Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Eyüphan Koç, aynı üniversitede yönetim bilişim sistemleri okuyan Demircan Çelebi ve TED Ankara Koleji’nden lise arkadaşı Barış Balat ile birlikte 2022’de Erguvan’ı kurdu. Türkiye’nin ilk dijital karbon kredisi ticaret platformu olan girişim, karbon kredileri ve yenilenebilir enerji sertifikalarını alıcılarla satıcıları şeffaf ve dijital bir pazar yerinde buluşturuyor.
2023’te Emirates NBD ve girişim sermayesi fonu Deniz Ventures’tan 7,33 milyon dolar değerleme üzerinden yatırım alan Erguvan, bu kaynağı “Azalt” yazılımını geliştirmekte kullandı. Yazılım, şirketlerin karbon ayak izini hesaplayıp fiyatlandırmalarına olanak tanıyor.
Karbon ticareti kavramı ilk kez 2005’te yürürlüğe giren Kyoto Protokolü ile gündeme geldi, 2015’teki Paris İklim Anlaşması ile küresel ölçekte yaygınlaştı. Avrupa Birliği (AB), anlaşma kapsamında içeride ithal ürünlere yönelik karbon emisyonlarına dayalı bir vergi uygulamasını 1 Ocak 2023’ten itibaren resmi olarak Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) adıyla devreye aldı. Tam uygulama yani SKDM sertifikalarının satın alınması ve mali yükümlülüklerin devreye girmesi 1 Ocak 2026’da başlayacak. AB’nin büyük ticaret partnerlerinden biri olan Türkiye, bu geçiş döneminde ürünlerin karbon ayak izini hesaplayarak raporlama yapmakla yükümlü. Türkiye uyum çalışmaları kapsamında İklim Kanunu’nu TBMM’den çıkartırken, Ulusal Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kurulmasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor.
Türk firmaları 2026’dan itibaren SKDM kapsamında dolaylı olarak sınırda karbon emisyon vergisi maliyetleriyle karşılaşabilir. İşte bu durum karbon nötr veya sıfır karbon kavramını şirketlerin gündemine sokmuş durumda. Eyüphan Koç çıkış noktalarının bu öngörüye dayandığını belirterek, “Piyasa katılımcıları neredeyse karanlıkta el yordamıyla yürüyerek işlem yapıyorlardı. Biz Türkiye’den broker ve danışmanlar aracılığıyla fahiş fiyatlara ulaşan kredilerin ilk defa dijital bir platform aracılığıyla ve şeffaf fiyatlarla yurt dışına çıkmasını sağladık. Dolayısıyla değerimiz hızlı bir şekilde anlaşıldı. Dev şirketlerin ilgisini ve onayını hızla aldık” diyor.
34 ülkeden 500 kullanıcıya ulaşan Erguvan’ın müşterileri arasında Enerjisa, Zorlu Enerji, Akfen, Çimsa, Batıçim, Brisa, Shell, TAV, BP var. Şirket platforma plastik atığının geri dönüştürülmesiyle ilgili kredileri de ekledi. Koç, 2026’da yeni yatırım alabilirse merkezini İngiltere’ye taşımayı ve hem İngiltere hem Dubai pazarında büyümeyi istiyor. Global Market Insights verilerine göre, küresel gönüllü karbon kredisi pazarının değeri geçen yıl 1,7 milyar dolardı. Türkiye ise yıllık 40 milyon tona yakın bir gönüllü karbon kredisi arzı potansiyeli ile Brezilya ve Çin’den sonra gönüllü karbon kredileri konusunda dünyanın üçüncü büyük piyasası durumunda. “Her kredinin fiyatı aynı olmadığı için değer büyüklüğünü tahmin etmek zor” diyen Koç, yıllık yaklaşık 200 milyon dolarlık bir ihraç potansiyeli olduğunu tahmin ediyor.
Laboratuvardan start-up’a: Mucit patronlar / Haber Detay - Tıkla Oku