Wall Street, Elon Musk’ın roket ve uydu şirketi SpaceX’in gelecek ay beklenen dev halka arzıyla çalkalanıyor. Ancak son yıllardaki en büyük halka arzların çok azı, hisseler piyasaya çıktığında yatırım yapanlara kazanç sağladı. Reuters’ın son beş yılda en yüksek değerlemeye sahip 50 halka arzı inceleyen analizine göre yatırımcılar zamanın yaklaşık dörtte üçünde bir S&P 500 endeks fonu satın alarak daha iyi getiri elde edebilirdi. Veriler, değerlemeleri hisse senedi piyasaya çıkmadan çok önce hızla yükselen şirketler arasında uygun fiyatlı fırsatlar bulmanın ne kadar zor olduğunu gösteriyor.
Analizde incelenen halka arzların her birini satın alan bir yatırımcı, 21 Mayıs itibarıyla ortalama yüzde 27 kazanç elde etmiş olurdu. Aynı dönemlerde S&P 500’deki ortalama getiri ise yüzde 53 oldu. Analiz, yatırımcının halka arz fiyatından hisse satın alabildiğini varsayıyor ya da doğrudan geniş piyasa endeksi S&P’yi satın aldığını kabul ediyor. Analiz ayrıca, hisselerin işlem görmeye başladığı ilk işlem gününde alım yapan yatırımcıların tarihsel getirilerinin daha da kötü olduğunu ortaya koydu. Triple D Trading’de proprietary trader olarak çalışan Dennis Dick, “Bu işlerin erken aşamalarında yer alıp halka arz öncesinde satın almıyorsanız para kazanmak zor” dedi.
Yoğun talep
SpaceX’in halka arzının ardından, yapay zeka bağlantılı şirketlere yönelik yoğun talebi değerlendirmek isteyen OpenAI ve Anthropic’in de piyasaya çıkması bekleniyor. Bu talep, ABD borsalarını rekor seviyelere taşıdı. ‘SPCX’ koduyla işlem görmesi planlanan SpaceX, geçen hafta resmi başvuruda bulundu ve hisse satışının 11 Haziran gibi erken bir tarihte başlaması mümkün görünüyor. Kurucu Elon Musk, bazı hisseleri bireysel yatırımcılar için Robinhood, SoFi ve diğer işlem platformları aracılığıyla erişilebilir hale getiriyor. Böylece yatırımcılar daha düşük fiyattan giriş yapabilecek.
Yüksek değerleme, yüksek kazanç anlamına gelmiyor
Uzay araştırma şirketinin, Wall Street tarihindeki tüm önceki halka arzları gölgede bırakacak şekilde 1,75 trilyon dolarlık bir değerlemeyi hedeflediği belirtiliyor. Ancak Reuters analizi, bu tür rekorların yatırımcıların mutlaka para kazanacağı anlamına gelmediğini gösteriyor. Halka arzlar üzerine çalışan Jay Ritter, uzun vadede çoğu halka arzın S&P 500’ün gerisinde kaldığını, özellikle fiyat/satış oranı yüksek olan şirketlerin ise en kötü performansı gösterme eğiliminde olduğunu söyledi.
1,75 trilyon dolarlık değerleme üzerinden bakıldığında, SpaceX’in fiyat/satış oranı yaklaşık 100 olacak. Bu oran, yapay zeka devi Nvidia’nın 24 seviyesindeki fiyat/satış oranının oldukça üzerinde. SpaceX geçen yıl yaklaşık 5 milyar dolar zarar etti. Ritter, “Yatırımcıların çok yüksek fiyat/satış oranı ödemeye razı olduğu bu şirketlerin her birinin, geleceğin çok parlak olabileceğine dair ikna edici bir hikayesi var. Ama işler ters de gidebilir” dedi.
Analize dahil edilen halka arzlar arasında, yapay zeka odaklı çip tasarımcıları Astera Labs ve Arm Holdings en büyük kazananlar oldu. Astera, 2024’teki halka arzından bu yana yüzde 700’ün üzerinde yükselirken, Arm 2023’teki çıkışından beri yaklaşık yüzde 400 değer kazandı. Her iki performans da S&P’nin üzerinde gerçekleşti. Bir diğer yapay zeka çip tasarımcısı olan Cerebras Systems, 14 Mayıs’taki halka arz fiyatına göre yüzde 52 yükseldi ancak ilk gün içi zirvesinden yaklaşık yüzde 27 aşağıda işlem görüyor.
Zirveden düşüşe
Son yılların en büyük hayal kırıklıkları arasında ise Çinli araç çağırma devi Didi Global yer aldı. Şirket, yoğun talep gören halka arzından bir yıl sonra 2022’de New York Borsası’ndan çıkarıldı. Şimdi Didi Global hisseleri, 14 dolarlık halka arz fiyatının yaklaşık yüzde 74 altında. Elektrikli otomobil üreticisi Rivian Automotive ise 2021’deki halka arzından bu yana yüzde 82 değer kaybetti. Şirket kısa süreliğine ABD’nin en değerli ikinci otomobil üreticisi olmuştu. Ancak hala ürettiği her araçta zarar ediyor ve her çeyrekte yaklaşık 1 milyar dolar nakit yakıyor.
Tasarım yazılımı şirketi Figma’nın hisseleri geçen yıl temmuzda ilk işlem gününde neredeyse dört katına çıktı. Ancak yatırımcıların üretken yapay zekanın Figma’nın teknolojisini sıradanlaştırabileceğinden endişe etmesi nedeniyle hisse fiyatı, 33 dolarlık halka arz fiyatının yüzde 35 altına geriledi. En gözde halka arzlar bile geride kalabiliyor. Reuters’ın analizine dahil etmediği Çinli e-ticaret şirketi Alibaba, değerleme açısından ABD tarihinin en büyük halka arzı rekorunu elinde tutuyor. “Çin’in Amazon’u” olarak tanıtılan şirketin hisseleri, 2014’teki Wall Street çıkışından bu yana iki katına çıktı. Aynı dönemde ise S&P 500 yüzde 300’ün üzerinde getiri sağladı.