Kaliforniya’daki milyarderlere bir defaya mahsus uygulanması planlanan vergi düzenlemesi, resmi olmayan ilk seçim sonuçlarına göre kabul edilmeyecek gibi görünüyor. Bazı milyarderlerin ve eyaletin Demokrat Valisi Gavin Newsom’ın söz konusu düzenlemeye karşı çıkması, eyaletin en zengin sakinlerine toplamda yaklaşık 10 milyar dolarlık vergi yükü getirecek olan teklifin geleceğini tehlikeye attı.
Öne çıkanlar
• Associated Press’in verilerine göre net serveti 1 milyar dolar veya üzerinde olan yaklaşık 250 Kaliforniya sakinine bir defaya mahsus yüzde 5 vergi uygulanmasını öngören 40 numaralı öneri oyların yüzde 60’ı sayılmışken başarısız görünüyordu. Oyların yüzde 56’sı öneriye karşı, yüzde 44’ü ise öneriden yana kullanılmıştı.
• Düzenleme kabul edilse bile, birbiriyle yarışan iki tekliften biri vergiyi geçersiz kılabilir. Bu teklifler arasında en fazla “evet” oyu alan uygulanacak. Diğer tekliflerden biri yüzde 50’den fazla oy alsa bile bu durum değişmeyecek.
• Rakip düzenleme olan 41 numaralı öneri, denetim zorunlulukları getirecek. Ancak aynı zamanda, yeni vergilerden elde edilen gelirlerin eyalet harcama limitlerinin dışında tutulmasına yönelik muafiyetleri de yasaklayacak.
• İkinci rakip düzenleme olan 42 numaralı öneri ise kişinin net serveti ne olursa olsun herkese servet vergisi uygulanmasını ve 40 numaralı öneri gibi geriye dönük vergileri kaldıracak. Bunun nedeni, teklifin 1 Ocak itibarıyla eyalette yaşayan tüm milyarderlere uygulanabilecek olması.
• 4 Kasım itibarıyla oylar arasında yalnızca 42 numaralı öneri çoğunluğun desteğini almıştı. Associated Press’in henüz kesinleşmemiş sonuçlarına göre bu öneriye yüzde 54 “evet”, yüzde 46 “hayır” oyu verilmişti. Şimdiye kadar sayılan oyların yüzde 52’si 41 numaralı öneriye karşı, yüzde 48’i ise öneriden yana kullanılmıştı.
• ABD Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu tarafından yayımlanan bir analize göre ekonomistler Jasper Boll, Emmanuel Saez ve Gabriel Zucman, 40 numaralı önerinin 104 milyar dolar gelir sağlayacağını tahmin ediyor.
• Forbes'un 27 Ekim’de milyarderlerin net servetlerine dayanarak yaptığı tahmine göre Kaliforniya'nın en zengin 10 milyarderi, 40 numaralı öneri kapsamında toplamda 31,5 milyar dolar vergi ödemek zorunda kalabilir.
• En yüksek vergiyi, tahminen 10,9 milyar dolarla Mark Zuckerberg ödeyecek. Onu, söz konusu vergiyi desteklediğini açıklayan Nvidia'nın kurucusu Jensen Huang takip ediyor. Huang'ın ödemesi gereken tahmini vergi tutarı ise 9,5 milyar dolar.
Arka plan
Milyarderler, söz konusu düzenlemelere karşı yürütülen kampanyalara önemli miktarda bağışta bulundu. Kar amacı gütmeyen ilerici yayın kuruluşu Capital & Main'e göre Google'ın kurucu ortağı Sergey Brin, 41 ve 42 numaralı önerileri destekleyen ve kampanyaya öncülük eden Building a Better California adlı siyasi eylem komitesine 100 milyon doların üzerinde bağış yaptı.
Rakip düzenlemelere bağış yapan diğer isimler arasında risk sermayedarı John Doerr, Google'ın eski CEO'su Eric Schmidt ve Stripe CEO'su Patrick Collison da bulunuyordu. Aralarında Vali Gavin Newsom'ın da bulunduğu 40 numaralı öneri karşıtları, düzenlemenin milyarderlerin eyaleti terk etmesine yol açabileceğini savundu. Peter Thiel ile Google'ın kurucu ortakları Larry Page ve Sergey Brin, yılın başlangıcından önce Kaliforniya'dan ayrılan isimler arasında yer alıyor. Diğer bazı milyarderler ise verginin mali yükünü hafifletmek için çeşitli adımlar attı. Zuckerberg, eyaleti terk edebileceği uyarısında bulundu. Bunun üzerine Meta'nın yönetim kurulu, oy hakkını kaybetmeden vergi ödemelerini karşılayabilmesi için şirket hisselerini satmasına izin verdi.