İkinci Dünya Savaşı sonrası Japonya’da bulunan Amerikan İşgal Kuvvetleri’ne bağlı askerlerin çoğunlukla kullanılmış kot pantolonları sokak pazarlarında satılmaya başlaması ile Japon gençliği rock n roll ve caz gibi Amerikan pop kültürü ile ruhunu beslemekle kalmadı; bedenlerini de kot pantolon ile ödüllendirmiş oldu.
Atom bombası ile tanışmalarından çok değil sadece 10 yıl sonra, 1955 yılında James Dean’in başrolünde oynadığı “Rebel without a Cause” filminden sonra Japon gençler arasında kot pantolon giymek muhafazakar Japon müesses nizamına başkaldırmanın bir sembolü haline geldi. Asilik, bireysellik ve isyankarlığın Japon bedeninde ete kemiğe bürünmüş haliydi bir anlamda kot giymek.
Derken kimi Japon girişimciler Amerika’dan kot pantolon ithal etmeye başladı. Ancak bu pantolonların bir “kusurcuğu” vardı. Daha önce alışmış oldukları defalarca yıkanmış ve giyilmiş ikinci el kot pantolonlara göre çok daha sertti bu yepyeni kotlar. Zanaata tarihleri boyunca önem veren ve geleneksel kumaş dokumacılığında çok derin bir tarihi ve kültürü olan Japonlar daha yumuşak denim yapmaya kafayı takınca olanlar oldu.
Geliştirdikleri denim, kumaş dünyasında tıpkı atom bombası gibi bir etki yarattı: Kendisi küçük ama etkisi büyüktü. Dokuma tezgah üretme tarihi arabalarından bile eski olan Toyota firması geliştirdiği yeni nesil Toyoda marka dokuma tezgahları ile yumuşak denim üretmenin önünü açtı.
Ancak hikayenin bir de “Selvedge” denim kısmı var. 1900’lu yılların başında ilk kez ABD’de ortaya çıkan Selvedge denim, 1950’li yıllara kadar eski usul tezgahlarda dokunuyordu. Denim talebi arttıkça bu eski ve yaşlı makine artan talebi karşılayamaz hale geldi. Bunun sonucunda ABD’li üreticiler maliyeti azaltmak ve üretimi hızlandırmak için dokuma makinalarını modernize etmeye başladılar. Ancak devasa talebi karşılama derdine düşen Amerikalılar’ın kitlesel üretime programlanmış bu yeni makineler aracılığı ile ürettikleri denim eski tip selvedge kalitesinden çok uzaktı. Üretim, kalitenin düşmesi pahasına artmıştı. Günümüzde Selvedge kumaş, dokuma tekniğinin mirasıdır ve onu üretmeyi seçen fabrikaların kaliteye ve köklere olan bağlılığını gösterir.
ABD dokuma makinalarında modernleşmeye gittikten sonra Japonlar Selvedge kumaş üretimi için Amerika’daki mekik dokuma tezgahlarını ithal ederek Selvedge üretimine başlamıştır. Yıllarca daha da yüksek kalitede Selvedge üretebilmek için denemeler yapılmış ve günümüzde en kalitelileri onların elinden çıkıyor. Kurabo ve Kaihara bahsettiğimiz Japon kumaş üreticilerinden sadece birkaçı. Toyoda (Toyota değil) marka dokuma makinelerinin ürün geliştirme aşamalarındaki rolü de yadsınamazdı. Tüm bu süreçler sonucunda ortaya çıkan pamuk gibi yumuşak denimi Japonlar çok sevmişti. Bedeni okşayan denimlerden yapılan kot pantolonlar yok satıyordu.
1969’ta Japonya genelindeki 7 milyonluk kot satışı, 1971’de 15 milyona nihayetinde de 1973 yılında 45 milyona ulaştı. 19’uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren Amerikalı madenciler, kovboylar ve çiftçiler ile özdeşleşen; 1950’li yıllarda James Dean ve Marlon Brando’lu Hollywood filmleri ile dünya gençliği arasında ikon bir ürün haline gelen kot pantolonların kumaşını Japonlar başka bir seviyeye taşımıştı. Boynuz kulağı geçmişti. Uzakdoğuluların kullandıkları birçok Batılı ürünü Batılılar’dan daha iyi yapma kültürünün hikayesi Japon denimi ile başladı bir anlamda. İkinci Dünya Savaşı’nda onuru kırılan Japonlar ulusal gururlarını geliştirdikleri kotla geri kazandılar. Japon gençlerinin isyankâr tavrı mükemmeliyetçi Japon zihniyeti ve geleneksel Japon dokuma zanaatı ile birleşince “denim kumaş savaşı”nı kazanan Japonlar Amerikalılar’dan İkinci Dünya Savaşı’nın rövanşını almış oldu. Bunu geliştirdikleri motosikletler, arabalar ve son olarak da Batı’nın simge içkisi viski takip etti.
21’inci yüzyıla geldiğimizde Batı’da Louis Vuitton, Gucci ve Jacob Cohen başta olmak üzere bugün birçok ikonik marka denimlerini Japonlar’dan almak için sırada bekliyor. Beş kez satranç şampiyonu olan Magnus Carlsen’in kot pantolonla alınmadığı satranç turnuvasını boykot etmesinden sonra FIDE’nin turnuva sırasında kabul edilebilir kıyafetler listesini gevşetmesini sağlayan kot pantolonun hikayesi bir anlamda “Gogol’un Paltosu’na benzemekte… Büyük Rus yazarların” Gogol’un Palto”sundan çıktığı gibi dünyadaki tüm iyi kotlar da Japon deniminden çıkmıştır.