Forbes’un satışlar, kâr, varlıklar ve piyasa değeri ölçütlerine göre dünyanın en büyük halka açık şirketlerini sıraladığı yıllık Global 2000 listesi, yaklaşık 25 yıldır küreselleşmenin istikrarlı ilerleyişini sundu. Yıl yıl, dünyanın en büyük şirketleri sermaye, üretim ve tüketiciler sınırlar arasında daha serbestçe hareket ettikçe daha fazla ürün satmayı, daha fazla para kazanmayı, daha fazla varlık biriktirmeyi ve daha fazla piyasa değeri yaratmayı büyük ölçüde başardı.
Türkiye'nin En İyi İşverenleri 2026
ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret savaşı, Orta Doğu’daki çatışmalar, artan enerji fiyatları ve süregelen enflasyon baskısı gibi karşı rüzgarlara rağmen küresel büyüme hikayesi geçerliliğini koruyor. Global 2000’in bu yılki 24. yıllık edisyonu toplam satışlar, kârlar, varlıklar ve piyasa değeri olmak üzere dört kategorinin tamamında rekorlara ulaştı ve küresel ekonominin merkezindeki çok uluslu şirketlerin dayanıklılığını ortaya koydu.
Toplam 56 trilyon dolarlık yıllık satış
Dünyanın gösterge niteliğindeki şirketleri toplamda 56 trilyon dolarlık yıllık satış (geçen yılki rekorun yüzde 6 üzerinde), 5,5 trilyon dolarlık kâr (+yüzde 13,9) ve 272 trilyon dolarlık varlık (+yüzde 12,9) kaydetti. En çarpıcı olan ise Global 2000’in toplam piyasa değerinin geçen yılki rekorun yüzde 31,8 üzerine çıkarak devasa bir artış göstermesi ve hissedar değerine 30 trilyon dolardan fazla eklenmesi oldu.
Liste hala bilanço büyüklüğü yüksek bankalar tarafından domine edilse de bu yılki hareketlilik büyük ölçüde yapay zeka ile bağlantılı piyasa değerinden kaynaklandı. Donanım ve bilgisayar ekipmanı sağlayıcıları, yarı iletken şirketleri ve yazılım firmaları (Microsoft ve Meta gibi dev ölçekli şirketleri de içeren) artık listenin yüzde 10’undan fazlasını, yani 209 şirketi oluşturuyor, bu sayı geçen yıl 186 idi. Bu şirketlerin toplam piyasa değeri 23,9 trilyon dolardan 41,4 trilyon dolara neredeyse iki katına çıktı ve listedeki net piyasa değeri artışının yüzde 57’sinden fazlasını oluşturdu. Basitçe söylemek gerekirse: Yapay zekaya yönelik yatırımcı coşkusu, küresel piyasalardaki kazanç ve değerleme artışının büyük kısmını sürüklüyor.
Türkiye’den 12 şirket
Listedeki coğrafi dağılıma bakıldığında ABD açık ara birinci sırada; 593 şirketin merkezi burada bulunuyor ancak bu sayı geçen yıl 612 idi. Çin’in 300 şirketi var ve Hong Kong’un 40 şirketiyle birlikte Büyük Çin bölgesi toplamı 340’a ulaşıyor. Japonya 179 şirketle üçüncü, Birleşik Krallık 67 şirketle dördüncü, Güney Kore 66 şirketle beşinci sırada yer alıyor; Kanada ve Hindistan ise 64’er şirketle onları takip ediyor. ABD ayrıca piyasa değeri açısından da hala baskın; yaklaşık 67,9 trilyon dolarlık değerle toplamın yarısından fazlasını oluşturuyor.
