Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının ekim ayında uluslararası ithalat talebindeki zayıflama ve tahıl, süt ürünleri ile et fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle gerilediğini açıkladı.
Uluslararası ticarete konu olan gıda ürünlerinin fiyatlarındaki aylık değişimi izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, ekimde bir önceki aya göre yüzde 1,2 düşerek 133,9 puana indi. Eylül ayında 135,5 puana yükselen endeks, Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyesini görmüştü.
Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,9 artarken Mart 2022’de ulaştığı tarihi zirvenin yüzde 16,4 altında kaldı. Ekim ayındaki gerilemede tahıl, süt ürünleri ve et fiyatlarındaki düşüş etkili oldu.
Tahıl fiyatları geriledi, pirinç yükseldi
FAO Tahıl Fiyat Endeksi ekimde bir önceki aya göre yüzde 4,5 geriledi. Küresel buğday fiyatları, dört ay süren yükselişin ardından özellikle Arjantin’de üretim görünümünün iyileşmesi ve uluslararası talebin zayıflamasıyla düşüş kaydetti. Karadeniz bölgesindeki ihracat akışının rahatlayabileceğine yönelik beklentiler de fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluştururken, bölgedeki lojistik aksamalar düşüşü sınırladı.
Mısır fiyatları ABD’deki hasat baskısı ve Güney Amerika’daki büyük arz beklentisiyle geriledi. Buna karşılık pirinç fiyat endeksi, bazı ihracatçı ülkelerdeki hasat gecikmeleri ve olumsuz hava koşullarının etkisiyle ekimde yüzde 1,6 yükseldi.
Şeker fiyatları iki yılın zirvesinde
FAO Şeker Fiyat Endeksi ekimde aylık yüzde 6,6 artarak Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Şeker fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28,8 yükseldi.
Brezilya’nın önemli şeker üretim bölgelerinden Merkez-Güney’deki aşırı yağışların şeker kamışı hasadı ve işleme faaliyetlerini aksatması fiyatları yukarı taşıdı. Hindistan, Tayland ve Avrupa Birliği’ndeki üretim görünümüne ilişkin endişeler de yükselişi destekledi.
Bitkisel yağlar sınırlı arttı, et ve süt ürünleri geriledi
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi ekimde aylık yüzde 0,3 artış gösterdi. Biyoyakıt sektöründen gelen güçlü talep ve Güney Amerika’daki mevsimsel arz düşüşüyle soya yağı fiyatları 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Karadeniz bölgesindeki ihracat kısıtları da ayçiçeği yağı fiyatlarını destekledi.
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, bol arz ve zayıf alım talebinin etkisiyle yüzde 1,1 geriledi. Et Fiyat Endeksi ise domuz, koyun ve sığır eti fiyatlarındaki düşüşle aylık yüzde 1,2 azaldı.
Küresel tahıl üretiminin ikinci en yüksek seviyeye ulaşması bekleniyor
FAO, küresel üretim, tüketim, ticaret ve stok eğilimlerine ilişkin tahminlerini içeren Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu’nu da yayımladı. Buna göre, 2026 yılında küresel tahıl üretiminin 2 milyar 999 milyon tonla 2025’teki rekor seviyenin altında kalması, ancak tarihin en yüksek ikinci üretim düzeyine ulaşması bekleniyor.
Küresel pirinç üretiminin ise zayıf üretici marjları ve El Niño kaynaklı olumsuz hava koşullarının etkisiyle son dört sezonda ilk kez daralacağı tahmin ediliyor. Üretimin yüzde 2,5 düşüşle 552 milyon tona gerilemesi öngörülüyor.
Küresel tahıl tüketiminin 2026/27 sezonunda bir önceki sezona göre yüzde 0,2 artarak 2 milyar 971 milyon tona ulaşması bekleniyor.