Yılın ilk sayısında değinemediğim piyasalara bu sayıda değinmek istiyorum. Ocak ayında bir röportajda global M2 verisinde görülen gerilemeye paralel daralan likiditenin finansal piyasalar üzerine etkisi sorulduğunda, çıktığı günden bu yana yaklaşık birkaç hafta yüzde 2 milyon (yanlış yazmadım) artış gösteren Fartcoin’e işaret ederek bir likidite sıkışıklığı söz konusu olmadığını iddia etmiştim.
Kripto varlıkların tarihi ancak 15 yıl geri gidebildiği için ABD tarihinde bir başkan ilk kez coin ihraç (mint) etti demek teknik olarak çok anlamlı değil. Ancak koltuğa oturmaya hazırlanan bir başkanın doğrudan kendisine fayda sağlayacak bir finansal varlık pazarladığını ilk kez görüyoruz. Bu çok net bir çıkar çatışması ve siyasette yeri olmaması gereken bir hareket. Öte yandan Trump coin’i piyasa gözü ile okumak daha kritik diye düşünüyorum. Ve kısa vadede bir ABD Başkanı’nın coin çıkartmış olmasını çılgın bir boğa olarak görüyorum. Bir San Fermin Festivali içinden geçiyoruz. Zeitgeist’i daha iyi temsil eden bir adım olamaz. Beyaz Saray’a girer girmez imzaladığı bir kararname ile merkez bankası dijital parasını yasaklayan Trump, stabil dolar piyasasına da yeniden can vermiş durumda. Overton penceresi hızla hareket ediyor. Bu kitle sadece yatırımcı kitlesi değil aynı zamanda bir seçmen kitlesi. David Sacks, Elon Musk, Vance, Theil vs de “tech bros” değil yeni elitler.
Bu yıl Davos’un gündemi pek belirleyememesi ve komplo teorisyenlerini bile heyecanlandıramaması dikkatinizi çekmiştir. Bu iki kesimi anlamadan hiçbir şeyi doğru anlamak bence mümkün değil. Finansal servet yaratılması ile değer üretimi arasındaki bağın bu kadar geniş şekilde koptuğunu ve aynı anda vurgulandığını hiç görmemiştik. Bu durum sadece kriptoları değil tüm piyasayı yukarıya götürecek bir ortam hazırlamış durumda. Ve sonra sadece kripto değil tüm varlıklarda fiyat değer ile eşleşecek. Yapay zeka alanında yaşanan gelişmeler nedeni ile pek çok analist yeni bir Roaring 20’s yani 1920’lerde görülen ralli döneminde olduğumuz görüşünde.
Gerçekten de yapay zeka çok ciddi bir verimlilik artışını tetikleyerek enflasyonsuz bir büyüme dönemine kapıyı açabilir. Bu açıdan 1920’lerle benzerlikler taşıyoruz. Ancak global ticaret, Çin ekonomisinin durumu, para birimleri arasındaki ilişki, enerji fiyatları, jeopolitik gelişmeler, demografi ve benzeri pek çok dinamik de 1920’lerden çok farklı noktalarda. Bu nedenle 10 yıla yayılmış bir yükselişten ziyade çok daha kısa bir döneme yayılmış ve çok daha büyük bir ralli ihtimalini daha yüksek görüyorum. Ancak ardından bir yandan Çin’in aşırı üretim kapasitesi, -ki bu kapasiteyi tartışırken şirketlerin kârlılığını veya hane halkının gelir seviyesinin seyrini pek tartışmıyoruz- diğer yandan da global borç oranlarına baktığımızda enflasyonist değil deflasyonist bir şokun söz konusu olabileceğini görüyoruz.
Bu noktada akla hemen faiz indirimlerine ara veren Fed gelebilir. Kuvvetli istihdam piyasası verilerinin ardından Fed’den beklenen dört indirim önce ikiye ardından da bire geriledi. Dahası yeni Başkan Trump’ın kayıt dışı göçmenleri sınır dışı etmesi durumunda bazı sektörlerde iş gücü açığı ücretler üzerinde baskı da kurabilir. Ancak konut piyasasında, özellikle de kiralarda normalleşmenin başlaması ve ikincil göstergelerde iş gücü piyasasında zayıflık işaretlerinin artması nedeniyle Fed’in beklenenden daha fazla faiz indirmek zorunda kalacağını düşünüyorum. S&P ve altın gibi normal zamanlarda Fed kararlarına hassas varlıkların beklentilerdeki şahinleşmeye rağmen zirvelerine yakın olması da yatırımcıların ne kadar boğa hissiyatı taşıdığını gösteren bir detay. Klasik analizlere dikkat edin zira çok farklı bir dönemin içinden geçerken aynı zamanda bir dönemin de sonuna yaklaşıyoruz.