ABD’de Donald Trump'ın ilk başkanlık döneminde, Trump Temmuz 2017'de Oval Ofis'in yanındaki çalışma odasına bir yardımcısını çağırarak yeni bir hedef belirledi. "Amazon'u parçalayabilir miyiz?" diye sordu Trump. Eski yardımcısı Anthony Scaramucci'ye göre Trump, "Bu Jeff Bezos denen heriften nefret ediyorum ve Washington Post'tan da nefret ediyorum" diyerek milyarder iş insanına ve onun sahibi olduğu gazeteye atıfta bulundu.
Düşmandan müttefike
İkinci döneminde Trump’ın ilişkileri arasında belki de en büyük değişim, Bezos ile olan ilişkisinde yaşandı. Bezos, bir zamanlar ABD Başkanı’nın açıkça düşman ilan ettiği bir isimken bugün öne çıkan bir müttefiki haline geldi. Bu yılın başlarında Trump, Washington'ın seçkin kulüplerinden Alfalfa Club'da konuşma yaptığında, bazı katılımcılar ABD Başkanı’nın 45 dakika süren, gereğinden uzun ve fazlasıyla sert buldukları konuşmasından rahatsız oldu. Bezos ise ön sırada oturuyor ve kahkahalarla gülüyordu.
Trump geçen yıl Bezos'u Rose Garden'da özel bir akşam yemeğinde ağırladı; sık sık başka etkinliklere katılıp katılmayacağını soruyor ve onunla düzenli olarak konuşup mesajlaşıyor. Wall Street Journal’a konuşan kaynaklara göre Trump son aylarda danışmanlarına, Bezos'un uzay şirketi Blue Origin ile Ay'a ulaşmasını görmek istediğini ve şirketin bununla bağlantılı devlet sözleşmelerini almasını sağlamak istediğini söyledi.
Hükümet sözleşmelerindeki hızlı yükseliş
WSJ’nin Blue Origin ve bağlı şirketlerine verilen sözleşmelere ilişkin analizine göre rakiplerinin toplam sözleşme hacmi hala çok daha büyük olsa da şirketin hükümetten aldığı sözleşmeler Trump'ın ikinci döneminde belirgin şekilde hızlandı. Blue Origin'in büyümesinin önemli bir kısmı, daha önce verilen kapsamlı NASA ihalelerinden kaynaklanıyor. Şirket kritik kilometre taşlarına ulaştıkça bu ödemeler yapılıyor. Ayrıca ABD Savunma Bakanlığı'ndan alınan yeni sözleşmeler de büyümeyi destekliyor. Bu alan, Trump'ın yeniden göreve dönmesinden önce Blue Origin'in çok sınırlı varlık gösterdiği bir pazardı.
Nisan 2025'te, ABD'nin uzaydaki çıkarlarını korumakla görevli askeri kuvvet olan Space Force, şirkete toplam değeri 2,4 milyar dolara kadar ulaşabilecek yedi askeri ve istihbarat bağlantılı görevi fırlatma onayı verdi. Ekim ayında ise Blue Origin, Florida'daki uzay üssünde uzay araçları kapasitesini artırmak için üç yıllık, 78 milyon dolarlık bir savunma sözleşmesi kazandı.
Bu yıl ocak ayında hükümet, şirkete Pentagon'un Golden Dome (Altın Kubbe) olarak bilinen 151 milyar dolarlık füze kalkanı projesini destekleyecek işler için rekabet etme onayı verdi. Mayıs ayında ise NASA, insanların inişinden önce Ay'ın Güney Kutbu'na yük taşınmasını kapsayan 188 milyon dolarlık bir sözleşmeyi Blue Origin'e verdi. Bu görev, gelecekte astronotları Ay'a ve muhtemelen daha ötesine taşıyacak uzun vadeli Artemis programının bir parçası.
Musk’la rekabeti etkili oldu
Bezos'un tutum değişikliğinin nedenlerinden biri de yakın kaynaklara göre uzay sektöründeki en büyük rakibi Elon Musk'ın Trump ile kurduğu sıcak ilişkiyi fark etmesiydi. Kaynaklara göre Musk, SpaceX aracılığıyla Blue Origin'i ihtiyaç duyduğu devlet sözleşmelerinin dışında bırakabilecek bir konumdaydı. Bu nedenle Bezos'un da Trump ekibiyle kendi ilişkilerini geliştirmesi gerekiyordu. Bezos'un arkadaşı ve eski adı IAC olan medya şirketi People Incorporated'ın yönetim kurulu başkanı Barry Diller şöyle dedi: "Ekim, Kasım ve Aralık 2024'te sizin yerinizde olsaydınız ne yapardınız? En büyük rakibiniz, Amerika Birleşik Devletleri'nin bir sonraki başkanının en büyük destekçisiydi. Bu şirket hükümete bağımlı."
Amazon, Trump'ın göreve başlama fonuna 1 milyon dolar bağışladı ayrıca Trump'ın balo salonunun finansmanına açıklanmayan bir miktarda katkı sağladı ve First Lady Melania Trump hakkında hazırlanacak bir belgeselin lisans hakları için 40 milyon dolarlık bir anlaşma yaptı. Bezos, bu yıl Mayıs ayında CNBC'ye uzay şirketinden verdiği röportajda, "Trump'ın birçok iyi fikri var. Pek çok konuda haklı çıktı" dedi. Bezos'a yakın kişilere göre Trump'ın 2025'in ortalarında Elon Musk ile yaşadığı anlaşmazlıklar da Trump’ın Bezos'a yönelmesine yol açtı.
Trump ile Bezos arasındaki ilk dönem çekişmesinin büyük bölümü, Bezos'un 2013 yılında satın aldığı Washington Post etrafında şekillenmişti. Trump, Bezos'u gazeteyi kendisine haksız saldırılar düzenlemek için kullanmakla suçluyordu. Daha yakın dönemde ise Bezos gazetede önemli değişikliklere öncülük etti. Bunlar arasında 2024 ABD Başkanlık seçimlerinde Kamala Harris'e yönelik başkanlık seçim desteğinin yayımlanmaması ve çalışanların üçte birinin işten çıkarılması da vardı. Bu gelişmeler iki adam arasındaki ilişkinin dinamiğini değiştirdi.