Listede merkezi Türkiye’de yer alan 12 şirket bulunuyor. Sıralamalarıyla birlikte listede yer alan Türk şirketler şöyle:
| Sıralama | Şirket | Merkezi | Sektör | Satış | Kâr | Varlıklar | Piyasa değeri |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 661 | İşbank | İstanbul, Türkiye | Banka | 29.52 milyar dolar | 1.84 milyar dolar | 130.01 milyar dolar | 7.61 milyar dolar |
| 677 | VakıfBank | İstanbul, Türkiye | Banka | 29.23 milyar dolar | 1.75 milyar dolar | 127.07 mlyar dolar | 6.71 milyar dolar |
| 731 | Türk Hava Yollar | İstanbul, Türkiye | Ulaşım | 25.06 milyar dolar | 3.14 milyar dolar | 48.52 milyar dolar | 9.04 milyar dolar |
| 784 | Akbank | İstanbul, Türkiye | Banka | 20.01 milyar dolar | 1.51 milyar dolar | 81.92 milyar dolar | 8.02 milyar dolar |
| 805 | Koç Holding | İstanbul, Türkiye | Petrol ve Doğal Gaz Faaliyetleri | 68.55 milyar dolar | 569.3 milyon dolar | 129.23 milyar dolar | 11.08 milyar dolar |
| 871 | Halkbank | İstanbul, Türkiye | Banka | 25.99 milyar dolar | 730.7 milyon dolar | 104.71 milyar dolar | 6.37 milyar dolar |
| 1020 | Sabancı Holding | İstanbul, Türkiye | Banka | 28.8 milyar dolar | 177.2 milyon dolar | 95.2 milyar dolar | 4.27 milyar dolar |
| 1377 | Aselsan Elektronik Sanayi ve Ticaret | Ankara, Türkiye | Havacılık ve Savunma | 4.51 milyar dolar | 787.9 milyon dolar | 10.9 milyar dolar | 41.55 milyar dolar |
| 1456 | Ford Otosan | İstanbul, Türkiye | Dayanıklı Tüketim Malları | 19.95 milyar dolar | 764.6 milyon dolar | 10.31 milyar dolar | 7.05 milyar dolar |
| 1706 | BIM Birlesik Magazalar | İstanbul, Türkiye | Gıda | 18.23 milyar dolar | 527.1 milyon dolar | 8.96 milyar dolar | 10.55 milyar dolar |
| 1831 | Ag Anadolu Grubu Holding Anonim Sirketi | Ümraniye, Türkiye | Gıda, İçecek ve Tütün | 17.55 milyar dolar | 88.4 milyon dolar | 16.59 milyar dolar | 1.91 milyar dolar |
| 1947 | Enka | İstanbul, Türkiye | İnşaat | 3.93 milyar dolar | 863.7 milyon dolar | 11.4 milyar dolar | 13.09 milyar dolar |
İş dünyasındaki birçok kişi, yapay zeka boğa piyasasının hala gücünü koruduğunu düşünüyor. Kâr amacı gütmeyen Future Investment Institute başkanı Richard Attias, “Yapay zeka sadece bir teknoloji değil, bir zihniyettir. Yapay zeka yeni bir dildir. Günlük hayatımızın ve iş dünyasının bir parçası olacak” dedi ve New York’taki Forbes Iconoclast Zirvesi öncesinde ekledi: “Yapay zeka her yerde etkili olacak.”
En büyük yapay zeka kazananları bu trendin ne kadar geniş tabanlı olduğunu gösteriyor. Yarı iletkenlerde Nvidia 20 sıra yükselerek 27. sıraya çıktı ve listedeki en değerli çip şirketi oldu. Güney Koreli SK Hynix ise yapay zeka sunucuları için kritik olan yüksek bant genişlikli bellek çipleri sayesinde 107 sıra yükselerek 48. sıraya yerleşti. Donanım tarafında da güçlü yükselişler görüldü; iPhone montajcısı ve yapay zeka sunucu üreticisi olarak bilinen Tayvanlı Hon Hai Precision (Foxconn) 55 sıra yükselerek 82. sıraya çıktı. Kaliforniya merkezli flash depolama şirketi SanDisk ise geçen yıl ilk 2000 dışında olmasına rağmen 614. sıradan listeye girdi. Yazılım ve bulut tarafında Alphabet 5 sıra yükselerek 4. sıraya çıktı. Yapay zeka bulut bilişim şirketi CoreWeave ise listeye geçen yıl katıldıktan sonra 706 sıra yükselerek 1.093. sıraya ulaştı.
Yapay zeka trendi, çip döngüsünün daha fiziksel tarafından faydalanan malzeme sektörünü de yukarı taşıdı. Global 2000’deki malzeme şirketleri piyasa değerini yüzde 67,5 artırırken kârlarını yüzde 38,6 yükseltti. Yatırımcılar bakır, kobalt, lityum, kimyasallar ve yarı iletkenler, ileri üretim, enerji sistemleri ve veri merkezleri için gerekli diğer girdileri sağlayan üreticileri ödüllendirdi. İngiliz-Avustralyalı madencilik devi Rio Tinto, Amazon Web Services ile yaptığı iki yıllık işbirliği sayesinde Nuton biyoliç teknolojisiyle üretilen bakırı AWS’nin ABD veri merkezlerinde kullanmak üzere 24 sıra yükselerek 111. sıraya çıktı. Kuzey Carolina merkezli çelik üreticisi Nucor ise veri merkezlerinin büyük sunucu rafları gibi kullanımı kolay çelik ürünlerine olan talep sayesinde 84 sıra yükselerek 416. sıraya yerleşti.
