Goldman Sachs, Türkiye ekonomisine ilişkin son raporunda para piyasası fonlarındaki gelişmeler, bankacılık sisteminin likidite görünümü, TL mevduatları ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) rezervlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
TL mevduatlarında güçlü artış
Raporda, 15 Eylül itibarıyla TL mevduatlarının bir haftada 12 milyar dolar arttığı belirtildi. Böylece eylül ayının ilk yarısındaki toplam artış yaklaşık 20 milyar dolara ulaştı.
Goldman Sachs, mevduat faizlerinin gerilemesine rağmen yaşanan bu yükselişin, para piyasası fonlarından çıkan kaynakların TL mevduatlarına kaydığına işaret ettiğini bildirdi.
11 Eylül haftasında para piyasası fonlarından 1,8 milyar dolarlık çıkış gerçekleştiği, eylül ayının ilk iki haftasındaki toplam çıkışın ise yaklaşık 4 milyar dolara ulaştığı kaydedildi.
Aynı dönemde bankacılık sistemindeki döviz ve altın mevduatlarının değerleme etkilerinden arındırıldığında yaklaşık 1'er milyar dolar arttığı belirtildi. Yurt içi NDF pozisyonlarının ise hafta genelinde sınırlı gerilediği ve düşük seviyelerini koruduğu ifade edildi.
TCMB rezervlerinde 9 milyar dolarlık düşüş
Goldman Sachs hesaplamalarına göre TCMB’nin brüt rezervleri 17 Eylül itibarıyla bir haftada 9 milyar dolar azalarak 180 milyar dolara geriledi.
Altın fiyatlarındaki değişimden kaynaklanan değerleme etkileri hariç tutulduğunda rezervlerdeki düşüş 7 milyar dolar olarak hesaplandı.
Raporda, TCMB rezervlerinin İran savaşı öncesindeki seviyenin 36 milyar dolar altında bulunduğu belirtildi. Değerleme etkileri dışarıda bırakıldığında ise söz konusu farkın yaklaşık 14 milyar dolar olduğu ifade edildi. Bankanın döviz likiditesinin de savaş öncesi döneme göre 10 milyar dolar daha düşük olduğu kaydedildi.
Yabancı yatırımcıdan sınırlı giriş
Goldman Sachs, 11 Eylül haftasında bankaların bilanço dışı döviz pozisyonunun yaklaşık 57 milyar dolar seviyesinde kaldığını bildirdi. Bu tutarın savaş öncesindeki seviyenin yaklaşık 1 milyar dolar üzerinde olduğu belirtildi.
Aynı hafta yabancı yatırımcıların hisse senetleri ve yerel borçlanma araçlarına yaklaşık 200'er milyon dolarlık giriş yaptığı hesaplandı.
Buna karşın şubat ayından bu yana hisse senedi ve yerel borçlanma araçlarında toplam yaklaşık 3 milyar dolarlık çıkış yaşandığı, çıkışın ağırlıklı olarak yerel borçlanma araçlarından kaynaklandığı ifade edildi.
TL pozisyonlarına yönelik girişler de hesaba katıldığında, şubat ayından bu yana yabancı kaynaklı toplam girişin yaklaşık 5 milyar dolar olduğu tahmin edildi.
Mevduat faizi yüzde 43,9'a geriledi
Raporda, 11 Eylül haftasında TL mevduat faizinin 0,5 puan gerileyerek yıllık yüzde 43,9 seviyesine indiği belirtildi.
Tüketici kredilerinde faiz oranı 0,8 puan yükselerek yüzde 61,7'ye çıkarken, ticari kredi faizleri 0,4 puan düşüşle yüzde 53,6 oldu.
Yaklaşık yüzde 45 seviyesinde bulunan yıllıklandırılmış politika faizine kıyasla tüketici kredilerinde yaklaşık 17 puan, ticari kredilerde ise yaklaşık 9 puanlık fark bulunduğu belirtildi. Mevduat faizlerinin ise politika faizinin bir miktar altında kaldığı kaydedildi.
Bankacılık sisteminde likidite fazlası devam ediyor
Goldman Sachs, para piyasası fonlarındaki hareketliliğin TCMB’nin bankacılık sistemine sağladığı fonlama üzerinde de etkili olduğunu belirtti.
Buna göre TCMB’nin toplam fonlaması 17 Eylül itibarıyla bir haftada 38 milyar TL artarak eksi 948 milyar TL seviyesine geldi. Kuruluş, bu görünümün bankacılık sistemindeki yüksek likidite fazlasının devam ettiğine işaret ettiğini değerlendirdi.
15 Eylül itibarıyla TL kredi büyümesinin de önceki haftaya göre yaklaşık 1 puan gerileyerek aylık bazda, üç aylık hareketli ortalama ve yıllıklandırılmış ölçümlerde yüzde 36 seviyesine indiği belirtildi. Döviz kredilerindeki büyümenin ise yüzde 12 ile yatay seyrettiği aktarıldı.
TL ve döviz kredilerinin toplamından oluşan yıllık ağırlıklı kredi büyümesinin yüzde 27 seviyesinde bulunduğu ve bu oranın 2024 ortasında görülen dip seviyelere yakın olduğu ifade edildi.
Goldman Sachs ayrıca TCMB'nin repo fonlamasına yeniden başlamasının ardından alternatif miktar bazlı finansal koşullar endeksinin yaklaşık 0,5 puan gevşediğini belirtti.