ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Pekin’de iki saat süren bir görüşme gerçekleştirdi. Toplantı, Trump’ın Şi’ye övgüler yağdırıp onu “büyük bir lider” olarak nitelendirmesiyle başladı. Çin lideri ise iki taraf arasında daha fazla işbirliği çağrısında bulundu ve Tayvan meselesinin yanlış yönetilmemesi konusunda uyarıda bulundu.
Öne Çıkanlar
• Toplantı öncesinde Trump Çin ordusundan onur kıtası, 21 pare top atışı ve iki ülkenin bayraklarını ile çiçek buketlerini sallayan çocuklar tarafından karşılandıktan sonra Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda Şi tarafından ağırlandı.
• İki lider zirve için oturduktan sonra açılış konuşmasını yapan Şi, dünyanın “kargaşa ve dönüşüm” döneminden geçtiğini belirterek iki ülkenin “zorluklarla başa çıkmak ve dünyaya daha fazla istikrar getirmek” için birlikte çalışması gerektiğini söyledi.
• Trump ise açılış konuşmasında Şi’ye övgüler yağdırdı ve “Siz büyük bir lidersiniz. Bunu söylememden bazı insanlar hoşlanmıyor ama yine de söylüyorum, çünkü bu doğru” dedi. Ayrıca, “Ne zaman bir sorunumuz olsa” birbirlerini telefonla aradıklarını ve sorunları “hızlıca” çözdüklerini vurguladı.
• Trump ayrıca kendisine eşlik eden iş heyetiyle övünerek onların “en büyük” ve “en iyi” heyet olduğunu söyledi. Yanına katılmaları için en üst düzey 30 iş insanını davet ettiğini ve “her birinin” teklifi kabul ettiğini belirtti.
• ABD Başkanı ayrıca iş dünyası liderlerinin Şi’ye ve Çin’e “saygılarını sunmak” için burada bulunduğunu ekledi.
Şi'nin bahsettiği Thukydides tuzağı nedir?
Şi, açılış konuşmasında Çin ile ABD’nin “Thukydides Tuzağı”nı aşıp iki büyük güç arasındaki ilişkiler için yeni bir model oluşturup oluşturamayacağını sordu. “Thukydides Tuzağı” ifadesi, Harvard profesörü ve siyaset bilimci Graham Allison tarafından popüler hale getirildi. Kavram, ABD-Çin rekabeti ile tarihsel olarak Atina ve Sparta arasındaki çatışma arasında paralellik kuruyor.
Teoriye göre yükselen bir gücün (günümüzde Çin’in, geçmişte ise Atina’nın) hızlı yükselişi; yerleşik bir gücü (bugün ABD’yi, geçmişte ise Sparta’yı) kaçınılmaz bir çatışmaya sürükleyebilir. Allison, yaklaşık on beş yıl önce yazdığı bir yazıda iki ülkenin liderlerine, “olası çatışmalar ve gerilim noktaları hakkında çok daha açık şekilde konuşmaları” ve “karşı tarafın vazgeçilmez ihtiyaçlarını karşılayacak önemli uyarlamalar yapmaları” çağrısında bulunmuştu.
Şi’nin Tayvan uyarısı
Çin devlet medyasına göre Şi, zirve sırasında Trump’a, Çin’in kendi toprağının bir parçası olarak gördüğü Tayvan’ın Pekin ile Washington arasında bir gerilim noktası haline gelebileceğini söyledi. Xinhua’nın haberine göre Şi, “Eğer mesele doğru şekilde ele alınırsa, ikili ilişkiler genel anlamda istikrarlı kalacaktır” dedi. Ancak Çin lideri, konunun yanlış yönetilmesi durumunda bunun “çatışmalara hatta savaşlara” yol açabileceği ve ABD-Çin ilişkilerinin “tamamını ciddi tehlikeye atabileceği” uyarısında bulundu. Ayrıca Tayvan bağımsızlığı fikri ile bölgesel barışın “ateş ve su kadar bağdaşmaz” olduğunu söyledi.
ABD-Çin ticaret görüşmeleri
Trump ile yaptığı görüşmeler sırasında Şi, devlet medyasına göre Çin-ABD ekonomik ilişkilerinin “karşılıklı fayda sağlayan ve kazan-kazan niteliğinde” olduğunu söyledi. Şi’nin, “Dün ekonomik ve ticaret ekiplerimiz genel olarak dengeli ve olumlu sonuçlar elde etti. Bu, iki ülke halkı ve dünya için iyi bir haber,” dediği aktarıldı. Ancak gümrük tarifeleri gibi konular hakkında herhangi bir ayrıntı vermedi.
Trump görüşme hakkında ne dedi?
ABD Başkanı Trump, Şi ile görüşmesinin ardından Beyaz Saray basın ekibiyle kısa bir sohbet gerçekleştirdi. New York Times’a göre Trump, “Harika. Harika bir yer. İnanılmaz. Çin çok güzel” dedi ancak Tayvan hakkında sorulan soruları yanıtlamadı. Şi ve Trump, zirvenin ardından Pekin’deki tarihi bir yapı olan Cennet Tapınağı’nı ziyaret etti.