Kalbimiz, biri sağda biri solda olmak üzere iki ayrı pompa gibi çalışır: Sol kalp oksijenli kanı bütün vücuda yollar, sağ kalp ise oksijensiz kanı akciğerlere pompalar. Medikal cihaz dünyası, onlarca yıldır sol kalbin yüksek basınçlı ve daha “gösterişli” işine odaklandı; daha düşük basınçta çalışan ama hemodinamik olarak karmaşık olan sağ kalp görece ihmal edildi. İşte Heartwise bu boşluğu doldurmayı hedefliyor: Cihaz, kalbin sol tarafındaki doğal akım ve basınç dalgalarından “enerji” kazanarak sağ ventrikülün eksik işini üstleniyor. Bu sayede klasik LVAD’lerde (left ventricular assist device, Türkçesiyle sol ventrikül destek cihazı) olduğu gibi dışarı taşınan kablo, batarya ya da kontrol kutusu olmadan, görünmez bir destekle hastaların günlük yaşam kalitesini yukarı çekmeyi amaçlıyor.
Teknolojinin kalbi, akışkanlar mekaniğiyle birlikte kişiselleştirilmiş tasarımda atıyor. Her hastanın damar çapı, basıncı ve akım profili farklı olduğu için, cihazın “türbin” (akışkan enerjisini mekanik işe çeviren döner parça) geometrisi kişiye özel optimize ediliyor. Bu noktada 3B (üç boyutlu) yazıcı teknolojisi yalnızca prototipleme değil, hasta - özel üretim için de bir kapı aralıyor. Heartwise ekibi, “dijital ikiz” (hastanın dolaşım sisteminin bilgisayar ortamında birebir modellenmesi) yaklaşımıyla, ameliyat öncesi sanal testler yürütüp tasarımı hastanın fizyolojisine göre ayarlıyor. Böylece cerrahi riskler azaltılırken cihaz performansı öngörülebilir biçimde artırılıyor.
Kağıt üzerinde sade görünen bu fikir, akışkanlar mekaniği simülasyonlarından biyouyumlu malzemelere, steril üretimden uzun dönemli dayanıklılık testlerine kadar onlarca ayrıntının doğru yönetilmesini gerektiriyor. Girişimin “dijital ikiz” yaklaşımı işte bu yüzden kritik: Her hasta, ameliyata girmeden önce sanal dünyada defalarca “deneniyor”; doğru akım, doğru basınç, doğru geometri bulunmadan gerçek dünyaya geçilmiyor.
Geliştirme hattının kökleri, Prof. Dr. Kerem Pekkan’ın Avrupa Araştırma Konseyi (ERC—European Research Council) destekli araştırmalarına uzanıyor. Pekkan, tek ventriküllü doğuştan kalp hastalarında uygulanan Fontan dolaşımı için bir pompa üzerinde çalışırken edindiği bilgi birikimini bugün yetişkin sağ kalp yetmezliği için ölçeklenen bir ürüne dönüştürdü. Kariyerine Türkiye’de Roketsan’da başlayan Pekkan, daha sonra ABD’de Georgia Tech ve Carnegie Mellon’da yapay kalp sistemleri üzerine laboratuvarlar kurdu. Bu laboratuvarlardan birkaç spin-off şirket ve patent çıktı. Türkiye’ye döndüğünde ise inovasyonun ürüne dönüşmesinde karşılaşılan sistemsel eksiklikler, Heartwise’ın stratejisini belirledi: Bilimsel mükemmeliyetin tek başına yetmediği, regülasyon desteği, sabırlı sermaye ve ölçeklenebilir üretim mimarisinin en baştan kurulması gerektiği bir yol haritası.
Heartwise 2024’te resmen kuruldu. Henüz genç bir girişim olmasına rağmen Avrupa Komisyonu’nun 2025’te duyurduğu EIC Transition’a (European Innovation Council Transition – Avrupa Yenilik Konseyi Geçiş Programı) seçilen 40 projeden biri oldu. 390 başvuru arasından sıyrılarak 2,5 milyon euro’luk hibe kazandı. Şirketin hedefi üç aşamalı: Kısa vadede Türkiye ve Avrupa’daki 4 bin hastaya ulaşmak, orta vadede yıllık 50 bin, uzun vadede ise küresel ölçekte 500 bin hastaya erişebilecek kapasiteye ulaşmak. Önümüzdeki üç yıl içinde ilk insan denemeleri ve CE (Conformité Européenne - Avrupa pazarında güvenlik/performans uygunluğu) onayı yol haritasının en kritik adımları olacak.
