Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri, ekonomi çevrelerinde enflasyonla mücadele tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Kurumun şubat ayında tüketici fiyatlarının aylık yüzde 2,96 artarak yıllık bazda yüzde 31,5 seviyesine ulaştığını açıklaması dikkatleri dezenflasyon sürecine çevirdi. Ardından gelen mart ayında ise enflasyon aylık yüzde 1,94 ile beklentilerin altında kalarak yıllık bazda yüzde 30,87 seviyesine geriledi.
BBVA Research tarafından hazırlanan analiz raporlarında, Türkiye’nin enflasyonla mücadele takviminde geçici bir duraksama yaşandığı vurgulandı. Raporda enerji fiyatlarındaki hareketlilik ve fiyatlama davranışlarındaki katılık nedeniyle yeni risklerin oluştuğu ifade edildi. Mart ayında enflasyon beklentilerin altında kalsa da görünüme ilişkin risklerin sürdüğü belirtildi.
Brent petrolün varil fiyatı 110 doların üzerinde
Gıda ve hizmet kalemleri süreci zorluyor
Şubat ayında gözlenen manşet enflasyon artışında, Ramazan ayının tüketim alışkanlıkları üzerindeki etkisiyle yükselen gıda fiyatları belirleyici rol oynadı. Mevsimsellikten arındırılmış veriler incelendiğinde, enflasyonun sınırlı bir gerileme kaydederek yüzde 2,75 düzeyinde gerçekleştiği hesaplandı. Temel mal grubundaki fiyat artış hızının yavaşlaması toplam bozulmayı bir miktar sınırladı.
Hizmet sektöründeki yüksek seyir ve gıda kalemindeki baskıların dezenflasyon patikasını zorladığı aktarıldı. Hizmet enflasyonundaki kronikleşme eğilimi ve arz yönlü gıda şokları, fiyat istikrarı hedefleri önündeki en büyük engellerden biri olarak gösterildi. Fiyat artış hızının henüz hedeflenen düşük seviyelere tam olarak yerleşmediği kaydedildi.
Raporda, enflasyon beklentilerinin halen yüksek seviyelerde seyrettiği ve tam olarak çıpalanmadığı belirtildi. Ayrıca söz konusu raporda fiyat katılığının güçlü kaldığı vurgulandı.
Savaş senaryosu enflasyon hedeflerini tehdit ediyor
Orta Doğu’da tırmanan çatışmaların küresel enerji maliyetlerini doğrudan etkilemesi, Türkiye’nin enflasyon görünümü için temel risk faktörlerinden biri haline geldi. BBVA Research uzmanları, brent petrol ve diğer enerji fiyatlarında yaşanabilecek olası yüzde 10’luk bir artışın bir yıllık projeksiyonda manşet enflasyona yaklaşık 1 ile 1,5 puan arasında ek yük getirebileceğini hesapladı. TCMB ekonomistleri eşel mobil uygulamasıyla bu etkinin azaltıldığına dair bir analiz hazırlamıştı.
Daha uzun sürecek bir İran savaşı senaryosunun enflasyon üzerinde ek yukarı yönlü baskı oluşturabileceği kaydedildi. Enerji maliyet artışları ve kalıcı enflasyon dinamiklerinin 2026 yıl sonu tahminleri üzerinde de yaklaşık 1,5 puanlık yukarı yönlü bir sapma yaratabileceği öngörüldü. Bu durumun enerji ithalatçısı konumundaki ekonomilerde maliyet yönlü baskıları canlı tutarak dezenflasyon sürecini uzatabileceğine işaret edildi.
Merkez Bankası nisan ayında faiz artırabilir
Artan risklere karşı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) zamanlı bir şekilde reel faizleri yükseltme yoluna gitmesi, enflasyonist baskıları dengeleyici bir unsur olarak nitelendirildi. Artan enflasyon ve dış denge riskleri nedeniyle para politikasında sıkı duruşun daha uzun süre korunabileceği ifade edildi. Özellikle rezervler üzerindeki baskının artması halinde Merkez Bankasının nisan toplantısında faiz artırımı ihtimalinin güçlenebileceği değerlendirmesi yapıldı.
Akaryakıt fiyatlarındaki oynaklığın tüketiciye yansımasını azaltmak adına uygulanabilecek eşel mobil sisteminin şokların etkisini hafifletebileceği beklentisi paylaşıldı. Mevcut vadeli fiyatlar ve enerji maliyetlerindeki artış dikkate alındığında, yıl sonu için hedeflenen yüzde 25 enflasyon öngörüsü üzerindeki yukarı yönlü baskıların arttığı bildirildi.
Bu tahmine ilave olarak 3-4 puanlık artış riski bulunduğu belirtildi. Mevcut tüm risklere ve dezenflasyondaki duraksamaya rağmen BBVA Research yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 25 seviyesinde sabit bıraktığını duyurdu. Jeopolitik risklerin derinleşmesi veya ek ekonomi politikası adımlarının atılması durumunda bu tahminin piyasa koşulları doğrultusunda revize edilebileceğinin altı çizildi.