Otomotiv sektörü, 2025 yılına rekor beklentisiyle başlamamıştı. ODMD (Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği) verilerine göre 2024 yılında ulaşılan 1 milyon 238 bin 509 adetlik otomobil ve hafif ticari araç satışıyla 2023 yılı rekorunu da kırmıştı. 1 milyon adet sınırında bir satış beklentisinin dillendirildiği 2025’in başında engelli bireylere yönelik Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnasının yerli üretim araçlarla sınırlandırılması yılın ilk üç ayında yüksek satış bekleyen ithal otomobilcilerin işlerini zorlaştırdı. Ocak ayında satışlar beklendiği gibi yüzde 13,9 oranında geriledi ve 68 bin 654 adet olarak gerçekleşti.
Otomobil pazarında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12,6 kayıp yaşanırken hafif ticari araçta kayıp yüzde 18,8 oldu. Pazardaki gerileme şubatta daha da hızlandı. Toplam pazar yüzde 14,4, otomobil pazarı yüzde 6,7 gerilerken hafif ticari araçtaki kayıp rekor seviyede gerçekleşti: Yüzde 38. Bu olumsuz sonuçlara rağmen son 10 yıllık şubat ortalama satışlarının yüzde 59,3 artması Türkiye otomobil ve hafif ticari araç pazarının hızlı gelişimini göstermesi açısından önemliydi. İlk iki aylık toplam pazar 2024’e göre yüzde 14,2 gerilemiş oldu.
İlk iki aylık sonuçlar otomotiv sektörünün öngörüsünü doğrular nitelikte ilerlerken martta toplam pazar yüzde 6,4, otomobil pazarı yüzde 5,5 ve hafif ticari araç pazarı yüzde 10,2 artış gösterdi. Buna rağmen ilk çeyrek satışları bir önceki yılın yüzde 6,5 gerisinde kaldı.
İkinci çeyreğin ilk ayında satışlarda tam anlamıyla patlama yaşandı. Gelmiş geçmiş en yüksek nisan ayı satışına ulaşıldı. Nisanda toplam pazar yüzde 38,8 gibi son derece yüksek bir oranda arttı ve 105 bin 352 adede ulaştı. Otomobil satışları yüzde 39, hafif ticari araç satışları ise yüzde 37,8 artarak şubattaki açığı kapattı. Böylece 2025 yılında toplam pazar ilk defa artıya geçti ve yüzde 2,7 artış yaşandı.
Toparlanma mayısta da devam etti ve toplam pazar yüzde 7,4, otomobil pazarı yüzde 6,1, hafif ticari araç pazarı yüzde 12,8 arttı. İlk beş ayda 489 bin 366 adede ulaşan toplam pazar 2024’e göre yüzde 3,7 artmış oldu.
Toplam pazarda yerli üretimin payının yüzde 27,5 oranına gerilemesinde hafif ticari araç payının yüzde 19,7’ye düşmesi önemli rol oynuyor. Özellikle Fiat Doblo üretiminin İspanya’ya gitmesi bu gerilemenin temel sebebi.
Neredeyse üçte biri tatille geçen haziranda satışlar artmaya devam etti. Toplam pazar yüzde 11,6, otomobil pazarı yüzde 6,6 artarken hafif ticari araç pazarı bir kez daha şaşırttı ve yüzde 35,7 artış gösterdi. Böylece ilk altı ayda toplamda 607 bin 977 adetlik satışa ulaşıldı ve yüzde 5,2 oranında büyüme sağlandı. Satışların benzer tempoda gitmesi durumunda 2025’in de yeni bir rekora gebe olduğu düşünülürken yeni ÖTV uygulaması ile pazarın nasıl ilerleyeceği konusunda şüpheler oluştu.
İlk altı aylık satışlar incelendiğinde pazarı yüzde 81,1’ini yüzde 80 ÖTV bandındaki A, B ve C segmenti otomobiller oluşturdu. Gövde tiplerinde yüzde 62,8 payla SUV otomobiller açık ara lider olurken sedan gövde tipi yüzde 21,8, hatchback otomobillerse yüzde 14,5 pay aldı.
Türkiye otomobil pazarında motor tipine göre paylar çok hızlı bir şekilde değişiyor. Bunda en önemli pay elektrikli ve hibrit otomobil sayısının ve dolayısıyla satışlarının artması. İlk altı ayda benzinli otomobillerin payı yüzde 47’ye gerilerken hibrit otomobil satışları (mild, tam ve PHEV) yüzde 27’ye yükseldi. Dizel otomobillerin payı yüzde 7,8’e kadar gerilerken otogazlı modelleri payı binde 7 olarak kaldı.
Asıl hızlı büyüme elektrikli otomobil cephesinde yaşandı. Haziranda yüzde 24,7 oranında pay almayı başaran elektrikli otomobillerin ilk altı ayda pazardan aldığı pay yüzde 17,4’e çıktı. Haziran ayında Türkiye’nin en çok satan otomobil modelinin Tesla Model Y olması pazar dinamiklerini göstermesi açısından iyi bir örnek oldu.
İlk altı ay sonunda Türkiye’nin en çok satan otomobil modeli Renault Clio oldu. Uzun yıllar liderlik tahtında oturan ama son dönemde ciddi kayıp yaşayan Fiat Egea Sedan ikinci sırada yer alırken Renault Megane üçüncü oldu. Sonraki iki sıra hızlı büyüyen iki markanın oldu. Dördüncü en çok satan model BYD Seal U olurken beşinci sırayı Togg T10X aldı.
Toplam satışlara yani otomobil ve hafif ticari araç satış toplamına bakıldığında ilk altı ayda liderlik koltuğunda Renault’nun oturduğu görülüyor. Fransız markayı sırasıyla Fiat, VW, Ford ve Toyota izliyor. Elektrikli otomobil satışlarında marka sıralamasıysa Togg, Tesla, BYD, Kia, MINI şeklinde oluştu.
Türk otomotiv sanayi açısında satışlar iyi haber gibi görünse de yerli üretimin payı giderek düşüyor. İlk altı ayda yerli otomobiller pazardan yüzde 29,4, hafif ticari araçlar yüzde 19,7 pay aldı. Bu da toplamda yüzde 27,5 pay anlamına geliyor. Yani Türk otomotiv üretimi için tehlike çanları çalıyor. OSD (Otomotiv Sanayicileri Derneği) Başkanı Cengiz Eroldu da yaptığı açıklamada bu tehlikeye dikkat çekti ve kapasite kullanımın arttırılması için ihracatın yanı sıra iç pazar satışlarının da artması gerektiğini söyledi.