Kalp yetmezliği dünya genelinde, 7 milyonu Avrupa’da olmak üzere yaklaşık 64 milyon kişiyi etkiliyor. Sağ kalp yetmezliği için özel geliştirilmiş çözümler neredeyse yok. Avrupa’da her yıl yarım milyon hastanın bu tür desteğe ihtiyaç duyduğu tahmin ediliyor. Heartwise bu boşluğu hedeflerken, karşısında güçlü rakipler de bulunuyor. Massachusetts merkezli ve Johnson & Johnson bünyesinde faaliyet gösteren Abiomed, halka açık bir şirket; Impella serisiyle sağ ve sol kalp için minimal invaziv, motorlu destek cihazları geliştiriyor. ABD merkezli özel şirket ReliantHeart, HeartAssist5 ve geliştirme aşamasındaki Liberty cihazıyla kablosuz enerji transferi hedefliyor. Almanya merkezli Berlin Heart, özellikle bebek ve çocuk hastalar için geliştirdiği EXCOR ve yetişkinler için INCOR cihazlarıyla biliniyor. Bir başka dev oyuncu, bugün Abbott çatısı altında faaliyet gösteren Thoratec, yıllardır kullanılan HeartMate serisiyle en yaygın LVAD çözümlerinden birini sunuyor. Ancak tüm bu şirketlerin cihazları motorlu, bataryaya bağlı ve genellikle dış üniteler gerektiriyor. Heartwise’ın farkı ise tamamen implante, motorsuz ve hastanın kendi hemodinamiğiyle uyumlu çalışması yani görünmez ve kesintisiz bir destek sunması.
Şirketin omurgasını çok disiplinli bir ekip oluşturuyor. Pekkan’ın yanı sıra Tansu Gölcez, Canberk Yıldırım ve Kağan Uçak ekibin çekirdeğini oluştururken, İrlanda’dan Osama Soliman, Hollanda’dan Kadir Çalışkan, Dr. Yahya Yıldız gibi klinisyenlerin katılımıyla uluslararası bir yapı kurulmuş durumda. Bu sayede mühendislik ve klinik arasındaki geri bildirim döngüsü hızlanıyor, Avrupa regülasyon ekosistemine entegrasyon kolaylaşıyor.
ABD’de Georgia Tech ve Carnegie Mellon gibi üniversitelerde de yapay kalp sistemleri üzerine çalışan Pekkan ABD’de kaldığı süreçte bazı ürünlerinin patentini almış. “Üç tane firma var benim laboratuvarımdan çıkan” diyor. 2013’te ürün haline getirdiği patentlerinden biri Türkiye’de üretimle ticarileşemediği için bugün ABD’den ithal edilerek hastalara sunuluyor. “Ben bu cihazı burada üretmek için 10 yıldır çalışıyorum ama şimdi onu dışarıdan satın alıyoruz” diyen Pekkan, sistemsel yapısal eksikliklere dikkat çekiyor. “Ben ABD’de bunu geliştirebilecek durumdaysam ve kendi ürünümü yurt dışından birisi gelip buraya satıyorsa. Ve ben de bunu 10 - 15 yıldır burada yapmaya çalışıyorsam sistemde bir bozukluk var demektir” diyor.
Heartwise, Türkiye çıkışlı bir deep-tech girişimi olarak bu tabloyu değiştirmeyi hedefliyor. Yalnızca bir cihaz değil, aynı zamanda bilimsel mükemmeliyet, regülasyon uyumu, ölçeklenebilir üretim ve sabırlı sermayeyi bir araya getiren yeni bir rol model sunuyor. Eğer her şey planlandığı gibi giderse Heartwise sağ kalbin sessiz işini görünür kılacak ve dünyadaki ilk tamamen implante, motorsuz sağ kalp destek cihazını Türkiye’den çıkaran öncü olacak. Sağ kalbin “görünmez” işi, Heartwise’ın görünür farkı olabilir.
Laboratuvardan start-up’a: Mucit patronlar / Haber Detay - Tıkla Oku