TCMB, bankaların 2026’nın üçüncü çeyreğine ilişkin değerlendirmeleri ile dördüncü çeyrek beklentilerini içeren Banka Kredileri Eğilim Anketi sonuçlarını yayımladı.
Anket sonuçlarına göre, üçüncü çeyrekte işletmelere kullandırılan kredilerdeki standartlarda görülen sıkılaşma önceki döneme kıyasla daha sınırlı kaldı.
KOBİ kredilerinde standartlar sıkılaşma eğiliminden sınırlı gevşemeye dönerken, büyük işletmelere yönelik kredilerde sıkılaşma devam etmekle birlikte zayıfladı. Vade açısından bakıldığında ise hem kısa hem de uzun vadeli kredilerde standartların gevşediği görüldü.
TL kredilerde de benzer bir tablo ortaya çıkarken, yabancı para kredilerindeki sıkılaşmanın şiddeti azaldı.
Bireysel kredilerde ise konut kredilerine yönelik standartlarda sıkılaşma güçlenirken, diğer bireysel kredilerdeki sıkılaşma zayıfladı. Taşıt kredilerinde ise kredi standartlarında önemli bir değişiklik yaşanmadı.
Bankalar dördüncü çeyrekte daha gevşek koşullar bekliyor
Bankaların yılın son çeyreğine ilişkin beklentileri, kredi koşullarında gevşemenin daha belirgin hale gelebileceğine işaret etti.
İşletme kredilerinde standartların gevşemesi beklenirken, KOBİ kredilerindeki gevşemenin güçlenmesi öngörülüyor. Büyük işletmelere verilen kredilerde ise sıkılaşmanın sona ererek standartların gevşemeye başlaması bekleniyor.
Kısa ve uzun vadeli kredilerde gevşeme eğiliminin sürmesi beklenirken, TL kredilerindeki gevşemenin daha güçlü olması öngörülüyor. Yabancı para kredilerinde ise sıkılaşmanın yerini sınırlı bir gevşemeye bırakacağı tahmin ediliyor.
İşletmelerin kredi ihtiyacı arttı
Üçüncü çeyrekte işletmelerin kredi talebindeki yükseliş dikkat çekti. Hem KOBİ'lerin hem de büyük işletmelerin kredi talebi artarken, kısa ve uzun vadeli kredilere yönelik talepte de yükseliş kaydedildi.
TL ve yabancı para cinsinden kredilere yönelik talep de arttı. İşletmelerin kredi talebindeki yükselişte borçların yeniden yapılandırılması, stokların artırılması ve işletme sermayesi ihtiyacı öne çıkan unsurlar oldu.
Bireysel kredilerde ise talep görünümü daha farklı seyretti. Konut ve taşıt kredilerinde talepteki düşüş devam ederken, diğer bireysel kredilerdeki sınırlı gerileme yerini sınırlı artışa bıraktı.
TL kredilere yönelik talebin hızlanması bekleniyor
Bankalar, son çeyrekte işletmelerin kredi talebindeki artışın devam edeceğini öngörüyor.
KOBİ ve büyük işletmelerin kredi talebindeki yükselişin güçlenmesi beklenirken, özellikle kısa vadeli kredi talebindeki artışın hız kazanacağı tahmin ediliyor. Uzun vadeli kredi talebindeki artışın ise daha sınırlı kalması bekleniyor.
Kredi türlerine göre bakıldığında TL kredilere yönelik talep artışının güçlenmesi, yabancı para kredilerindeki talep artışının ise yavaşlaması bekleniyor.
Bankalar konut ve diğer bireysel kredilere yönelik talepte belirgin bir değişiklik öngörmezken, taşıt kredilerindeki talep düşüşünün daha da belirginleşmesini bekliyor.
Kredi koşullarında komisyonlar gevşedi
Üçüncü çeyrekte işletme kredilerinde ortalama kredilere uygulanan kar marjı gerilerken, daha riskli kredilerdeki kar marjında sınırlı artış görüldü.
Kredi veya kredi limitinin büyüklüğü ile teminat gereksinimlerinde sıkılaşma devam etti. Buna karşılık faiz dışındaki ücret ve komisyonlara ilişkin koşullarda gevşeme kaydedildi.
Konut kredilerinde hem ortalama hem de daha riskli kredilerde uygulanan kar marjı belirgin şekilde yükseldi. Taşıt ve diğer bireysel kredilerde ise uygulanan koşul ve kurallarda önemli bir değişiklik olmadı.
Yurt içi fonlama koşulları gevşedi
Bankaların fonlama koşullarında da üçüncü çeyrekte gevşeme yönünde değişim görüldü.
Yurt içi fonlama koşullarına ilişkin sıkılaşma değerlendirmeleri yerini gevşeme yönündeki değerlendirmelere bırakırken, yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşma zayıflayarak devam etti.
Yurt dışı fonlama maliyeti ve diğer koşullar ise bankaların dış kaynaklara erişim şartlarını sıkılaştırıcı yönde etkisini sürdürdü.
Bankalar, dördüncü çeyrekte yurt içi fonlama koşullarındaki gevşemenin devam etmesini beklerken, yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşmanın süreceğini öngörüyor.