İran savaşı nedeniyle jeopolitik belirsizliklerin gölgesinde başlayan bilanço sezonunda, Avrupa şirketleri için büyüme beklentileri fazla iyimser kalabilir. Bloomberg Intelligence stratejisti Laurent Douillet’e göre gümrük tarifesi baskısı, artan işsizlik, zayıflayan tüketici güveni ve hızlanan enflasyon nedeniyle Stoxx 600 Europe endeksi için 2026 yılı hisse başına kazanç büyümesine yönelik mevcut yüzde 10,4’lük tahminlerin fazla iyimser olduğunu ifade etti.
İran savaşı enerji piyasalarını sarsmaya devam ederken ve kırılgan bir ateşkes sağlanmasına rağmen Hürmüz Boğazı büyük ölçüde kapalı kalırken Avrupa gösterge endeksinin Bloomberg Intelligence hesaplamalarına göre daha ılımlı, yüzde 4 ila yüzde 5 arası bir büyüme yakalaması bekleniyor.
Gümrük tarifesi etkisi daha da artacak
Emmanuel Cau başta olmak üzere Barclays analistleri tahmin indirimlerinin “artık olup olmayacağından ziyade ne zaman olacağının” konuşulduğunu belirterek, petrolün varil fiyatının 85-90 dolar civarında dengelenmesi durumunda 2026 Avrupa EPS büyüme beklentisini yüzde 8’den yüzde 6’ya düşürdü. Petrolün varil başına 100 dolar veya üzerine çıkacağı büyük bir enerji kesintisi ise en iyi ihtimalle düşük tek haneli büyümeye yol açabilir. Bloomberg ekonomistleri Simona Delle Chiaie ve David Powell’a göre önemli bir emtia şoku Euro Bölgesi’nde enflasyonu 2025’teki yüzde 2,1’den 2026’da yüzde 2,9’a yükselterek mevcut gümrük tarifesi etkisini daha da artıracaktır.
Henüz bir kazanç resesyonu demek için erken olsa da analistlere göre Avrupa şirketlerinin mevcut enflasyon dalgasına, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle tetiklenen 2022 enerji şokunda olduğu kadar dayanıklı olması pek olası değil. Bloomberg analistlerinden Laurent Douillet ve Simbarashe Gumbo, “Daha yavaş nominal küresel büyüme, azalan ertelenmiş talep, daha zayıf işgücü piyasası ve sınırlı mali destek, şirketlere daha az fiyatlama gücü ve marjlarını korumak için daha dar bir alan bırakıyor” diyor.
Savaşın etkilerini hesaplamaya başladılar
Zayıf lüks tüketim talebi ve otomotiv sektöründe Çinli üreticilerden gelen artan rekabet de kötümserliği artırıyor. Avrupa şirketleri ayrıca enerji şokları ve tedarik zinciri kesintilerine karşı özellikle hassas. Farklı sektörlerdeki şirketler, savaşın operasyonları ve büyüme beklentileri üzerindeki etkisini şimdiden hesaplamaya başladı.
Çip üretim sektörüne tedarik sağlayan ve en büyük müşterisi ASML Holding olan VAT Group, Orta Doğu’daki çatışmanın tedarik zincirini bozması nedeniyle gelir beklentisini son iki yılın en düşük seviyesine çekti. Perakendede ise Next, artan nakliye ve enerji maliyetlerinin fiyat artışlarını zorunlu kılabileceği ve bunun zaten sıkışmış bütçelere sahip tüketicilere zarar verebileceği uyarısında bulundu.
“Ateşkes normalleşmeyi garantilemiyor”
İlk çeyrek kâr artışının sınırlı olması bekleniyor çünkü teknoloji, finans ve enerji sektörlerindeki güç, madencilik ve kimya şirketlerini de kapsayan kamu hizmetleri, sağlık ve malzeme sektörlerindeki zayıflığı tam olarak telafi edemiyor. Barclays analisti Katie Richards, çatışmanın Avrupa kimya sektörü için “hikayeyi yeniden yazdığını” ve bir ateşkesin “hızlı bir normalleşmeyi garanti etmediğini” söyledi. BASF ve Lanxess, girdi maliyetleri arttıktan sonra fiyatlarını yükseltti ve bu durum ev ürünleri, otomotiv ve ilaç sektörlerindeki müşterilere de yansıdı.
Artan enflasyon, tüketim devleri Nestle ve Danone için görünümü zayıflatırken, yükselen jet yakıtı fiyatlarının Deutsche Lufthansa ve IAG gibi havayolları için kazanç beklentilerinde aşağı yönlü revizyonlara yol açması muhtemel. Körfez bölgesindeki devam eden aksaklıklar ise LVMH ve Kering gibi lüks markalarda toparlanmayı geciktirebilir.
Piyasa oynaklığı ve daha yüksek faiz oranı beklentilerinden faydalanan bankalar bile gelir momentumunun zayıfladığını görüyor. Varlık yöneticileri de jeopolitik çalkantılara karşı hassas. Amundi’nin ilk çeyrek sonuçları, temkinli müşteriler ve durgun piyasalar nedeniyle risk altında. Yine de Citigroup stratejisti Beata Manthey’e göre bankalar, görece düşük değerlemeler ve süregelen kazanç gücüyle Avrupa’daki en cazip sektör olmaya devam ediyor. Citigroup analisti Andrew Coombs, yapay zekâ kaynaklı maliyet ve verimlilik artışlarının sektör için olumlu olduğunu, fazla sermayenin ise birleşmeler ve yatırımcı getirileri için kullanılmaya devam edeceğini belirtti.
Bölgesel açıdan bakıldığında bu durum, finans ağırlıklı ve enerji maruziyetinden faydalanan FTSE 100 endeksi için olumlu. Petrol devi Shell, savaşın ham petrol fiyatlarını artırmasıyla ticaret faaliyetlerinin ilk çeyrekte kazançlarını yükselttiğini açıkladı. Switzerland ise daha zor bir konumda. Bloomberg Intelligence ekonomisti Jean Dalbard’a göre 2026 enerji şoku, geçen yılki ticaret şokunun ardından ülke görünümüne çifte darbe vuruyor. Orta Doğu’daki durum hala belirsizliğini koruyor ve kazançlar üzerindeki etkinin tam olarak anlaşılması zaman alacak.