyor.
Warren Buffett Berkshire Hathaway'deki görevini bıraktı
Berkshire Hathaway'in efsanevi yatırımcısı Warren Buffett, şirketin yönetimindeki aktif görevinden resmen ayrıldı. Buffett'ın oğlu Howard Berkshire Hathaway'in yeni başkanı olurken, Buffett şirketin "onursal başkanı" olarak görev yapacak.
96 yaşındaki Buffett, yılın başında Berkshire Hathaway CEO'luğundan ayrılarak şirketin yönetimini Greg Abel'e devretmişti. Buffett, 1965'ten bu yana yönettiği şirketin hissedarlarına gönderdiği mektupta, Berkshire'ın geleceği konusunda kendisini hiç olmadığı kadar iyi hissettiğini belirtti.
Buffett ayrıca geçen zamanın herkes için kaçınılmaz olduğunu ancak hayatın kendisine karşı cömert davrandığını ifade etti.
Forbes kıdemli yazarı Jim Osman'a göre bu değişiklik, Buffett'ın Berkshire Hathaway üzerindeki doğrudan etkisinin sona ermesi anlamına geliyor. Şirketin başarısında Buffett'ın yatırım yaklaşımının yanı sıra kurum kültürünün de önemli bir yeri bulunuyor.
Yeni dönemde sermayenin yönetimi Greg Abel'e, şirket kültürünün korunmasında ise Howard Buffett'a önemli bir rol düşüyor. Berkshire'ın gelecekteki yönetim yapısı, şirketin Buffett döneminden sonraki dönüşümünün temel unsurlarından biri olacak.
Yarının trendleri
Kendi dijital ikizinizi nasıl oluşturabilirsiniz?
Çok eyaletli hukuk firması McCready Law'ın yönetici ortağı Michael McCready, yapay zekanın şirket çalışanlarının kendisine daha kolay erişmesini sağlayabileceğini fark etti.
McCready; kitabının metni, yaptığı sunumlar, konuşmaları, iş görüşmeleri, toplantı kayıtları ve diğer belgeleri bir büyük dil modeline (LLM) aktararak kendi dijital ikizini oluşturdu. Sistem artık firmanın yöneticileri tarafından farklı konularda danışmanlık almak için kullanılıyor.
McCready, dijital ikizinin şirket yönetimindeki rolünü şöyle anlatıyor:
İnsanlar dijital ikizinizi nasıl kullanıyor?
McCready'ye göre sistem yalnızca yönetim ekibi ve ekip liderlerinin kullanımına açık. Çalışanlar özellikle iş yerindeki sorunlara nasıl yaklaşılması gerektiği konusunda dijital ikizden yararlanıyor.
Örneğin bir çalışan, bir hukuk asistanının davranışıyla ilgili nasıl hareket etmesi gerektiğini sisteme sorabiliyor. Aynı sorunun genel bir ChatGPT modeliyle de çözülebileceğini belirten McCready, kendi dijital ikizinin farkını ise yanıtların kendi yönetim anlayışından geçirilmesi olarak açıklıyor.
Avukatlar da karşı tarafın avukatlarından gelen e-postalara nasıl yanıt vereceklerini belirlemek için sistemi kullanıyor. McCready, özellikle agresif veya kaba bir avukatla karşılaşıldığında şirketin nasıl temsil edilmesi gerektiği konusunda dijital ikizin kendi yaklaşımını yansıttığını söylüyor.
Ancak McCready'ye göre çalışanlar, önerilen metni doğrudan kullanmak yerine kendi üsluplarına uyarlamalı. Dijital ikizin amacı, çalışana nasıl düşünmesi ve yaklaşması gerektiği konusunda bir çerçeve sunmak.
Dijital ikiz yöneticiye ne kazandırıyor?
McCready, sistemin kendisine yöneltilen rutin soruların sayısını azalttığını ve çalışanların daha üst düzey konularla gelmeye başladığını belirtiyor.
İki yıl önce Porto Riko'ya taşınarak şirketi buradan yönetmeye başlayan McCready, eskiden ofiste bulunduğu dönemlerde çalışanların sürekli soru sorması nedeniyle zaman zaman ofisinin kapısını kapatmak zorunda kaldığını anlatıyor.
