Enerji piyasalarındaki sarsıntılar enflasyon tahminlerini giderek zorlaştırıyor. ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB), Japonya Merkez Bankası (BoJ), Kanada Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) bu hafta faiz oranlarını belirleyecek. Bu kurumlar son beş yıl içindeki ikinci büyük enerji fiyatı şokunun gölgesi altında karar alacak.
T Rowe Price baş Avrupa makro stratejisti Tomasz Wieladek, Körfez'deki belirsizliklere ve enerji şokunun ekonomiye etkisindeki netliğin olmamasına dikkat çekti. Wieladek, "Bu merkez bankaları için doğru yaklaşım şu anda bekleyip görmektir." dedi.
Körfez'deki savaş faiz belirleyicilerini belirsiz bir bölgeye sürükledi. Yetkililer, jeopolitik riskleri ve emtia piyasalarının son derece öngörülemez dinamiklerini değerlendirmek zorunda kalıyor. Bu durum merkez bankalarının enflasyon hedefleri için büyük bir tehdit oluşturuyor.
Trump'ın paylaşımları piyasaları dönüştürdü
Citadel serbest fonunun emtia başkanı Sebastian Barrack, geçen hafta İsviçre'deki bir konferansta konuştu. Barrack, ABD başkanının İran savaşı sırasındaki sosyal medya paylaşımlarının petrol piyasalarının davranışını değiştirdiğini ifade etti. Tüccarlar, Trump'ın sık mesajlarının ve İran rejiminden gelen tepkilerin yol açtığı oynaklığa uyum sağlamakta zorlanıyor.
Faiz belirleyiciler tek bir merkezi tahmine odaklanmak yerine çeşitli senaryolara ağırlık veriyor. Orta Doğu çatışmasındaki olası sonuçları hesaba katan alternatif senaryolar ön plana çıkıyor. Bu haftaki toplantıların üzerinde, birçok merkez bankasının eleştirildiği 2021 ve 2022 yıllarındaki enflasyon dalgasının anıları dolaşıyor.
Eski bir BoE yetkilisi olan ve şu an Eurasia Group'ta çalışan Jens Larsen, "Marjinal fiyatlandırma ve iş gücü piyasasının evrimi hakkında düşünmeye alışkın bir merkez bankacısı için bu durum zorlayıcı." değerlendirmesini yaptı. Finansal piyasalar, ECB'nin bu yıl yüzde 2 olan mevcut seviyesinden iki faiz artışı yapmasını fiyatlıyor.
Ancak ECB baş ekonomisti Philip Lane geçen hafta kurumunun aceleci davranmaktan kaçındığını açıkça belirtti. Lane, Frankfurt'taki bir panelde, "Bu savaşın ne kadar süreceği hakkında daha fazla şey öğrenene kadar, bunun geçici bir aşama mı yoksa Avrupa ekonomisi için çok daha büyük bir şok mu olacağını bilmek gerçekten zor." ifadesini kullandı.
Morgan Stanley ekonomisti Jens Eisenschmidt, ECB'nin harekete geçip geçmemesi gerektiğini düzgün bir şekilde değerlendirebileceği ilk anın en erken haziran ayında geleceğini belirtti. PGIM Fixed Income baş Avrupa ekonomisti Katharine Neiss ise ECB'nin Fed ve BoE dahil olmak üzere diğer Batılı merkez bankalarının çoğuna kıyasla daha iyi bir konumda olduğunu söyledi. Neiss, "Aslında enflasyonu tekrar yüzde 2'ye düşüren tek merkez bankası onlar." dedi.
ABD ve Japonya'da temkinli bekleyiş
ABD'li faiz belirleyiciler çarşamba günü oy kullanacak ve yüzde 3,5 ile 3,75'lik gösterge aralığında bir bekleyişin kesin olduğuna inanılıyor. Fed, yetkililer İran savaşının yüzde 2'lik enflasyon hedefine ulaşmalarını engelleyip engellemeyeceğini netleştirene kadar faiz indirimi beklentilerini rafa kaldırdı. Şubat ayında yıllık ABD kişisel tüketim harcamaları (PCE) enflasyonu yüzde 2,8 seviyesindeydi.
Ancak bazı önde gelen yetkililer enflasyon riskleri konusunda alarm vermeye başlıyor. Fed Guvernörü Chris Waller, savaştan ve Trump'ın ticaret politikalarından kaynaklanan fiyat şoklarının Amerikan halkının Fed'e olan güvenini aşındırma tehdidi yarattığı konusunda uyardı. Waller, enerji fiyatları yüksek kaldıkça, yüksek enflasyonun ABD ekonomisine yerleşme ihtimalinin artacağını ve kalıcı fiyat baskılarının başlayacağını söyledi.
Sumitomo Mitsui Banking Corporation'ın Amerika kıtası baş ekonomisti Joe Lavorgna, "Uzunluğu belirsiz başka bir arz şokuna giriyoruz ve ABD'de enflasyon hala hedefin oldukça üzerinde." değerlendirmesini yaptı.
Yatırımcılar yakın zamana kadar Japonya Merkez Bankası'nın bu hafta kilit faiz oranını yüzde 0,75 civarından yükselteceğini öngörüyordu. Ancak piyasa artık bunun gerçekleşmesine çok düşük bir ihtimal veriyor. İran'daki çatışmanın yarattığı belirsizlikler, imalat sanayileri için büyük bir ithalatçı olan Japonya'nın savunmasızlığına dair korkularla birleşti.
İngiltere faiz artışlarında fren yapıyor
BoJ Başkanı Kazuo Ueda'nın son konuşmaları nisan ayında bir faiz artışına işaret eden hiçbir ifade içermedi. Yetkililer ayrıca merkez bankasının artık piyasayı hazırlıksız yakalamaya çalışmadığını da duyurdu. UBS ekonomisti Go Kurihara, BoJ'un salı günkü kararına enflasyon tahminlerinde keskin bir artışın eşlik etmesinin muhtemel olduğunu söyledi.
Benzer şekilde, İngiltere Merkez Bankası mart ayında faiz oranını yüzde 3,75'ten yükseltme ihtimalini artırmış gibi görünüyordu. Ancak Başkan Andrew Bailey'nin yatırımcıların aceleci davrandığına dair sinyallerinin ardından tüccarlar artık böyle bir hamleye son derece düşük ihtimal veriyor.
Tomasz Wieladek mevcut durumu değerlendirirken, "Faiz belirleyiciler enflasyonun beklenenden çok daha fazla arttığı 2022 gibi bir duruma doğru gidip gitmediğimizi bilmek istiyor." dedi. Wieladek, yetkililerin bunu tek bir aylık veriye dayanarak değerlendiremeyeceklerini de sözlerine ekledi.