Kilo verme iğneleri ile son yıllarda dikkat çeken zayıflama ilacı pazarı, hap versiyonlar ile yeni bir dönüşüm geçiriyor. Obezite konusunda uzmanlaşmış yedi doktora göre ilk kez kilo verme ilaçlarına başlayan Amerikalılar, Novo Nordisk veya Eli Lilly’nin haplarını değerlendirirken daha düşük maliyet ve daha fazla kullanım kolaylığı istiyor. Novo’nun Wegovy hapı ocak ayından beri piyasada bulunurken, Lilly’nin ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanan Foundayo’su rekabete katılıyor.
Reuters’ın uzmanlarla yaptığı röportajlar, gelecek on yılda yıllık 100 milyar doları aşması beklenen ve hızla değişen obezite tedavi pazarında şirketler pazar payı için rekabet ederken, ağızdan alınan kilo verme ilaçları için umut verici bir tablo ortaya koyuyor. Danimarkalı ilaç üreticisi Novo Nordisk, enjekte edilen Wegovy’yi 2021’de piyasaya sürdü. Bu hap, enjekte edilebilir Wegovy ve diyabet için kullanılan Ozempic gibi, etken madde olarak semaglutid içeriyor. Doktorlara göre onaylanmasından bu yana geçen üç ay içinde ağızdan alınan versiyon, daha düşük maliyeti ve kullanım kolaylığı sayesinde hastaların ilgisini çekti. Atlanta’da obezite ve aile hekimliği alanında çalışan Dr. Christina Nguyen, hapların soğutma gerektirmediğini, daha gizli kullanılabildiğini ve iğne kullanımını gerektirmediğini söyledi.
Haplar ve enjeksiyon karşılaştırması
ABD’de yedi doktorun tamamı ağızdan alınan Wegovy yazmaya başladıklarını belirtirken, üçü bu hapı hastalarının yaklaşık yüzde 10’una reçete ettiklerini söyledi. Doktorlara göre bu hastaların çoğu ilk kez bir GLP-1 kullanıyor; enjekte edilen tedavilerden geçiş yapmıyor ve henüz en yüksek doza ulaşmış değiller.
Seattle’da iç hastalıkları ve obezite uzmanı olan Dr. Stefie Deeds, “Bu durum, kendilerine enjeksiyon yapma konusunda rahat olmayan, iğnelerden çekinen ve daha kolay ve tanıdık bir seçenek olduğu için heyecan duyan kişilere erişimi genişletiyor” dedi. Doktorlar, eğer hastalar enjekte edilen bir GLP-1 tedavisini tolere edebiliyorsa, talep olmadıkça onları haplara geçirmekte isteksiz davranıyor. Weill Cornell Tıp Fakültesi Kapsamlı Kilo Kontrol Merkezi direktörü Dr. Louis Aronne, “Wegovy ya da Lilly’nin Zepbound’unu kullanan ve iyi durumda olan hastalara ağızdan Wegovy’ye geçmelerini söylemiyoruz” dedi.
Aronne, Lilly için danışmanlık yaptı, orforglipron klinik çalışmasında araştırmacı olarak yer aldı ve hem Lilly hem de Novo’nun danışma kurullarında görev alıyor. Etken maddesi tirzepatid olan Zepbound’un, denemelerde vücut ağırlığını yaklaşık yüzde 20 veya daha fazla azalttığı gösterildi. Doktorlara göre bu, özellikle daha karmaşık vakalara sahip ciddi obezite hastalarının tedavisinde tercih edilen seçenek olmasını sağlıyor.
Aronne, “Kilo aralığının daha alt seviyesinde olan, genellikle birinci basamak hekimler tarafından görülen kişiler için ağızdan alınan ilaçların kullanılması daha olası” diye konuştu. Klinik denemelerde Foundayo, 72 haftada vücut ağırlığında yüzde 11; ağızdan Wegovy ise 64 haftada yaklaşık yüzde 14 azalma sağladı.
Lilly’nin hapı seçenekleri genişletiyor
Doktorların bir kısmı, kimyasal adı orforglipron olan Lilly’nin hapının onaylanmasını sabırsızlıkla beklediklerini, böylece hastalara daha esnek bir seçenek sunabileceklerini söyledi. Ağızdan alınan Wegovy’nin diğer ilaçlar veya yiyecek-içeceklerden 30 dakika önce, aç karnına ve yalnızca bir yudum suyla alınması gerekiyor. Lilly’nin Foundayo’su ise günün herhangi bir saatinde, yiyecek veya su kısıtlaması olmadan alınabilir. Nguyen, Lilly’nin hapının fiyat açısından ağızdan Wegovy ile rekabetçi olması durumunda “büyük olasılıkla herkesin orforglipronu tercih edeceğini” söyledi.
Novo sözcüsü Liz Skrbova ise anket sonuçlarına göre çoğu hastanın zamanlama kısıtlamalarını rahatsız edici bulmayacağını belirtti. Semaglutidin ayrıca klinik çalışmalarda kardiyovasküler riskleri azaltmak gibi başka sağlık faydaları da gösterdiği bulundu.
NYU Langone Health’te endokrinolog olan Dr. Michael Weintraub, yeni Lilly ilacı hakkında “Bu tamamen farklı molekül tipinin aynı faydaları sağlayacağını garanti edemem” dedi. Bir Lilly sözcüsü, şirketin hala Foundayo’yu araştırdığını ve klinik çalışmalardaki birçok katılımcının kardiyovasküler risk göstergelerinde bir miktar azalma gördüğünü belirtti.
“Bu hala üst-orta sınıf ve üzeri için bir pazar”
Doktorlara göre hastalar bir GLP-1 seçerken birçok faktörü değerlendiriyor ancak en önemli unsur açık ara maliyet. Bu noktada haplar avantajlı. Hem ağızdan Wegovy hem de Foundayo için en düşük dozda aylık kendi ödeme fiyatı 149 dolardan başlarken, Zepbound için bu rakam 299 dolar, Ozempic ve enjekte edilen Wegovy için ise 349 dolar.
Virginia Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde obezite tıbbı hekimi ve doçent olan Dr. Catherine Varney, aynı zamanda Lilly konuşmacı programı ve danışma kurulunda da yer almakta olup, “Bugünlerde kendimi bir doktordan çok finansal danışman gibi hissediyorum” dedi. Varney ve diğer doktorlar, daha düşük maliyetli haplara rağmen kilo verme ilaçlarının hala büyük ölçüde karşılanamaz olduğu konusunda endişelerini dile getirdi. Varney, “Bu hala üst-orta sınıf ve üzeri için bir pazar” dedi.