Oskar Munck af Rosenschöld şov dünyasına dahil olmayı hiç planlamamıştı. Ancak İsveç’in Stockholm kentinde bir kahve molası sırasında, film yapımcısı bir arkadaşı ona bir girişim fikri sundu: Filmleri finansörlerle buluşturacak, Avrupalı film yapımcılarının bitmek bilmeyen para toplama işinde onlara yardımcı olacak bir pazar yeri.
Bu tür fikirler genellikle konuşma aşamasından öteye geçemez. Ancak sadece birkaç ay sonra “FrameSage” faaliyete geçmiş ve ilk 50 bin dolarlık gelirini elde etmişti, Rosenschöld’ün şirketin kurulumunu sadece 10 günde tamamlamak için kullandığı yeni bir yapay zeka (YZ) kodlama aracı olan Lovable sayesinde. Gündüzleri bir ilaç şirketinde proje yöneticisi olarak çalışan ve okul dışında hiç kod yazmamış olan Rosenschöld, “Yazılım geliştirmenin sihirli anahtarına sahipmişsiniz gibi hissediyorsunuz” diyor: “Bu, geliştiricilere vereceğimiz on binlerce dolardan ve yaklaşık dört aylık çalışmadan tasarruf etmemizi sağladı.” Rosenschöld, İsveç’in yeni YZ unicorn’u Lovable’a gönlünü kaptıran tek genç kurucu değil.
Sadece haziran ayında yaklaşık 750 bin proje (uygulamalar, web siteleri, hatta işletmelerin tamamı) Lovable’da bir kaç betimleyici cümle ve bir kaç tıklamayla oluşturuldu, host edildi ve faaliyete geçirildi. Lovable, milyonlarca kişisel siteden sorumlu olan eski zamanların hantal web sitesi oluşturucularına benzemiyor; havalı görünebilecek ama işlevsel olmayan taslaklar ve şablonlar da içermiyor. Üretken YZ sayesinde dakikalar içinde oluşturulan Lovable projeleri, e-posta bültenlerinden Stripe üzerinden yapılan ödemelere kadar çeşitli özelliklere sahip, gerçekten çalışan ürünler.
İsveç’in Malmö kentinde yaşayan ve restoran yönetimi girişimi Quicktables’ı Lovable üzerinden sadece iki ayda kuran Jaleel Miles, “Lovable’ı bana gösterdikleri anda önümüzdeki yıllarda ne yapacağımı biliyordum” diyor. Miles, mayıs ayından bu yana sitesinden 120 bin doların üzerinde satış gerçekleştirdi.
Lovable, geçen kasım ayındaki lansmanından bu yana sadece sekiz ayda 100 milyon dolarlık abonelik gelirine (yıllık bazda) ulaşarak tarihin en hızlı büyüyen yeni kurulmuş yazılım girişimi haline geldi, İsrailli bulut güvenliği girişimi Wiz ve San Francisco merkezli İK platformu Deel’ın aynı seviyeye ulaşması, sırasıyla, 18 ay ve yaklaşık iki yıl sürmüştü. Eylül 2023’te Lovable’ı kuran 35 yaşındaki kurucu ortak ve CEO Anton Osika, “İnsanlar doğaları itibarıyla kurmayı, inşa etmeyi sever, ancak kod yazabilmek veya sermayeye erişim sağlamak, yazılım inşa edebilmenin belirleyici kısmıydı” diyor: “Şimdi yeni bir döneme giriyoruz.”
Lovable’la yazılım geliştirenler sadece azimli genç kurucular değil. Rio de Janeiro merkezli QConcursos, Brezilyalı öğrencilerin üniversite ve kamu hizmeti sınavlarına hazırlanmasına yardımcı olan yaklaşık 200 çalışana sahip. CEO Caio Moretti, Lovable’ı kullanarak uygulamasının yeni bir premium sürümünü sadece iki haftada geliştirdiğini söylüyor. İlk 48 saatte 3 milyon doların üzerinde gelir elde eden Moretti, “Eski platformumuzda kod yazıyor olsaydık, yeni bir ürün geliştirmemiz bir yıl sürerdi” diyor.
