Küresel petrol piyasaları, çarşamba günü erken saatlerde sert bir düşüş yaşayarak son bir haftanın en düşük seviyelerini gördü. Brent petrol vadeli işlemleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki savaşın üç hafta içinde sona erebileceğine dair sinyal vermesiyle varil başına 100 doların altına geriledi. Avrupa'daki sabah işlemlerinde Brent petrol yüzde 4,52 düşüşle 99,20 dolardan işlem gördü. Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise yüzde 4,04 değer kaybederek 97,30 dolara çekildi.
Anlık verilere göre WTI ham petrolü 98,86 dolar seviyesinde seyrederken, Brent petrol 101,96 dolardan işlem görmeye devam ediyor. Fiyatlardaki bu hareketlilik, Trump’ın Salı geç saatlerde Oval Ofis'te gazetecilere yaptığı açıklamaların ardından hız kazandı. Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin "çok yakında" İran'dan ayrılacağını belirtti. Askeri harekatın iki veya üç hafta içinde sona erebileceğini söyleyen Trump, "Buradan ayrılıyoruz çünkü bunu yapmamız için bir neden yok. Çok yakında ayrılacağız" dedi.
Trump’ın zafer ilanı ve nükleer vurgusu
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Başkan Trump'ın çarşamba günü saat 21.00'de İran konusunda önemli bir güncelleme yapmak üzere ulusa sesleneceğini duyurdu. Haftalardır müzakerelerin sürdüğünü savunan Trump, İran ile bir anlaşma yapılmasına gerek olmadığını da ima etti. Trump, ABD’nin sadece zafer ilan edip bölgeden ayrılabileceğini dile getirdi.
İran'ın nükleer kapasitesine dair sert ifadeler kullanan Trump, "Hayır, nükleer silaha sahip olamayacakları bir duruma, yani uzun bir süreliğine Taş Devri'ne itildiklerini hissettiğimizde benimle bir anlaşma yapmak zorunda değiller" dedi. Ardından bir anlaşma olsa da olmasa da bölgeden ayrılacaklarını belirten Trump, "Bu artık önemsiz. Bir anlaşma yapmamız mümkün çünkü onlar bir anlaşma yapmak istiyorlar" değerlendirmesini yaptı.
Tedarik zinciri ve Hürmüz Boğazı endişeleri
Başkanın açıklamalarıyla petrol fiyatları hızla düşse de Hürmüz Boğazı'nın normal trafiğe ne zaman açılacağı henüz belirsizliğini koruyor. ING emtia stratejistleri Warren Patterson ve Ewa Manthey, boğazın açılması durumunda bile biriken gemi kuyruğunun temizlenmesinin zaman alacağını bildirdi. Stratejistler, üretim, ihracat ve LNG akışının anında değil, ancak kademeli olarak normale dönebileceği notunu paylaştı.
Haziran vadeli Brent kontratı ise piyasalardaki volatilite nedeniyle 3,33 dolar veya yüzde 3,2 düşerek varil başına 100,64 dolara geriledi. Mayıs vadeli WTI ham petrol vadeli işlemleri 3,34 dolar veya yüzde 3,3 kayıpla 98,04 dolara indi. Fiyatlar çarşamba günü erken saatlerde yükselmesine rağmen, Orta Doğu çatışmasına dair belirsizliğin yatırımcıları kar realizasyonuna itmesiyle yönünü aşağı çevirdi.
LSEG kıdemli analisti Emril Jamil, bu düşüşün Asya seansındaki durgunluktan kaynaklandığını ifade etti. Jamil, ABD'den gelen savaşın yakın zamanda sona erebileceğine dair sinyallerin kâr satışlarını tetiklediğini belirtti. İran Cumhurbaşkanı'nın savaşı bitirmeye hazır olduğu yönündeki doğrulanmamış haberlerin de fiyatlar üzerinde etkili olduğu görüldü.
Altyapı hasarı ve üretim verileri
Analistler, çatışma sona erse bile altyapı hasarının arzı kısıtlı tutmaya devam edebileceği konusunda uyarıyor. Phillip Nova kıdemli piyasa analisti Priyanka Sachdeva, petrol fiyatlarının arz zincirlerinin ne kadar hızlı normalize olacağına bağlı olduğunu savundu. Sachdeva, "Gerginlik azalsa bile tanker akışı hemen başlamayacaktır. Nakliye maliyetleri, sigorta ve tanker hareketlerinin normale dönmesi zaman alacaktır" dedi. Petrol altyapısına verilen asıl hasarın ancak olaylar dindikten sonra değerlendirilebileceğini sözlerine ekledi.
Wall Street Journal’ın haberine göre Trump, küresel petrol ve LNG ticaretinin yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı açılmadan önce savaşı bitirebileceğinin işaretini verdi. LSEG analistleri ise diplomatik kanalların aktif olmasına rağmen somut bir ilerleme kaydedilmediğini belirtti. Analistler, devam eden deniz saldırılarının ve enerji varlıklarına yönelik tehditlerin arz risklerini yüksek tuttuğunu vurguladı.
Reuters tarafından yapılan bir anket, Mart ayında OPEC petrol üretiminin bir önceki aya göre günlük 7,3 milyon varil düştüğünü ortaya koydu. Bu durum, boğazın kapanması nedeniyle zorunlu ihracat kesintilerinin boyutunu gözler önüne serdi. Öte yandan Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verileri, ABD ham petrol üretiminin Ocak ayında şiddetli kış fırtınaları nedeniyle son iki yılın en büyük düşüşünü yaşadığını gösterdi.