Arama

ABD'deki 400 veri merkezi bir Avrupa ülkesinden daha fazla karbon salıyor

Harvard Üniversitesinin yeni araştırmasına göre, ABD'deki en büyük 400 veri merkezi yapay zeka patlaması öncesinde bile Danimarka büyüklüğünde bir ülkenin toplamından daha fazla karbon salımı gerçekleştiriyor. Antalya'daki COP31 iklim zirvesinde teknoloji devlerine temiz enerji çağrısı yapıldı.

19 Kasım 2026, 11:01

Harvard T.H. Chan Kamu Sağlığı Okulu ve Harvard Veri Bilimi Girişimi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, veri merkezlerinin çevresel faturasını ortaya koydu. Nature Sustainability dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, ABD'deki en büyük 403 hiper ölçekli veri merkezi mayıs 2024 ile nisan 2025 arasında 82 teravatsaat elektrik tüketti.

Bu tüketim, ABD'nin toplam elektrik kullanımının yüzde 1,8'ine denk geliyor. Rakamlar, Missouri eyaleti veya Danimarka gibi bir ülkenin devasa enerji tüketimiyle eşdeğer seviyede bulunuyor.

Tüketilen bu yüksek enerji yaklaşık 25,7 milyon metrik ton karbondioksit salımına yol açtı. Araştırmacılar, 7 milyon evi aydınlatmaya yetecek bu elektriğin yüzde 54'ünün fosil yakıtlardan elde edildiğini saptadı.

Bu kaynakların yüzde 38'ini doğalgaz, yüzde 15'ini ise kömür oluşturdu. İncelenen elektrik kullanımının yarısından fazlasının yalnızca Virginia, Oregon, Ohio ve Iowa eyaletlerinde gerçekleştiği görüldü.

Araştırmanın başyazarı Gianluca Guidi, her gönderilen e-postanın veya yapay zekaya sorulan sorunun bu binalardan geçtiğini belirtti. Guidi, "Makineler çok fazla ısı üretiyor ve sürekli soğutulmaları gerekiyor, bu da onları asla uyumayan bir fabrikaya dönüştürüyor." dedi.

Nisan 2025'te biten verilerin yapay zeka zamanında antik tarih sayıldığını belirten Guidi, şu an tesislerin sayısının iki katına çıktığını aktardı. Guidi, "Endüstri, kimsenin takip edemeyeceği kadar hızlı büyüyor." ifadesini kullandı.

Harvard Veri Bilimi Girişimi Direktörü Francesca Dominici ise salım tahminlerinin önceki çalışmaların iki ila üç katı olduğunu belirtti. Planlanan 2 bin yeni veri merkezinin durumu daha endişe verici hale getirdiğini aktaran Dominici, "Karbondioksit salımlarını kontrol etme hedefinde geriye doğru gidiyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Antalya'da teknoloji şirketlerine temiz enerji çağrısı

Veri merkezlerinin çevresel ayak izine dair endişeler artarken, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler COP31 iklim görüşmelerinde de bu konu masaya yatırıldı. Şirketleri ve ülkeleri veri merkezlerinde temiz enerji kullanmaya çağıran Antalya Yapay Zeka Taahhüdü başlatıldı.

Uluslararası Telekomünikasyon Birliği ile birlikte duyurulan gönüllü taahhüt, yapay zeka sistemlerinin çevresel standartlarla tasarlanmasını ve şeffaflığı talep ediyor. Ancak taahhüt şu ana kadar yatırımlara öncülük eden ABD'li teknoloji şirketlerinden imza alamadı.

Birleşmiş Milletler iklim şefi Simon Stiell taahhüdün lansmanında konuştu. Stiell, "İnsanlardan daha iyi bir yarın vaadi karşılığında bugün daha yüksek faturaları, gezegeni ısıtan daha fazla kirliliği ve daha derin bir eşitsizliği kabul etmelerini isteyemeyiz." dedi.

Gelecekteki emisyon tasarruflarına dair iddiaların mevcut kirliliği mazur gösteremeyeceğini belirten Stiell, "Bu durum iklim felaketlerini daha da kötüleştiriyor." ifadesini kullandı. COP31'e başkanlık eden Çevre Şehircilik ve İklim Değişlikliği Bakanı Murat Kurum da dünya liderlerinin yapay zekanın artan enerji tüketimini açıkça tartışması ve şartları belirlemeye başlaması gerektiğini vurguladı.

Yapay zeka kirlilik mi yoksa çözüm mü getiriyor?

İklim Dezenformasyonuna Karşı İklim Eylemi (CAAD) grubunun yeni raporu teknoloji devlerinin hedeflerine ulaşamadığını gösterdi. Rapora göre, en büyük şirketlerin elektrik tüketimi 2022 ile 2025 arasında yüzde 240 arttı. CAAD sözcüsü Philip Newell, şirketlerin zararları gizlerken insanlara umut sattığını savundu.

Eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore ise veri merkezlerinin karbonsuz enerjiyle çalışmasının şart olduğunu belirtti. Gore buna karşın yapay zekanın işlem gücünün iklim değişikliğiyle mücadelede yeni yollar bulabileceğine inandığını vurguladı.

Gore, İngiliz ekonomist Nicholas Stern'in yapay zeka kullanımıyla ilgili olumlu çalışmasını örnek gösterdi. Stern'in çalışması, 2030'a kadar sera gazı emisyonlarında yüzde 6 ila 9 oranında düşüş öngörüyor.

Ulusal Yapay Zeka Birliği Başkanı Caleb Max de mevcut endişelerin abartılı olabileceğini savundu. Max, "Yapay zeka sadece veri merkezlerinin karşılaştığı enerji kullanım sorunlarını çözmekle kalmayacak, aynı zamanda bilim ve teknolojide şu an bilinmeyen sayısız gelişmenin kilidini açacak." dedi.

Atık ısı yeni bir enerji kaynağı olabilir

Veri merkezlerinin çevresel etkisini azaltmaya yönelik en dikkat çekici yaklaşım atık ısının yeniden kullanılması oldu. Danimarkalı mühendislik şirketi Danfoss, atık ısıyı dünyanın kullanılmayan en büyük enerji kaynağı olarak tanımladı.

Uluslararası Enerji Ajansı, bu ısının bölgesel sistemlere entegre edilmesi halinde büyük bir potansiyel yaratacağını öngörüyor. Ajansa göre bu yöntem 2030 yılına kadar Avrupa'daki evlerin yaklaşık yüzde 10'una yetecek kadar ısı sağlayabilir.

Avrupa Birliği Enerji ve Konut Komiseri Dan Jørgensen de COP31'deki konuşmasında atık ısının önemine değindi. Jørgensen, Avrupa'nın israf edilen ısıyı yakalayarak ithal fosil yakıtları ikame etmesi gerektiğini söyledi.

Endüstriyel geliştirme firması BaRupOn'un CEO'su Balaji Tammabattula, Teksas'ta bu yaklaşıma uygun bir üretim kampüsü inşa ettiklerini açıkladı. Şirket ayrıca Kuzey Dakota'da topluma ısı sağlayabilecek yeni bir veri merkezi planlıyor.

Colorado Boulder Üniversitesinden Profesör Gregor Henze ise sıvı soğutmaya dayanan modern veri merkezlerine dikkat çekti. Henze, bu merkezlerin termal enerji ağları için doğru sıcaklıkta oldukça sabit bir ısı kaynağı sunduğunu belirtti.

 


Sayfa Sonu

Yüklenecek başka sayfa yok