Accel’in ortaklarından Ben Fletcher’ı baştan çıkaran şey ise bir pickleball turnuvası takip uygulaması oldu. Londra merkezli yatırımcı, Lovable’da bir hafta sonu içinde yazılımı hazırladı; ardından da Accel’in girişim satış verilerini incelemesine yardımcı olan bir araç geliştirdi. Fletcher şu anda İsveçli girişimin 200 milyon dolarlık yatırım turuna liderlik yapıyor. Bu yatırım turunda 45 kişilik şirkete biçilen değer 1,8 milyar dolar (yani kurucu ortakların tahmini yüzde 50 hissesinin toplam değeri 900 milyon dolar). Lovable’ın en umut verici projelerine kendi küçük çeklerini yazmaya başlayan Osika, “Lovable’ı ürününüzü sizin için geliştiren inatçı bir CTO olarak görüyoruz” diyor.
Daha önce topladığı 23 milyon dolara ek olarak bu 200 milyon dolar, Lovable’ın iyi finanse edilen Körfez Bölgesi rakipleriyle son olarak 1,2 milyar dolarlık değerlemeyle 97 milyon dolar toplayan Replit ve ocak ayında 105 milyon dolar toplayıp bu yılın Bir Sonraki Milyar Dolarlık Yeni Girişimler listesine girmeyi başaran StackBlitz gibi başa çıkmasını kolaylaştıracak. Ancak Lovable’ın endişelenmesi gereken şey sadece diğer yeni girişimler değil. YZ devleri OpenAI ve basit İngilizce komutlardan uygulama ve Web siteleri oluşturabilen Firebase Studio’nun sahibi Google da “vibe coding” pazarıyla ilgileniyor.
Lovable ve rakiplerine güç veren teknoloji, Silikon Vadisi’ndeki profesyonel kadroları da kasıp kavuruyor. Yeni kurulmuş girişimler Cursor, Cline ve Cognition’ın profesyonel programcılar için geliştirdiği kod yazma araçları, teknolojinin inşa edilme biçimini dönüştürüyor. Microsoft yöneticisi Satya Nadella, şirket kodunun yüzde 30’unun artık YZ tarafından yazıldığını ileri sürüyor. Benzer iddialarda bulunan Google yöneticisi Sundar Pichai, gelen haberlere bakılırsa Google’ın YZ kod araçlarını güçlendirmek amacıyla Windsurf’ün kurucularını Google bünyesine katmak için 2,4 milyar dolar harcadı. Her iki şirkette de son dönemde yaşanan işten çıkarmalarda bir zamanların gözde yazılım mühendislerinin görevine son verildiği bildiriliyor. Ancak Lovable, profesyonellerin ihtiyaçlarını karşılama iddiasında değil. Şirketin hayranları arasında tamirciler, tasarımcılar ve girişimciler bulunuyor. Fletcher, “Geliştiriciler gerçekten önemli, ancak pazarın yalnızca yüzde 1’ini oluşturuyorlar” diyor.
Tumblr sayfasındaki ufak tefek değişiklikler dışında hiçbir şey kodlamamış Theresa Anoje gibi girişimciler için Lovable oyunu tümüyle değiştiren bir platform oldu. Anoje, kariyer bülteni Remotely Good’u yıllardır tam teşekküllü bir iş arama sitesine dönüştürmek istiyordu, ancak San Francisco merkezli bültenin kurucusu, kaynak yaratma ve büyüme konusunda aşamadığı engellerle karşılaşmıştı. Ardından sadece bir hafta sonu içinde Lovable ile yeni bir Web sitesi kurdu. Anoje, “Muazzam bir rahatlamaydı” diyor, “Adeta bir aydınlanmaydı”.
Lovable herkesin birkaç basit projeyi ücretsiz olarak oluşturmasına olanak tanırken daha karmaşık özellikler ve YZ kod istekleri aylık 25 dolardan başlayan ücretlerle aktive edilebiliyor. Klasik cep telefonu oyunu Snake gibi bir şey geliştirmek Lovable kredileriyle bir dolara eşdeğerken, daha ayrıntılı bir uygulama 50 dolara kadar çıkabiliyor. Bu, sıradan bir programcının saatlik ücretinden bile daha az.
