ifo Enstitüsü tarafından hazırlanan yeni bir araştırma raporu yayımlandı. "Yapay zeka ve iş gücü piyasası: Verimlilik artırıcı mı yoksa iş katili mi?" başlıklı çalışma dikkat çekti. Rapor, yapay zekanın Almanya ve Avrupa Birliği'ndeki istihdam etkilerini inceliyor.
Çalışmada, yapay zekanın toplam faktör verimliliğine yıllık 0,07 ile 1,24 yüzde puan ek büyüme sağlayacağı tahmin edildi. Almanya'da 140, AB genelinde ise 118 meslek grubu mercek altına alındı. Çalışma kapsamında yaklaşık 22 milyon çalışanın verileri detaylıca incelendi.
Genç istihdamında tehlike çanları çalıyor
Almanya'da yapay zekaya en çok maruz kalan mesleklerdeki istihdam 2022'nin üçüncü çeyreğinden itibaren yüzde 1,8 büyüdü. Buna karşılık, en az maruz kalan mesleklerdeki istihdam yüzde 6,4 azaldı. Ancak bu genel büyüme trendi genç çalışanları kapsamadı. Almanya'da yapay zekaya yüksek oranda maruz kalan mesleklerde, gençlerin istihdamı ciddi şekilde düştü.
Verilere göre, 2022 ortasından 2026 başına kadar 20-24 yaş grubundaki tam zamanlı çalışan sayısı yaklaşık 40 bin kişi azaldı. Bu rakam, genç istihdamında yüzde 14 oranında bir düşüşe işaret ediyor. Avrupa Birliği genelinde de benzer bir tablo ortaya çıkıyor. Şirketler, yapay zekanın görevleri otomatikleştirebildiği alanlarda kariyerine yeni başlayan gençleri daha az işe alıyor.
Fransa'daki erken bulgular, yapay zeka kullanan firmaların gençleri daha az işe aldığını gösteriyor. Norveç'teki duruma ilişkin raporda, "Genel olarak, ne kariyer başındaki çalışanlar ne de mevcut çalışanlar için yapay zekaya yanıt olarak Norveç iş gücü piyasasında belirgin bir bozulma gözlemlemiyoruz." değerlendirmesi yapıldı.
Yapay zeka hangi meslekleri nasıl etkiliyor?
Araştırma, yapay zekanın meslekler üzerindeki etkisini "destekleme" ve "otomasyon" olarak ikiye ayırıyor. Destekleme odaklı kullanım daha çok profesyonel meslek gruplarında öne çıkıyor. Yapay zekanın performansı desteklediği meslekler şunlar:
- Yazarlar ve gazeteciler
- Matematikçiler ve istatistikçiler
- Üniversite öğretmenleri
- Satış ve pazarlama profesyonelleri
- Finans ve hukuk profesyonelleri
- Mühendisler, kütüphaneciler ve idari profesyoneller
Diğer yandan idari destek ve bilgi teknolojileri meslekleri büyük bir otomasyon riski taşıyor. Bu durum, geçmişte gençlere iyi maaşlı bir başlangıç sunan meslekleri ciddi şekilde tehdit ediyor.
Otomasyona en çok maruz kalan meslekler ise şu şekilde sıralanıyor:
- Klavye operatörleri
- Yazılım geliştiriciler
- Veritabanı ve ağ profesyonelleri
- Bilgi iletişim teknolojileri destek teknisyenleri
- Sekreterler ve genel büro memurları
- Sayısal veri memurları
Yapay zekadan en az etkilenen meslekler arasında ise gıda hazırlama yardımcıları yer alıyor. Bina temizleyicileri, kaynakçılar ve bina tamamlayıcıları da bu grupta bulunuyor.