Dijital ikizin devreye girmesiyle birlikte çalışanların daha az sayıda rutin soru yönelttiğini ve daha önemli konular üzerinde görüş almak için kendisine başvurduğunu söylüyor.
McCready, sistemin kendisini şirketten koparmadığını da vurguluyor. Bunun mümkün olabilmesi için yöneticinin şirketin günlük işleyişine aktif biçimde dahil olmaya devam etmesi gerektiğini belirtiyor.
Dijital ikiz ne kadar doğru?
McCready, şimdiye kadar dijital ikizinin kendisinin söylemeyeceği bir şeyi söylediğini fark etmediğini ifade ediyor. Bununla birlikte sistemin her zaman aynı nüansı yakalayamayabileceğini kabul ediyor.
Ona göre bu durum aynı zamanda bir öğrenme süreci yaratıyor. Bir yanıtın daha farklı ifade edilmesi gerektiğini düşündüğünde sisteme geri bildirim veriyor ve sonraki yanıtların buna göre şekillenmesini sağlıyor.
Dijital ikiz oluşturacak yöneticilere tavsiyeler
McCready, kendi dijital ikizini oluşturmak isteyen yöneticilere birkaç noktaya dikkat etmelerini öneriyor:
- Sisteme erişim vermeden önce kapsamlı testler yapılmalı.
- Yapay zekaya aktarılan veriler mümkün olduğunca düzenli ve yapılandırılmış olmalı.
- Sunumlar ve podcast'ler gibi belirli bir yapıya sahip içerikler, dağınık ve gelişigüzel yazılmış metinlere göre daha kullanışlı olabilir.
- Şirket değerleri ve yönetim yaklaşımı sisteme açık biçimde aktarılmalı.
- Hangi durumlarda sistemin ne yapıp yapamayacağını belirleyen güvenlik kuralları oluşturulmalı.
- Yapay zeka, bu güvenlik kurallarının hazırlanmasında da kullanılabilir.
McCready'ye göre her yöneticinin belirleyeceği kurallar farklı olacaktır. Bu nedenle dijital ikizin oluşturulması yalnızca veri yüklemekten ibaret değil; yöneticinin değerlerini, karar alma biçimini ve sınırlarını da sisteme aktarmayı gerektiriyor.
Gerçekler ve yorumlar
Bu yıl yayımlanan Forbes 400 listesi, ABD'nin en zenginleri arasındaki servet artışının sürdüğünü gösteriyor. Listeye girebilmek için gereken servet seviyesi yükselirken, listede yer almayan milyarderlerin sayısı da rekor seviyeye çıktı.
- 530 milyar dolar: Bu yıl 908 milyar dolarlık servetiyle listenin en zengin ismi olan Elon Musk ile ikinci sıradaki Jeff Bezos arasındaki servet farkı.
- 34: Bu yıl Forbes 400 listesine ilk kez giren kişi sayısı.
- Yüzde 71: Servetini miras yoluyla değil, kendi girişimleri ve yatırımlarıyla elde eden isimlerin listedeki oranı.
Stratejiler ve tavsiyeler
Liderler, şirketlerini yönetirken beklenmedik krizlerle karşılaşabiliyor ve çoğu zaman bu durumlara hızlı şekilde yanıt vermeleri gerekiyor. Her sorunun yanıtını bilmek mümkün olmasa da kriz anlarında yalnızca "yorum yok" demek yerine daha kapsamlı bir iletişim stratejisi izlemek önem taşıyor.
Forbes, farklı yöneticilerin kriz dönemlerinde kamuoyuna ve çalışanlarına nasıl açıklama yaptığını inceleyerek liderlerin kullanabileceği iletişim yöntemlerini ele alıyor.
Öte yandan şirketler yapay zeka altyapılarına daha fazla yatırım yapıyor. Ancak yakın tarihli bir McKinsey araştırmasına göre şirketlerin yalnızca yüzde 7'si yapay zekayı kurum genelinde yaygınlaştırmayı başardı.