Osika, 12 yaşından beri Lovable’ın dakikalar içinde inşa edebildiği türden basit oyunları programlasa da işe kodlayıcı olarak başlamadı. İsveç’in seçkin KTH Kraliyet Teknoloji Enstitüsü’nde fizik okudu ve ardından İsviçre’deki dünyanın en büyük parçacık fiziği laboratuvarı CERN’e katıldı. Sadece bir kaç ay dayanabildi; Osika karanlık madde avı gibi “imkansız projeler” üzerinde çalışmanın insan potansiyelinin israfı olduğunu düşünmeye başladı: “Farkına vardım ki sektörün içinde olarak, şirketler kurarak çok daha büyük etki yaratabiliyorsunuz.”
Osika, Stockholm merkezli özel ticaret şirketi Ampfield’da bir süre çalıştıktan sonra 2017’de bir eğitim yapay zekası girişimine katıldı ve ardından Depict AI şirketinde kurucu ortak ve CTO olarak işe başladı; diğer kurucu ortak Oliver Edholm’un perakendecilere Amazon tarzı bir ürün önerme algoritması satmasına yardımcı oldu. Depict, yeni girişim merkezi Y Combinator’a katıldı; bir yıl içinde 1 milyon dolarlık bir ciroya ulaştı ve 2022’de Tiger Global gibi büyük yatırımcılardan 17 milyon dolar topladı. Ancak Depict’in büyümesi salgın sırasındaki e-ticaret çılgınlığıyla birlikte söndü ve ChatGPT’nin piyasaya sürülmesiyle YZ ivme kazanmaya başladı. Osika, “Ya bunu Depict’te yapmalıyız ya da üzerimize doğru gelen bu büyük dalgadan yararlanmanın bir yolunu bulmalıyız diye düşünüyordum” diyor.
Bu potansiyelden o kadar emindi ki boş zamanlarında GPT Engineer adında bir YZ aracı geliştirdi ve Haziran 2023’te geliştirici platformu Github’da yayınladı. Uygulama neredeyse bir gecede trend sayfasının en tepesine tırmandığında Osika doğru yolda olduğunu anladı. Bunun üzerine istifa etti ve eski Depict çalışanı Fabian Hedin’i kurucu ortağı ve CTO’su olarak işe aldı. İkili, kod ağırlıklı GPT Engineer’ı herkesin kullanabileceği görsel bir araca dönüştürmeye karar verdi. Hedin, “Bunun son derece güçlü bir şey olduğunun farkındaydık” diyor. Şirket, Ekim 2023’te girişim fonu Hummingbird’ün liderliğinde 8 milyon dolarlık bir tohum yatırımı aldı.
Lovable, ilk sürümü başarısız olunca, basit oyunlar veya statik Web sitelerinden daha fazlasını işleyecek şekilde yeniden yapılandırıldı. Kasım 2024’te yeniden piyasaya sürüldükten sadece bir ay sonra 5 milyon dolardan fazla gelir elde etti.
Lovable şu anda günlük yaklaşık 1 milyon dolarlık abonelik alıyor, ancak rekabet çok yoğun. Portföy sitelerine ve basit prototiplere odaklanması, onu Figma gibi önceki nesil unicornlarla, Wix ve Squarespace gibi Web sitesi oluşturucularıyla karşı karşıya getiriyor. Tüm bu şirketler aynı zamanda kendi YZ araçlarını geliştiriyor. Figma bu yılın başlarında piyasaya bir kod üreteci sürdü; Nasdaq’ta işlem gören Wix ise haziran ayında altı ay önce kurulmuş bir YZ kodlama girişimini satın almak için 80 milyon dolar harcadı.
Lovable’ın bazı sınırlamaları var. Web tasarımında çok iyi, ancak daha karmaşık uygulamaların inşası hala insan dokunuşu gerekiyor. Lovable tarafından geliştirilen bir prototip, Hollandalı YZ mühendisi Lennert Jansen’in Gmail gibi uygulamaları YZ aracıları adı verilen otonom kod parçalarıyla birbirine bağlayan girişimi Airweave’in Y Combinator’da bir pozisyon elde etmesine yetti. Ancak Lovable teknik arka planda zorlandığı için Jansen kurucu ortağıyla birlikte bunu elle kodladı ve o zamandan beri kullanılan kodu yeniden yazdı. Yine de ilk çalışmaların hızlandırılması ciddi zaman tasarrufu sağladı. Jansen, “Lovable olmasaydı bu somut başlangıç noktasını elde edemezdik” diyor, “Pazarın hareket hızı düşünüldüğünde bu büyük bir kazanımdı.” Airweave şimdi ayda 17 bin dolar kazanıyor ve kısa süre önce 6 milyon dolarlık bir finansman elde etti.
