Küresel tahvil piyasalarında çarşamba günü sert satışlar yaşandı. Orta Doğu'daki savaşın petrol fiyatlarını yukarı çekmesi enflasyon kaygılarını yeniden canlandırdı. Hükümetlerin kabaran borç yükü de borçlanma maliyetlerini çok uzun yılların en yüksek seviyelerine itti.
Piyasalardaki satış dalgası derinleşse de veriler tablonun dört yıl önceki çöküş kadar yıkıcı olmadığını gösteriyor. 2022 yılında enflasyon şoku merkez bankalarını yarım asrın en hızlı faiz artışlarına mecbur bırakmıştı. Bloomberg verilerine göre küresel kamu tahvili getirileri 20 günlük kümülatif bazda 17 baz puan yükseldi. Bu oran 2022'deki aynı süreçte 62 baz puandı. Tahviller zirveden dip seviyeye bu yıl yüzde 4,2 değer kaybetti. O dönemde bu oran yüzde 23 seviyesindeydi.
Sydney merkezli GSFM yatırım danışmanı Stephen Miller gelişmeleri soğukkanlılıkla karşılamak gerektiğini savundu. Miller, "Tahvillerin kaçırılmayacak bir alım fırsatı olduğunu söyleyemem. Ancak bu getiri seviyeleri, getiri odaklı bir yatırımcı için düşünülmeye değer hale geliyor." değerlendirmesini yaptı.
Gösterge faizler tırmanışta ve yapay zeka maliyeti artırıyor
ABD 10 yıllık Hazine tahvili getirisi çarşamba günü yüzde 4,81 ile 2023 sonundan bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Faizlerin yüzde 5 sınırına doğru yaklaşması hisse senedi piyasalarında tedirginliği artırdı. Faiz beklentilerine duyarlı ABD 2 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,41 ile Ocak 2025'ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı.
Japonya'da 10 yıllık kamu tahvil getirisi bu yüzyılda ilk kez yüzde 3'ü aştı ve çarşamba günü yüzde 3,01 seviyesinden işlem gördü. Avustralya'da 10 yıllık kamu tahvili faizleri yüzde 5,198 ile 15 yılın zirvesine ulaştı. Almanya'da Bund vadeli işlemleri 2011'den bu yana en düşük seviyeye geriledi. Fransa'da OAT vadeli kontratları rekor dip seviyeyi test etti. İngiltere'de ise getiriler 2008 yılından bu yana görülen en yüksek seviyelere tırmandı.
Tahvil piyasasındaki baskıyı sadece enflasyon değil, hükümetlerin devasa harcamaları ve teknoloji yatırımları da besliyor. Japonya, İngiltere ve ABD gibi büyük pazarlardaki kamu harcamaları tahvil ihraçlarını yüksek tutuyor. Büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka yarışını finanse etmek için yüklü tahvil ihraçlarına yönelmesi, sermaye maliyetini küresel ölçekte yukarı çekiyor.
Nomura Securities Baş Makro Stratejisti Naka Matsuzawa konuya ilişkin şunları kaydetti: "Teknoloji devlerinin yüksek faiz ödemeye istekli olması tüm piyasada getirileri yukarı çekiyor. Odak noktası büyümenin buna ayak uydurup uyduramayacağıdır. Yapay zeka kaynaklı verimlilik sıçramasının daha yüksek ücretlere dönüşmesi gerekiyor."
Piyasada 'tahvil muhafızları' alarmı ve faiz beklentileri
Harcamalarını dizginlemeyen hükümetleri cezalandırmak isteyen yatırımcılar getiri taleplerini artırırken, piyasalarda "tahvil muhafızları" endişesi yeniden gündeme geldi. 1980'lerde bu kavramı geliştiren Yardeni Research Başkanı Ed Yardeni, "Korkulan şey tahvil muhafızlarının serbest kalıp büyük bütçe açıkları, artan borçlar ve tırmanan faiz maliyetlerini protesto ederek getirileri yukarı çekmesidir." dedi.
Yardeni değerlendirmesinde, "Bu endişeleri paylaşıyoruz ancak getirilerin dayanılmaz seviyelere ulaştığına ya da hemen ulaşacağına ikna olmuş değiliz. ABD 10 yıllık getirisi yüzde 5'e çıkarsa Hazine Bakanı Scott Bessent dahil güçlü bir talep bekleriz. Bir satış paniğini önlemek gerekirse Hazine tahvil geri alımı yapacaktır." ifadelerini kullandı.
Merkez bankalarının adımları da yakından takip ediliyor. Fed Başkanı Kevin Warsh'ın şahin tondaki değerlendirmeleri piyasalarda faiz artışı ihtimalini yeniden güçlendirdi. Yatırımcılar Avrupa Merkez Bankası için gelecek hafta, Fed için ise sonraki hafta yaklaşık yüzde 68 ihtimalle faiz artırımını fiyatlıyor. Orta Doğu'daki gerilimin sürmesi nedeniyle Brent ham petrol fiyatları da varil başına 95,61 dolardan alıcı bularak maliyet baskısını canlı tutuyor.
Vantage Point Asset Management Yatırım Direktörü Nick Ferres, faizlerin kamu ve özel sektörün borç çevrimini zorlayacak seviyelere geldiğini kaydetti. Ferres, "Politika çözümü getiri eğrisi kontrolü veya parasal genişleme gibi finansal baskılama yöntemlerine dönerse, bu durum altın için inanılmaz derecede yükseliş getirecektir." değerlendirmesini yaptı.
Tüm bu sarsıntıya rağmen uzmanlar 2022'ye kıyasla daha güvenli bir zeminde olunduğuna dikkat çekiyor. Bloomberg Küresel Hazine Endeksi'ndeki tahvillerin ortalama kupon faizi 2022'deki yüzde 1,84 seviyesinden yüzde 2,68'e çıkmış durumda. Yüksek kupon gelirleri düşen fiyatlara karşı yatırımcılara kalkan oluşturuyor. Küresel kamu borçlarındaki getiri oynaklığı ise mayıstaki 56 baz puandan 37 baz puana inerek piyasaların şokları daha sakin karşıladığını gösteriyor.