NASA, Artemis 2 görevini fırlattığında, bir astronot sadece uzay aracındaki koltuğuna oturarak tarihe geçecek. Michigan, Grand Rapids doğumlu, Teksas’ta yaşayan 47 yaşındaki Christina Koch alçak Dünya yörüngesinin ötesine, Ay’a doğru seyahat eden ilk kadın olmaya hazırlanıyor.
Artemis 2’nin, 1 Nisan günü fırlatılması planlanıyor. Görev, dört astronotu 10 günlük bir Ay çevresi yolculuğuna çıkarıp tekrar Dünya’ya getirecek. Bu görevde Orion uzay aracının yaşam destek sistemleri ilk kez mürettebatla birlikte test edilecek. Ayrıca gelecekteki Ay inişleri için kritik olan navigasyon ve iletişim teknolojileri de denenecek.
Apollo programı, 1968 ile 1972 yılları arasında 24 erkek astronotu Ay’a gönderdi. Bunlardan 12’si Ay yüzeyinde yürüdü. Koch’un yaklaşan yolculuğu, yalnızca kişisel bir başarı değil, aynı zamanda NASA’nın 1972’deki Apollo 17 göreviyle gerçekleştirdiği son Ay inişinden 50 yıldan fazla bir süre sonra gelen sembolik bir ilerlemeyi temsil ediyor.
Mühendisten astronota
Bir mühendis olan Koch, 2013 yılında NASA astronotu olarak seçildi. Elektrik mühendisliği ve fizik alanındaki geçmişiyle, kariyerinin ilk dönemlerinde uzay görevleri için enstrümanlar geliştirdi ve Antarktika ile Arktik’teki zorlu ortamlarda çalıştı. NASA’ya katılmadan önce NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi ve Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuvarı gibi kurumlarda önemli bilimsel projelere katkıda bulundu.
Tarihe geçtiği rekorlar
Koch, tarihe geçmeye yabancı değil. Kazakistan’dan Soyuz uzay aracıyla fırlatılarak gerçekleşen 2019’daki ilk görevinde Uluslararası Uzay İstasyonu’nda aralıksız 328 gün geçirdi. Bu süre, bir kadının gerçekleştirdiği en uzun tek uzay uçuşu rekoru olup Peggy Whitson’ın rekorunu geride bıraktı. Bu görev sırasında 59, 60 ve 61 numaralı seferlerde uçuş mühendisi olarak görev yaptı, yüzlerce deney gerçekleştirdi ve altı uzay yürüyüşü yaptı.
Koch’un uzay yürüyüşlerinden biri, 18 Ekim 2019’da Jessica Meir ile birlikte gerçekleştirdiği ilk tamamen kadınlardan oluşan uzay yürüyüşüydü. 7 saat 17 dakika süren bu uzay yürüyüşü sırasında astronotlar, istasyonda güneş enerjisinin depolanmasını ve dağıtımını düzenleyen kritik bir bileşen olan arızalı bir batarya şarj-deşarj ünitesini değiştirdi. Uzay keşfinde kadınlar için dönüm noktası olan bu olay, Meir’in ilk, Koch’un ise dördüncü uzay yürüyüşüydü. Ocak 2020’de, yine Koch ve Meir’in yer aldığı iki tamamen kadınlardan oluşan uzay yürüyüşü daha gerçekleştirildi.
Koch’un yaklaşan görevi, uzaydaki öncü kadınların onlarca yıllık başarılarının üzerine inşa ediliyor. Uzaya çıkan ilk kadın, 16 Haziran 1963’te Vostok 6 ile fırlatılan Sovyet kozmonot Valentina Tereshkova’ydı. Dünya’nın etrafında 48 tur attı. Pilot değil, bir tekstil fabrikası işçisi olan Tereshkova, kısmen paraşüt deneyimi sayesinde seçilmişti.
Kadınlar tarihsel olarak az temsil edilmiş olsa da (astronotların yaklaşık yüzde 90’ı erkek) bazı önemli kilometre taşları bulunuyor:
- Valentina Tereshkova (1963): Uzaya çıkan ilk kadın ve tek başına gerçekleştirilen tek kadın uzay uçuşu
- Svetlana Savitskaya (1982/1984): Bir uzay istasyonuna çıkan ilk kadın ve ilk kadın uzay yürüyüşçüsü
- Sally Ride (1983): Uzaya çıkan ilk Amerikalı kadın
- Mae Jemison (1992): Uzaya çıkan ilk Afrika kökenli Amerikalı kadın
- Peggy Whitson (2007): Uluslararası Uzay İstasyonu’nun ilk kadın komutanı
- Jessica Meir & Christina Koch (2019): İlk tamamen kadınlardan oluşan uzay yürüyüşü