Lovable’ın bir diğer zafiyet noktası da şu: Şirket, birçok yeni kurulmuş vibe coding girişimi gibi, aynı temel YZ modellerine, özellikle de Anthropic’in Claude modeline bel bağlamış durumda. Lovable, kodlamasını desteklemek için bu modellere ayda milyonlarca dolar harcıyor. Diğer bazı girişimler daha da fazla harcama yapıyor; bu yüzden Anthropic’in bu yıl 4 milyar dolar gelir elde etme yolunda. Son değeri 60 milyar dolar olan Anthropic, şu anda kendi kodlama aracını doğrudan satıyor.
Osika, “Lovable da fikirlerin dakikalar içinde hayata geçmesini sağlayan bir araç” diyor.
Yan iş zenginleri
Loveable’dan Anton Osika gibi çok sayıda girişimci yan işlerini büyük bir başarıya dönüştürerek ciddi servetler elde etti. İşte bunların en büyüklerinden bir kaçı:
Craigslist
Charles Schwab’daki yazılım mühendisliği işinden çıkarılan Craig Newmark, boş zamanlarını arkadaşları ve ailesi için San Francisco’daki etkinliklere dikkat çeken bir e-posta bülteni oluşturmak için kullandı. Bülten zamanla Craigslist’e dönüştü. Bu basit site, çevrimiçi küçük ilanlardaki hakimiyetini uzun süredir devam ettiriyor.
Spanx
Kapı kapı dolaşan bir faks makinesi satıcısı olan Sara Blakely, geleneksel külotlu çorapları giymekten nefret ediyordu. Bu yüzden 5 bin dolarlık tüm birikimini kullanarak, gecelerini ve hafta sonlarını daha iyi şekillendirici iç çamaşırlar tasarlamaya, hatta kendi patentini yazmaya harcadı. 2021’de çoğunluk hissesini 1,2 milyar dolar değerlemeyle Blackstone’a sattı.
Apple
HP, bugün gayet iyi bilindiği üzere, çalışanı Steve Wozniak’ın kişisel bilgisayar tasarımını pas geçti; ancak Wozniak’ın arkadaşı Steve Jobs potansiyeli fark ederek ilk devre kartlarını finanse etmek için VW minibüsünü sattı (Woz da gösterişli bilimsel hesap makinasını sattı). Şu anda Apple, 3,2 trilyon dolarlık piyasa değeriyle, 23 milyar dolar değerindeki HP’nin yaklaşık 138 katı büyüklüğe ulaşmış durumda.
Nasıl oynamalı
Geliştirme maliyetleri ve pazara sunma süresi baskıları arttıkça işlevsel yazılım araçları ve uygulamaları oluşturmak için YZ ve doğal dil kullanımı uygun maliyetli bir çözüm olarak ortaya çıkıyor. Bu trendi yakalamanın en iyi yolu Alphabet. Google Cloud bünyesindeki Vertex AI ve Gemini platformları, kullanıcıların geleneksel kod yazmadan ölçeklenebilir yazılımları eğitmesine ve dağıtmasına olanak tanıyor. Alphabet’in 2024 geliri 350 milyar dolara ulaştı. Google Cloud’un yıllık büyümesi de yüzde 31’i buldu. Alphabet’in YZ altyapısındaki güçlü konumu göz önüne alındığında şirket kayda değer bir büyümeye hazır. Hisseler 18 ay içinde 225 dolara yükselebilir ve bu da mevcut seviyelerden yaklaşık yüzde 23,6’lık bir artış anlamına geliyor.
Jon D. Markman, Markman Capital Insight’ın başkanı ve Digital Creators & Consumers haber bülteninin editörü.