Avrupa Ödeme İnisiyatifi (EPI) Üst Yöneticisi (CEO) Martina Weimert, Avrupa’nın uluslararası ödeme çözümlerine olan aşırı bağımlılığını azaltması gerektiğini belirtti. BNP Paribas ve Deutsche Bank gibi 16 büyük bankanın oluşturduğu konsorsiyumun lideri olan Weimert, yerel ödeme sistemleri olsa da Avrupa genelinde sınır ötesi bir alternatifin eksikliğine dikkat çekti. Weimert, bağımsızlığın kritik olduğunu ifade ederek, "Eyleme geçmek için acil bir durum söz konusu" dedi.
Avrupa Merkez Bankası (AMB) verilerine göre, 2022 yılında Euro bölgesindeki kartlı işlemlerin yaklaşık üçte ikisi Visa ve Mastercard üzerinden gerçekleştirildi. Euro bölgesindeki 13 üye ülkede ABD'li sağlayıcılara karşı ulusal bir alternatif bulunmazken, mevcut yerel sistemlerin kullanımı da giderek azalıyor. Avrupalı yetkililer, nakit kullanımının düşmesiyle birlikte, olası bir diplomatik kriz durumunda ABD'li şirketlerin pazar gücünün Avrupa aleyhine bir koz olarak kullanılmasından endişe ediyor.
"İnterneti kaybettik, ödeme sistemlerini korumalıyız"
Belçika siber güvenlik şefi, Amerikan teknoloji devlerinin hakimiyeti nedeniyle Avrupa'nın "interneti kaybettiğini" belirtirken; eski AMB Başkanı Mario Draghi de derin entegrasyonun, müttefik olmayan ortaklar tarafından suistimal edilebilecek bağımlılıklar yarattığı konusunda uyardı. Draghi, geçmişte karşılıklı kısıtlama kaynağı olarak görülen karşılıklı bağımlılığın, artık bir "kontrol ve baskı unsuru" haline geldiğini vurguladı.
EPI, bu bağımlılığa karşı 2024 yılında Apple Pay'e rakip olarak "Wero" adlı dijital ödeme sistemini başlattı. Belçika, Fransa ve Almanya'da 48,5 milyon kullanıcıya ulaştığı belirtilen sistemin, 2027 yılına kadar çevrimiçi ve mağaza içi ödemelere yayılması planlanıyor. Ancak AMB, özel sektör girişimlerinin standartlarda uzlaşma zorluğu nedeniyle ölçek büyütemediğine dikkat çekiyor.
Dijital Euro: Para egemenliği için kamu hamlesi
AMB, bölgenin para egemenliğini güçlendirmek amacıyla "dijital euro" projesini teşvik ediyor. AMB Yönetim Kurulu Üyesi Piero Cipollone, Avrupa vatandaşlarının ellerinde olmayan ödeme sistemlerine aşırı bağımlı kalmaması gerektiğini belirtti. Proje, bazı bankaların özel sektör çabalarını zayıflatacağı iddiasıyla lobi yapması nedeniyle Avrupa parlamentosunda tartışmalara yol açsa da destekçileri bu yapının "Avrupalı bir Visa veya Mastercard" oluşturulması için temel teşkil edebileceğini savunuyor.
Eğer planlandığı gibi ilerlerse, Euro bölgesindeki satıcıların 2029 yılına kadar dijital euroyu kabul etmesi gerekecek. Öte yandan EPI CEO'su Martina Weimert, jeopolitik gerilimlerin tırmanması durumunda dijital euronun çok geç kalabileceği konusunda uyardı. Weimert, dijital euronun hayata geçmesinin birkaç yıl süreceğini ve bu sürenin jeopolitik risklerle baş etmek için yeterli olmayabileceğini ifade etti.