Washington merkezli Brookings Enstitüsü Teknoloji İnovasyon Merkezi’nde kıdemli araştırmacı olarak görev yapan Darrell West, kullanıcıların araçların topladığı veri miktarını öğrendiğinde şaşıracağını belirtti. West’e göre otomobillerin üreticilere ve üçüncü taraf uygulamalara aktardığı bilgiler, insanların günlük yaşamının adım adım yeniden oluşturulmasına imkan verecek boyuta ulaşıyor.
BBC’nin değerlendirmesine göre yeni nesil araçlar, kullanıcıların yüz ifadeleri ve fiziksel özellikleri dahil olmak üzere çok geniş kapsamlı veriler toplayabiliyor.
İnternete bağlanan araç sayısı hızla artıyor
Danışmanlık şirketi McKinsey & Company tarafından yayımlanan verilere göre, 2021 yılında trafikteki araçların yaklaşık yarısı internet bağlantısına sahipti. Şirket, bu oranın 2030 yılına kadar yüzde 95’e yükselmesini bekliyor.
BBC, araçların internete bağlı hale gelmesiyle birlikte kullanıcı gizliliğine yönelik risklerin de büyüdüğüne dikkat çekti.
Mozilla: Otomobiller en kötü gizlilik kategorisinde
Mozilla tarafından 2023 yılında yapılan araştırmada 25 otomobil markasının gizlilik politikaları incelendi. Araştırma sonucunda hiçbir markanın şirketin güvenlik ve gizlilik kriterlerini karşılayamadığı belirtildi.
Mozilla, otomobilleri “gizlilik açısından incelenen en kötü ürün kategorisi” olarak tanımladı. Raporda şirketlerin; isim, yaş, mali bilgiler, kilo, yüz ifadeleri, psikolojik eğilimler ve benzeri çok sayıda kişisel veriyi toplama hakkını saklı tuttuğu ifade edildi.
Verilerin satışı tartışma yaratıyor
Araştırmaya göre incelenen otomobil şirketlerinden 19’u, topladıkları verileri satabileceklerini politika metinlerinde açıkça belirtiyor.
ABD’de hem eyalet kurumları hem de federal otoriteler, araç konum verilerini kullanıcı izni olmadan sattığı gerekçesiyle General Motors hakkında dava açtı.
Mozilla’nın otomobil araştırmasını yöneten gizlilik analisti Jen Caltrider ise şirketlerin kullanıcı verilerini analiz ederek kişilik yapısı, zeka seviyesi ve siyasi görüşler gibi alanlarda çıkarım yapabildiğini söyledi.
Kullanıcıların veri talep etme hakkı bulunuyor
İngiltere, Avrupa Birliği ülkeleri ve birçok ABD eyaletinde kullanıcılar, şirketlerin kendileri hakkında topladığı verilere erişim talebinde bulunabiliyor. Ayrıca bu bilgilerin üçüncü taraflarla paylaşılmasını veya satılmasını engelleme hakkına da sahipler.