Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) yayımladığı temmuz ayı Gıda Fiyat Endeksi, küresel gıda piyasalarında yukarı yönlü baskının devam ettiğini ortaya koydu. Endeks, bir önceki aya göre yüzde 0,6 artarak 131,1 puana yükseldi. Böylece küresel gıda fiyatları, Ocak 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Tahıl, şeker ve bitkisel yağ fiyatlarındaki yükseliş endeksi yukarı taşırken, et ve süt ürünlerindeki gerileme artışı sınırladı. Buna karşın endeks, Mart 2022'de kaydedilen tarihi zirvenin hâlâ yüzde 18,2 altında bulunuyor.
Tahıl fiyatlarında arz endişesi öne çıktı
Temmuz ayında en dikkat çekici yükseliş tahıl grubunda yaşandı. FAO Tahıl Fiyat Endeksi, aylık bazda yüzde 3,4, yıllık bazda ise yüzde 6,9 artarak 113,8 puana çıktı.
Küresel buğday fiyatları aylık bazda yüzde 5,8, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 9,9 yükseldi. Karadeniz bölgesindeki ihracat akışının aksaması ve ihracat altyapısında yaşanan hasarlar, küresel arz konusunda endişeleri artırarak fiyatların yukarı yönlü hareket etmesine neden oldu.
Mısır fiyatları da ABD'nin önemli üretim bölgelerinde etkili olan sıcak ve kurak hava ile yükselen enerji maliyetlerinin etkisiyle aylık bazda yüzde 3,6 artış gösterdi.
Bitkisel yağ ve şekerde güçlü yükseliş
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi temmuz ayında yüzde 3,7 yükselerek 195,7 puana ulaştı ve Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Palm ve soya yağı fiyatlarındaki artışın sürmesi, küresel bitkisel yağ piyasasında fiyatların yüksek kalmasına yol açtı.
Şeker Fiyat Endeksi ise aylık bazda yüzde 5,6 artışla 95 puana yükseldi. Buna rağmen şeker fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 daha düşük seviyede bulunuyor.
FAO, fiyat artışında Avrupa Birliği'nde uzun süredir etkili olan sıcak ve kurak hava koşullarının mahsul verimini olumsuz etkileyebileceğine yönelik kaygılar ile Asya'nın önemli üretici ülkelerinde El Nino kaynaklı üretim risklerinin belirleyici olduğunu değerlendirdi.
Et ve süt ürünlerinde gerileme sürdü
Tahıl ve bitkisel yağ grubundaki yükselişin aksine, et ve süt ürünleri fiyatlarında düşüş eğilimi devam etti.
Et Fiyat Endeksi temmuz ayında aylık bazda yüzde 2,8 gerileyerek 127,7 puana indi. Buna karşın yıllık bazda yüzde 0,8 artış kaydedildi. Böylece et fiyatları, 2026 yılında ilk kez aylık bazda düşüş göstermiş oldu.
Süt Fiyat Endeksi ise aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda ise yüzde 24,8 azalarak 116,2 puana geriledi. Nisan ayında başlayan aşağı yönlü eğilim temmuz ayında da devam etti.