Veri merkezlerinden bahsetmişken, bu dev tesisleri inşa eden, soğutan ve kablolayan inşaat şirketleri de oldukça iyi performans gösteriyor. Geçen yıldan bu yana inşaat sektörünün toplam piyasa değeri yüzde 30,7 artarken kârlar yüzde 46,4 yükseldi. Veri merkezi patlamasında öne çıkan şirketlerden biri Houston merkezli Comfort Systems USA oldu. Şirket 698 sıra yükselerek 93. sıraya çıktı. Şirket, veri merkezleri ve çip üreticilerinden “eşi benzeri görülmemiş talep” gördüğünü ve 10 milyar dolarlık yıllık gelirinin yarısından fazlasının buradan geldiğini belirtiyor. Bir diğer örnek ise Vertiv Holdings; 353 sıra yükselerek 821. sıraya çıktı. Ohio merkezli şirket, yapay zeka veri merkezleri için elektrik ve soğutma sistemleri üretiyor ve 2025 sonunda sipariş backlog’unun 15 milyar doları aştığını söylüyor. Ayrıca NVIDIA ile önemli bir altyapı ortağı haline gelerek “AI fabrikaları” olarak adlandırılan yeni nesil veri merkezlerinin güç ve soğutma sistemlerinin tasarımına yardımcı oluyor.
Bankaların hakimiyeti
Yapay zeka patlamasına rağmen bankalar hala Global 2000’e varlık ve sayı açısından hakim durumda. JPMorganChase üst üste dördüncü kez 1. sırada yer alıyor. Amerika’nın en büyük bankası olarak 4,9 trilyon dolarlık varlık büyüklüğüyle sıralamanın dört bileşenini en iyi dengeleyen şirket olmaya devam ediyor. Bu yıl listede 314 banka yer alıyor. Bu diğer tüm sektörlerden daha fazla. Bu bankalar toplam 140,4 trilyon dolarlık varlığa sahip ve bu, listedeki tüm şirketlerin toplam varlıklarının yarısından fazlasına denk geliyor. Ayrıca 136 çeşitlendirilmiş finans şirketi ve 113 sigorta şirketi de listede yer alıyor. Bunun nedeni sıralama metodolojisinde yatıyor: bankalar ve sigorta şirketleri devasa bilançolara sahipken teknoloji şirketleri genellikle daha az varlık taşıyor ve bu nedenle bu ölçütte daha az puan alıyor. Yüksek faiz oranları da bankalar, sigortacılar ve diğer borç verenlerin karlılığını artırarak etkili oldu.
İlk 10 şirket
Listenin ilk 10’u değişen bir kurumsal düzenin fotoğrafı gibi. JPMorganChase 1. sırada yer alırken, Amazon 742,8 milyar dolarlık satış ve 2,8 trilyon dolarlık piyasa değeriyle 2. sıraya yükseldi. Alphabet 4. sıraya çıkarken Microsoft, yatırımcıların yazılım, bulut altyapısı ve yapay zeka platformlarına yönelmesiyle 7. sırayı paylaştı. Berkshire Hathaway, Saudi Aramco ve Bank of America kârları, varlıkları ve nakit yaratma kapasiteleri sayesinde üst sıralarda kalmaya devam etti. Çinli üç dev banka ICBC, China Construction Bank ve Agricultural Bank of China ilk 10’u tamamladı; bu durum, on yıl önce listeye damgasını vuran Çin bankacılığı hakimiyetinin bir mirası olarak görülüyor. Bank of America ise 2003’teki orijinal ilk 10’dan hala listede kalan tek şirket.
Global 2000’in diğer bölgelerinde havacılık ve savunma şirketleri önemli kazanımlar elde etti; Orta Doğu’daki çatışmalar ve artan savunma bütçeleri kârları yüzde 78,5 artırdı. Jet motorları ve uçak sistemleri üreten Safran 398 sıra yükselerek 211. sıraya çıktı; uçak ve savunma üreticisi Boeing 289 sıra yükselerek 160. sıraya çıktı; jet motoru ve tahrik sistemleri uzmanı Rolls-Royce ise 67 sıra yükselerek 263. sıraya yerleşti.
Global 2000 hem eski ekonominin hem de yeni ekonominin bir sembolü olmaya devam ediyor. Bankalar hala en fazla varlığı taşıyor, petrol şirketleri hala devasa nakit akışı üretiyor ve perakendeciler satışlarda hakimiyetini sürdürüyor. Son bir yıldaki en büyük değişim, dünyanın en büyük şirketlerinin ne sattığından çok yatırımcıların onlara ne değer biçtiği oldu. 2026’da yatırımcılar geleceğin yapay zekaya ait olduğuna karar verdi, özellikle de onu çalıştırmak için gereken çipleri, sunucuları, bellekleri ve altyapıyı üreten şirketlere. Bunun gerçekten isabetli bir öngörü olup olmadığını ise zaman gösterecek.