Ocak ayında değerli metaller başta olmak üzere birçok emtia grubunda tarihi seviyeler test edildi. Altın ons bazında yüzde 12,4 yükselerek Kasım 2009’dan bu yana en güçlü aylık performansını sergiledi. Aynı dönemde gümüş yüzde 17,2, platin yüzde 6,2 ve paladyum yüzde 7 artış kaydetti. Altın 5 bin 598,09 dolar, gümüş 121,7 dolar ve platin 2 bin 923,3 dolarla tarihi zirvelerini görürken, paladyum 2 bin 168,6 dolarla Ekim 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Jeopolitik riskler değerli metalleri destekledi
Küresel jeopolitik risklerin sürmesi, ABD yönetiminin Grönland konusundaki tutumu ve Avrupa ile yaşanan gerilim, Fed’in faiz politikasına ilişkin beklentiler ve doların zayıflayabileceğine yönelik öngörüler, altın fiyatlarını yukarı taşıyan ana unsurlar arasında yer aldı. ABD-İran hattındaki tansiyon da güvenli liman talebini artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın politikaları nedeniyle ticaret tarafındaki belirsizliklerin devam etmesi ve Fed’in bağımsızlığına yönelik tartışmalar, gümüş fiyatlarında sert yükselişleri beraberinde getirdi. Gümüşün hem finansal varlık hem de özellikle güneş paneli üretimi başta olmak üzere sanayi için kritik bir metal olması talebi güçlendirdi. Arzın talebi karşılamakta zorlanabileceğine yönelik beklentiler de fiyatları yukarı taşıdı.
Platin ve paladyumda arz ve otomotiv talebi etkili oldu
Platin tarafında en büyük üreticilerden Güney Afrika’da yaşanan enerji sorunları, sel baskınları ve madencilik faaliyetlerindeki aksaklıklar arzı baskıladı. Talep tarafında ise özellikle Uzak Doğu’da güçlü seyreden otomotiv sektörü hem platin hem de paladyuma olan talebi destekledi.
Baz metallerde bakır öne çıktı
Tezgah üstü piyasada ocakta bakır yüzde 5, alüminyum yüzde 5,7, nikel yüzde 5,2 ve çinko yüzde 8,7 değer kazanırken, kurşun yüzde 0,2 geriledi. Bakırın libresi arz endişeleriyle 6,6 dolara kadar yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü.
Küresel altyapı yatırımları baz metallere olan talebi artırırken, bakır bu süreçte öne çıkan metal oldu. ABD’ye yönelen yoğun metal akışı diğer bölgelerde arz sıkışması endişelerini artırdı. Faiz indirim beklentileri ve ekonomik toparlanma öngörüleri de bakır fiyatlarını destekledi.
Alüminyum ve nikelde talep ve arz dinamikleri fiyatları etkiledi
ABD’ye yönelik olası gümrük tarifeleri nedeniyle metal sevkiyatlarının artabileceği beklentisi, Asya ve Avrupa’da arz tarafına ilişkin endişeleri artırdı. Şili’de Mantoverde bakır madeninde başlayan grevler de arz risklerini büyüttü.
Güneş enerjisi yatırımlarında baz metal kullanımının artacağı beklentisi bakıra olan talebi destekledi. Çin’de büyüme beklentileri ve iç teşvik politikalarının süreceği öngörüsü alüminyum talebini artırdı. Otomotiv, beyaz eşya ve sanayi üretiminde yoğun kullanılan alüminyum, tarifeler ve Rusya’ya yönelik yaptırımların etkisiyle yükseliş eğilimine girdi.
Nikel piyasasında arz fazlası bulunsa da Endonezya’daki üretim riskleri ve Çin’in metal sektörüne yatırım akışı fiyatları destekledi.
Enerji grubunda güçlü artış görüldü
Enerji emtialarında da sert yükselişler yaşandı. Brent petrol yüzde 14,5 artarken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğalgazın MMBtu bazında fiyatı yüzde 18,1 yükselerek 7,8270 dolar seviyesine çıktı ve Eylül 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Jeopolitik gerilimler petrol fiyatlarını yukarı taşırken, Kuzey Yarımküre’de mevsim normallerinin altındaki sıcaklıklar doğalgaz talebini hızla artırdı.
Tarım emtialarında karışık görünüm oluştu
Tarım emtialarında ise farklı yönlerde fiyat hareketleri izlendi. Chicago Ticaret Borsası’nda buğday yüzde 6,1, soya fasulyesi yüzde 1,6 ve pirinç yüzde 11,1 artarken, mısır yüzde 2,7 geriledi.
Intercontinental Exchange’te pamuk yüzde 1,2, kahve yüzde 4,7 ve şeker yüzde 2,1 düşüş kaydetti. Kakao fiyatı ton başına 3 bin 931 dolara gerileyerek Kasım 2023’ten bu yana en düşük seviyesine indi ve aylık bazda yüzde 31,3 düştü.
Kuzey Amerika’daki soğuk hava dalgası buğday fiyatlarını desteklerken, küresel mısır üretim tahminlerindeki artış fiyatları aşağı çekti. ABD pirinç ihracatındaki artış ve talep beklentileri pirinci destekledi. Çin’in Brezilya’dan soya talebinin artacağı beklentisi de soya fiyatlarını yukarı taşıdı.
Pamukta üretim tahminlerinin düşmesi fiyatları baskılarken, şekerde yüksek üretim beklentisi ve zayıf talep görünümü düşüş getirdi. Brezilya’da beklenen yağışlar kahve fiyatlarını aşağı yönlü etkiledi.
Batı Afrika’da elverişli hava koşulları kakao üretimini destekledi. Fildişi Sahili ve Gana’da hasadın artması beklenirken, üretim artışına rağmen talebin zayıf kalacağı öngörüsü kakao fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.