Dünyada bütün stratejik sektörlerde önemli pay sahibi olan Çin, özellikle çelik üretiminde büyük bir hâkimiyet kurdu. Küresel çelik üretiminin yüzde 52'sini tek başına karşılayan Çin, kendisinden sonra gelen 12 ülkenin toplamından daha fazla üretim yapıyor. Sadece üretimde değil ihracatta da açık ara dünya lideri olan Çin, dünya çelik ihracatının yüzde 41'ini gerçekleştiriyor.
Ancak, 2026 yılı çelik devine yaramadı. Hem üretim hem de ihracatta azalma var. Yılın ilk yarısında üretim yüzde 3, ihracat ise yüzde 4 düştü. Çelik üretiminin Temmuz ayında bu yılın en düşük seviyesine düşmesi, dünyanın ikinci büyük ekonomisinin büyüme ivmesinin iyice yavaşlamasıyla paralellik taşıyor.
Çin, yılda 1.85 milyar ton olan küresel ham çelik üretiminden yılda ortalama 950-960 milyon ton pay alırken, son yıllarda üretimi düştü. Geçen yıl üretim yüzde 4,4 azalarak 961 milyon tona indi. Bu son yedi yılın en düşük üretim rakamı. Bu yılın ilk yarısında da üretim geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 azalarak 500 milyon tona düştü. Temmuz ayında da üretim yüzde 3,6 azalarak 76,9 milyon tona geriledi.
Bunun en önemli nedeni iç pazardaki talep zayıflığı ve emlak krizi... Çin'de çelik talebinin yaklaşık üçte birini oluşturan inşaat sektörü aşırı kapasite, düşen fiyatlara rağmen isteksiz alıcılar nedeniyle epey sancılı bir dönem yaşıyor. Ayrıca, bir başka önemli sektör otomotivde de yavaşlama var. Temmuzda da gerileyen yurtiçi araç satışları onuncu ay üst üste düşüş gösterdi.
Çelik Üretiminde Dünyanın En Büyük Ülkeleri (2025)
Rakiplerinin toplamından daha fazla üretim yapıyor
| Ülke | Milyon Ton | Payı (%) |
| Çin | 960.8 | 52,0 |
| Hindistan | 164.9 | 8,9 |
| ABD | 82 | 4,4 |
| Japonya | 80.7 | 4,4 |
| Rusya | 67.8 | 3,7 |
| Güney Kore | 61.9 | 3,3 |
| Türkiye | 38.1 | 2,1 |
| Almanya | 34.1 | 1,8 |
| Brezilya | 33.3 | 1,8 |
| İran | 31.8 | 1,7 |
| Vietnam | 24.7 | 1,3 |
| İtalya | 20.7 | 1,1 |
| Endonezya | 19 | 1,0 |
| Tayvan | 17.1 | 0,9 |
| Dünya | 1.849,40 | 100,0 |
Kaynak: World Steel Association
Çin geçen yıl dünya çelik ihracatının yüzde 41'ini gerçekleştirdi. Ülkenin çelik ihracatı 2019'dan 2025'e ikiye katlandı. İhracat 2019'da 62,7 milyon tondan 2020'de 52 milyon tona düştükten sonra, her yıl istikrarlı bir şekilde artarak geçen yıl rekor bir rakam olan 131,2 milyon tona çıktı.
Özellikle Çin ile rekabette zorlanan ve geriye düşen Avrupa'nın ise, 2019-25 arası çelik ihracatı yarı yarıya azalarak 107,4 milyon tondan 50 milyon tona düştü.
Ancak, Çin için çok parlak bir nokta olan ihracatta da bu yıl durgunluk var. Yılın ilk yedi ayında çelik ihracatının yüzde 4'lük bir düşüşle 65 milyon tona gerilemesinin yılın tamamına yansımasından endişe ediliyor. İhracatın Eylül ayından itibaren kış başlayana kadar sürecek yoğun inşaat sezonunda canlanması bekleniyor.
Kritik endüstrilerde üresel Liderler
(Küresel imalat sanayi sektörlerinde lider ülkeler ve payları, yüzde, 2022)
| Endüstri | Küresel Üretim (Milyar Dolar) | En Büyük Üretici | Payı (yüzde) |
| IT ve enformasyon hizmetleri | 2,333 | ABD | 36,1 |
| Bilgisayar ve elektronik | 1,551 | Çin | 24,9 |
| Kimya | 1,347 | Çin | 28,2 |
| Makine ve cihazlar | 1,287 | Çin | 33,4 |
| Temel metaller | 1,197 | Çin | 42,1 |
| Motorlu araçlar | 1,155 | Çin | 25,3 |
| İmal edilmiş metaller | 1,013 | Çin | 26,7 |
| İlaç sanayi | 872 | ABD | 28,5 |
| Elektrikli cihazlar | 680 | Çin | 38,5 |
| Diğer ulaşım araçları | 423 | ABD | 38,5 |
Kaynak: Information Technology and Innovation Foundation
Çin'in yıllık 1 milyar tonu aşan kapasiteye ulaşarak dünyayı çeliğe doyuran bir dev haline gelmesinin nedenlerini şöyle özetleyebiliriz: Verimsiz çelik fabrikaları modernize edildi, 40 yıldır devam eden devasa altyapı ve kentleşme hamlesi üreticilere muazzam bir pazar olanağı verdi, üretim adeta patladı. Pekin, çelik sektörünü "stratejik ulusal sanayi" ilan etti, kamu bankaları çok düşük faizli krediler verdi, enerjiden araziye kadar devlet desteği sağlandı. Vergi muafiyetleriyle küresel pazarda rekabet etmelerinin önü açıldı. Ve en önemlisi; düşük işçilik maliyeti ile üretim maliyetleri küresel rakiplerin ulaşamayacağı seviyelere düştü.
Ancak, inşaat sektörünün yavaşlaması nedeniyle iç talebin düşmesi büyük bir kapasite fazlası yaratırken, elde kalan fazla çeliği ABD ve Avrupa pazarlarına ucuz fiyatlarla ihraç etmesi bu ülkelerin gümrük vergisi engeline takılıyor.
Çin sadece çelik sektöründe değil, birçok kritik sektörde de küresel üretimin merkez üssü haline geldi ve pazar lideri oldu. 2025 yılında küresel imalat sanayinde üretimin yüzde 27’sini tek başına gerçekleştirerek üst üste 16 yıldır dünyanın en büyük sanayi gücü konumu sürdürdü.
2005 yılında Çin'in küresel imalat sanayindeki payı yüzde 9’du. Bu süreçte ABD'nin payı yüzde 22'den 17'ye, Avrupa’nın payı yüzde 247tan 17'ye, Japonya'nın da yüzde 13'ten 5'e düştü. Ayrıca, birçok sektörde de yüzde 25 ile yüzde 39 arasında değişen paylarla dünya lideri… Örneğin elektrikli cihazlarda küresel üretimde yüzde 38,5, makine ve cihazlarda yüzde 33,4 ve otomotivde yüzde 25,3 pay ile dünyanın en büyüğü…