Norveç Varlık Fonu, 2,3 trilyon dolarlık yatırım portföyündeki devlet tahvili tahsisini azaltmayı önerdi. Bu hamle temel olarak fonun ABD hazine tahvili varlıklarını etkileyecek. Fon, bu adımla risk maruziyetini çeşitlendirmeyi ve getirilerini artırmayı hedefliyor.
Norges Bank Investment Management (NBIM) yöneticileri, Norveç Maliye Bakanlığına bir mektup yazdı. Cuma günü kamuoyuna açıklanan mektupta, tahvil varlıklarındaki devlet alt endeksinin yüzde 70'ten yüzde 50'ye düşürülmesi tavsiye edildi. Yöneticiler, bu seviyenin piyasa dalgalanmaları sırasında yeterli likidite sağlayacağını belirtti. Aynı zamanda, fonun başka alanlarda daha yüksek getiri aramasına olanak tanıyacağını ifade etti.
Tahvil varlıklarında kesinti planı
Önerilen yeniden tahsis süreci, NBIM'in ABD hazine tahvili varlıklarını kademeli olarak yüzde 34,1'den yüzde 21,9'a indirecek. Euro bölgesi varlıkları ise yüzde 16,8'den yüzde 14,1'e düşürülecek. Öte yandan, Japon devlet tahvillerinin payı yüzde 4,6'dan yüzde 7,4'e çıkarılacak.
NBIM, devlet tahvili varlıklarını artık GSYH yerine piyasa değerine göre ağırlıklandırmak istiyor. Bu kararda, neredeyse tüm gelişmiş ekonomilerin yüksek borç yüküne sahip olması etkili oldu.
Geleneksel alıcılar baskı altında
Olası değişim, ABD hazine piyasası için hassas bir döneme denk geliyor. Yatırımcıların ABD'nin mali gidişatı ve artan borç yükünden endişe etmesiyle uzun vadeli getiriler son on yılın en yüksek seviyelerine çıktı.
Ekonomist Mohamed El-Erian, cuma günü CNBC'den Carolin Roth'a verdiği röportajda bu konuyu değerlendirdi. Japonya, Çin ve Körfez ülkelerini örnek gösteren El-Erian, "ABD hazine tahvillerinin güvenilir alıcıları ve sahipleri baskı altında." dedi. NBIM'in hazine tahvillerindeki payını azaltma önerisine de değinen El-Erian, "Boyut büyük değil ancak geleneksel sahiplerin ve alıcıların daha az güvenilir hale geldiği sinyali çok önemli bir sinyal." değerlendirmesini yaptı.
Şirket tahvillerine ve riskli varlıklara yöneliş
NBIM, şirket tahvilleri gibi devlet dışı ABD sabit getirili varlıklarını artırmayı planlıyor. Bu varlıkların oranının yüzde 16,2'den yüzde 27,6'ya çıkarılması hedefleniyor.
CEO Nicolai Tangen ve Norveç Merkez Bankası Başkanı Ida Wolden Bache konuya ilişkin açıklamalar yaptı. Yöneticiler, ipoteğe dayalı menkul kıymetler gibi daha riskli varlıklara yönelerek fonun daha yüksek primler kazanabileceğini belirtti. Yöneticiler bu varlıkların uzun vadeli bir yatırımcı olarak süreci atlatmak için iyi bir konumda olduğunu değerlendirdi.
Tangen ve Wolden Bache, 2008 Finansal Krizi sırasında kötü şöhret kazanan ipoteğe dayalı menkul kıymetlerin kriz dönemlerinde hisse senetlerine ters yönde hareket etme eğiliminde olduğunu söyledi. Yöneticiler bu durumun, şirket tahvillerinden ziyade devlet tahvillerine benzer şekilde ek bir oynaklık düşüşü sağlayabileceğini ifade etti.
Yapay zeka düzeltmesi büyük risk taşıyor
NBIM halihazırda hisse senetlerinde yaklaşık 1,65 trilyon dolar tutuyor. Bu rakam, dünyada borsaya kote şirketlerin tüm hisselerinin neredeyse yüzde 1,5'ine denk geliyor. Fonun sabit getirili varlıkları ise 592 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Fon, Norveç'in petrol gelirlerini değerlendirmek amacıyla 1998 yılında kuruldu. Fon, son çeyreklerde ABD ve Asya'daki teknoloji şirketlerine yaptığı devasa yatırımlardan rekor kârlar elde etti. Yarı iletken hisseleri gibi yapay zeka patlamasından faydalanan şirketler bu kârlara öncülük etti.
Ancak CEO Tangen, olası bir piyasa gerilemesinde bu getiri seviyelerinin sürdürülebilir olmayacağı konusunda uyardı. Nitekim yatırımcıların riskten kaçınmasıyla fon, 2025'in ilk çeyreğinde 40 milyar dolar zarara uğradı. NBIM tarafından yakın zamanda yapılan bir stres testi ise tehlikenin boyutunu ortaya koydu. Teste göre, olası bir yapay zeka düzeltmesi fonun değerinden 740 milyar doları, yani fonun toplam değerinin yüzde 35'ini silebilir.